कुटुंब:बदलत्या जीवनशैलीत कौटुंबिक शिस्त कशी टिकवून ठेवावी? जाणून घ्या योग्य संगोपनाचे महत्त्वाचे नियम

‘मनाई’ हा एक प्रकारचा नियम आहे, कुटुंबाच्या विचारसरणीचा आणि कामकाजाचा आरसा आहे. याला शिस्त म्हणू शकतो किंवा कुटुंबाच्या छोट्या-छोट्या परंपरा. यांचे नसणे, ‘सर्व काही चालते’ अशी कायमची भावना निर्माण करते. मर्यादांच्या अभावी, जेव्हा सर्व काही चालते तेव्हा काहीही व्यवस्थित चालत नाही. अशा परिस्थितीत काय होते हेच सांगत आहेत, डॉ. दिव्या पटेल, सहायक प्राध्यापक…. घरात कोणाच्याही झोपण्या-जागण्याची कोणतीही निश्चित वेळ नाही. मुले जेव्हा हवे तेव्हा बाहेरचे जेवण खातात, तासन्तास आपल्या खोलीत बंद राहतात आणि कुटुंबासोबत बसल्यावरही मोबाईलमध्ये व्यस्त असतात. ते कधी, कुठे आणि कोणासोबत जावे, यावरही पूर्वीसारखे बंधन राहिलेले नाही. अनेक तरुणांसाठी सण देखील आता कुटुंबाऐवजी मित्रांसोबत बाहेर जाण्याची संधी बनत आहेत. एक पिढी पूर्वीचीच तर गोष्ट आहे जेव्हा प्रत्येक घराचे काही अलिखित नियम होते. त्यांची कोणतीही लिखित यादी नव्हती, तरीही कुटुंबातील प्रत्येक सदस्य त्यांना मानत असे. आज परिस्थिती बदलली आहे. अनेक अशा गोष्टी सामान्य झाल्या आहेत, ज्यांवर पूर्वी घरात स्पष्ट मनाई होती. हा बदल का आला? पालक येथे चूक करत आहेत का? या बदलांमुळे स्थिती सुधारू शकते कुटुंबातील रीतीरिवाज बंधनं नाहीत. ते आदर, प्रेम आणि एकोप्याचा आधार आहेत. हे काही उपाय आहेत, ज्यांचा अवलंब करून घरात शिस्त आणि समतोल राखता येतो. मात्र, आजची मुलं प्रत्येक मनाईवर ‘का?’ नक्की विचारतात. त्यामुळे त्या नियमांमागील तर्क आणि योग्य कारण त्यांना समजावून सांगणे आवश्यक आहे.