कैलास मानसरोवर यात्रेचा पहिला गट चीनमध्ये पोहोचला:लिपुलेख खिंडीत चिनी सुरक्षा यंत्रणांनी कागदपत्रे तपासली, दुसरा गट गुंजीला पोहोचला

सुमारे पाच वर्षांनंतर सुरू झालेल्या कैलास मानसरोवर यात्रेत शुक्रवारी पहिला गट लिपुलेख खिंड पार करून तिबेट (चीन) मध्ये पोहोचला आहे. 52 सदस्यांच्या गटाने सकाळी 9 वाजता सीमा ओलांडली, जिथे चिनी सुरक्षा यंत्रणांनी प्रवाशांच्या कागदपत्रांची तपासणी केल्यानंतर त्यांना प्रवेश दिला. पहिला गट सकाळी 7 वाजता नाभीढांग येथून लिपुलेख खिंडीसाठी रवाना झाला. या गटात 48 भाविक, एक वैद्यकीय कर्मचारी आणि तीन स्वयंपाकघरातील कर्मचारी यांचा समावेश होता. आयटीबीपीचे जवान प्रवाशांना सीमेपर्यंत घेऊन गेले. लिपुलेख खिंडीत चिनी सुरक्षा यंत्रणांनी प्रवाशांच्या कागदपत्रांची तपासणी केली, त्यानंतर चिनी प्रशासनाच्या देखरेखीखाली गटाला कैलास मानसरोवर यात्रेच्या पुढील टप्प्यासाठी रवाना करण्यात आले. दरम्यान, तवाघाट-गुंजी रस्ता काही काळ बंद असल्याने दुसरा गट उशिरा रवाना झाला, परंतु दुपारपर्यंत सर्व प्रवासी सुखरूप गुंजी येथे पोहोचले. रस्ता बंद झाल्याने दुसरी तुकडी दीड तास थांबली यात्रेची दुसरी तुकडी शुक्रवारी धारचुला येथून गुंजीसाठी निघाली. तवाघाट-गुंजी रस्त्यावर भूस्खलनामुळे मार्ग काही काळ बंद झाला, त्यामुळे प्रवाशांना सुमारे दीड तास वाट पाहावी लागली. रस्ता उघडल्यानंतर तुकडी पुढे सरकली आणि दुपारपर्यंत सर्व प्रवासी गुंजीला पोहोचले. प्रशासन आणि कुमाऊँ मंडल विकास निगम (केएमव्हीएन) यांनी यात्रा मार्गावर भोजन, निवास, आरोग्य आणि सुरक्षेची व्यवस्था कायम ठेवली. हवामानाचा विचार करून प्रवाशांच्या आरोग्यावर आणि सुरक्षेवर सतत लक्ष ठेवले जात आहे. टनकपूरमध्ये मुख्यमंत्री धामी यांनी हिरवा झेंडा दाखवला होता कैलास मानसरोवर यात्रा या वर्षी सुमारे पाच वर्षांनंतर उत्तराखंडमधील टनकपूर-लिपुलेख मार्गावरून पुन्हा सुरू झाली आहे. मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांनी ५ जुलै रोजी टनकपूरहून पहिल्या तुकडीला हिरवा झेंडा दाखवून रवाना केले होते. या वर्षी लिपुलेख मार्गावरून १० तुकड्यांमध्ये एकूण ५०० भाविक प्रवास करतील. आता किती सोपा झाला प्रवास यावेळी कैलास मानसरोवर यात्रेचे एकूण अंतर 1738 किलोमीटर असेल. यामध्ये सुमारे 1690 किलोमीटरचा प्रवास वाहनाने आणि फक्त 38 किलोमीटरचा प्रवास पायी असेल. 2019 पूर्वी प्रवाशांना धारचुला ते लिपुलेख खिंडीपर्यंत 60 किलोमीटरपेक्षा जास्त पायी चालावे लागत होते. वाटेत ऑक्सिजनची कमतरता आणि कठीण भौगोलिक परिस्थितीमुळे प्रवास खूप आव्हानात्मक होता. आता भारत आणि चीन दोन्ही बाजूंनी रस्ते बनल्यामुळे हा प्रवास खूप सोपा झाला आहे. सीमावर्ती भागापर्यंत वाहने पोहोचू लागली आहेत, ज्यामुळे वृद्ध आणि पहिल्यांदा प्रवास करणाऱ्या भाविकांसाठीही हा प्रवास पूर्वीपेक्षा अधिक सुलभ झाला आहे. 2020 पासून बंद असलेली यात्रा या वर्षी पुन्हा सुरू झाली कैलास मानसरोवर यात्रा वर्ष 2020 पासून बंद होती. आधी कोरोना महामारीमुळे आणि नंतर पूर्व लडाखमधील गलवान क्षेत्रात भारत-चीन सीमेवरील लष्करी तणावामुळे यात्रेचे संचालन सतत बंद राहिले. दोन्ही देशांमध्ये सहमती झाल्यानंतर या वर्षी यात्रा पुन्हा सुरू झाली आहे. उत्तराखंडमधील लिपुलेख मार्गाने जाणाऱ्या भाविकांसाठी टनकपूर हे पहिले प्रमुख ठिकाण आहे. येथून प्रवासी पिथौरागढ, धारचुला आणि गुंजीमार्गे लिपुलेख खिंडीतून कैलास मानसरोवरला पोहोचतील. यावेळी यात्रेसाठी दोन मार्ग निश्चित करण्यात आले आहेत – उत्तराखंडमधील लिपुलेख खिंड आणि सिक्कीममधील नाथुला खिंड. या वर्षीची यात्रा का खास आहे? या वर्षीची कैलास मानसरोवर यात्रा धार्मिक दृष्ट्याही खूप खास मानली जात आहे. 60 वर्षांनंतर अग्नि अश्व वर्षाचा दुर्मिळ योग जुळून येत आहे, ज्याला हिंदू, बौद्ध आणि जैन धर्मात मोक्ष प्राप्तीसाठी महत्त्वाचा काळ मानला जातो. तिबेटी ज्योतिष दौलत रायपा यांच्या मते हे 60 वर्षांच्या चक्राचे विशेष वर्ष असते. अशी मान्यता आहे की या वर्षी केलेल्या एका परिक्रमेचे फळ सामान्य वर्षांतील 12 परिक्रमांच्या बरोबरीचे असते. याच कारणामुळे यावेळी केवळ देशातूनच नव्हे, तर जगभरातून भाविकांच्या या यात्रेत सहभागी होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.