मध्य पूर्वेतील परिस्थिती सध्या एका स्फोटक वळणावर येऊन ठेपली आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव आता केवळ इशाऱ्यांपुरता मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष हल्ल्यांपर्यंत पोहोचला आहे. जॉर्डनमधील अमेरिकन तळावर झालेला हल्ला असो किंवा डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिलेली १००० क्षेपणास्त्रांची धमकी, या सर्व घटनांनी तिसऱ्या महायुद्धाची चाहूल लागल्याची चर्चा सोशल मीडियावर रंगू लागली आहे.
मुस्तफा खामनेई यांची सूडाची प्रतिज्ञा: इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामनेई यांच्या निधनानंतर (ज्यांना अमेरिकन हल्ल्यात शहीद मानले जात आहे), त्यांचे पुत्र मुस्तफा खामनेई आता मैदानात उतरले आहेत. वडिलांच्या अंत्यविधीनंतर त्यांनी दोन पानांचे एक सविस्तर निवेदन जारी केले आहे. त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले आहे की, माझ्या वडिलांच्या पवित्र रक्ताचा आणि या युद्धात शहीद झालेल्या प्रत्येक सैनिकाचा बदला आम्ही त्या गुन्हेगारांकडून आणि कलंकित मारेकऱ्यांकडून घेतल्याशिवाय राहणार नाही. मुस्तफा खामनेई यांनी असेही नमूद केले की, हा सूड केवळ अधिकाऱ्यांवर अवलंबून नाही, तर जगातील प्रत्येक स्वतंत्र नागरिक या मोहिमेत सहभागी होईल.
ट्रम्प यांचा १००० क्षेपणास्त्रांचा इशारा: दुसरीकडे, अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष आणि सध्याचे दावेदार डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला अत्यंत कडक शब्दांत तंबी दिली आहे. ट्रम्प यांच्या मते, इराण त्यांच्या हत्येचा कट रचत आहे. ट्रम्प यांनी ट्विट करून म्हटले आहे की, अमेरिकन लष्कराने १००० पेक्षा जास्त क्षेपणास्त्रे इराणच्या दिशेने लॉक आणि लोड करून ठेवली आहेत. जर त्यांच्या केसालाही धक्का लागला, तर इराणचे संपूर्ण क्षेत्र उद्ध्वस्त करण्याचे आदेश त्यांनी आधीच देऊन ठेवले आहेत. उत्तर कोरियाच्या किम जोंग उन यांच्याप्रमाणेच ट्रम्प यांनी देखील हे लेखी आदेश दिले आहेत की, त्यांच्यावर हल्ला झाल्यास इराणला जगाच्या नकाशावरून पुसून टाकले जाईल.
जॉर्डनमधील अमेरिकन तळावर हल्ला: युद्धभूमीवरील सर्वात मोठी बातमी म्हणजे जॉर्डनमध्ये असलेल्या साल्टी (Salty) एअरबेसवर इराणने केलेला हल्ला. सॅटेलाईट इमेजेसद्वारे असा दावा केला जात आहे की, इराणच्या या हल्ल्यात अमेरिकेचे दोन हँगर (विमानतळ छप्पर) पूर्णपणे नष्ट झाले आहेत. इराणने दावा केला आहे की त्यांनी १० क्षेपणास्त्रे डागली होती, ज्यापैकी २ क्षेपणास्त्रे थेट लक्ष्यावर धडकली. या हँगरमध्ये अमेरिकेची लढाऊ विमाने असण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे, ज्यामुळे अमेरिकेचे मोठे नुकसान झाले असावे असा अंदाज आहे.
रेल्वे मार्ग उडवले आणि ४ कोटींचा जनसमुदाय: इराणमध्ये अयातुल्ला खामनेई यांच्या अंत्यविधीच्या वेळी एक धक्कादायक प्रकार समोर आला. जगभरातून लोक या अंत्ययात्रेत सहभागी होऊ नयेत आणि इराणबद्दलचे प्रेम जगासमोर येऊ नये, यासाठी अमेरिकेने इराणचे रेल्वे मार्ग बॉम्बने उडवल्याचा आरोप इराणने केला आहे. असे असूनही, सुमारे ४ कोटी लोक खामनेईंच्या अंत्यविधीसाठी रस्त्यावर उतरले होते. इराणने आता या रेल्वे पायाभूत सुविधांच्या नुकसानीबद्दल आंतरराष्ट्रीय रेल्वे बॉडीकडे अधिकृत तक्रार दाखल केली आहे.
इराणची अणुशस्त्रांबाबतची भूमिका: इराणचे परराष्ट्र मंत्री अराक्षी यांनी अणुशस्त्रांच्या तपासणीबाबत अमेरिकेला एक मोठे आव्हान दिले आहे. जेव्हा त्यांना विचारण्यात आले की, ट्रम्प यांच्या मागणीनुसार इराण आपल्या युरेनियम साठ्याची तपासणी करू देईल का? तेव्हा अराची म्हणाले की, आम्ही तपासणीसाठी तयार आहोत, पण आमची एक अट आहे. आमच्या टीमलाही इस्रायलमध्ये जाऊन त्यांच्याकडे असलेल्या अणुशस्त्रांची तपासणी करण्याची परवानगी द्यावी लागेल. जर इस्रायलकडे अणुशस्त्रे असू शकतात, तर इराणकडे का नाही, असा रोखठोक सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.
होरमुझची सामुद्रधुनी आणि ओमानची भूमिका: जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाची असलेली होरमुझची सामुद्रधुनी नियंत्रणात घेण्यासाठी इराण आणि अमेरिका यांच्यात रस्सीखेच सुरू आहे. इराणचे परराष्ट्र मंत्री ओमानच्या सुल्तानांना भेटण्यासाठी मस्कतला पोहोचले आहेत. इराणचा प्रयत्न आहे की ओमानच्या मदतीने या मार्गावर पूर्ण नियंत्रण मिळवावे आणि अमेरिकेला तिथून बाहेर काढावे. सध्या ओमानने या वादात तटस्थ राहण्याची भूमिका घेतली असली, तरी अमेरिकेने आपले युद्धनौका यूएसएस अब्राहम लिंकन तिथे तैनात केल्या आहेत.
लेबनानवरील इस्रायली हल्ले आणि रिफायनरीला आग: एकीकडे इराण-अमेरिका संघर्ष सुरू असताना, इस्रायलने दक्षिण लेबनानमधील अल-मन्सूरी शहरावर तिसऱ्यांदा हवाई हल्ला केला आहे. तसेच, नैऋत्य इराणमधील लेस्तान प्रांतात असलेल्या एका तेल आणि पेट्रोकेमिकल रिफायनरीला भीषण आग लागली आहे. ही आग नेमकी कशी लागली, याचे कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही, परंतु युद्धसदृश परिस्थितीत अशा घटना संशयाला वाव देत आहेत.
निष्कर्ष: सध्याची परिस्थिती पाहता, दोन्ही बाजू मागे हटायला तयार नाहीत. मुस्तफा खामनेई यांची सूडाची भाषा आणि ट्रम्प यांची क्षेपणास्त्रांची धमकी यामुळे मध्य पूर्व आशिया एका मोठ्या विनाशाच्या उंबरठ्यावर उभा आहे. येत्या काही दिवसांत हा संघर्ष काय वळण घेतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले
Post Views: 3
