लोढा-केसरकर कार्यालयांना कुलूप, महापालिकेत केवळ महापालिका कामांचा नवा नियम:सत्तांतरानंतर मोठा प्रशासकीय बदल; शिवसेना पक्ष कार्यालयाची विभागणी

मुंबई महापालिका मुख्यालयात गेल्या काही काळात झालेल्या राजकीय आणि प्रशासकीय घडामोडींना आता नवा वळण मिळाले आहे. नव्या महापौरांच्या कार्यकाळाची सुरुवात होताच, मुख्यालयातील शिक्षण समितीच्या कार्यालयात सुरू असलेले पालकमंत्री मंगलप्रभात लोढा यांचे दालन बंद करण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. गेली तीन वर्षे महापालिकेत लोकप्रतिनिधी नसल्याने प्रशासकांच्या माध्यमातून कारभार सुरू होता. त्या काळात नागरिकांच्या तक्रारी थेट ऐकून सोडवण्यासाठी उपनगर पालकमंत्री म्हणून मंगलप्रभात लोढा यांचे कार्यालय जुलै 2023 मध्ये मुख्यालयात सुरू करण्यात आले होते. नंतर शहर पालकमंत्री दीपक केसरकर यांचेही दालन याच ठिकाणी कार्यरत झाले. मात्र, आता परिस्थिती बदलल्याने ही दोन्ही कार्यालये बंद करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. महापालिकेत पुन्हा नगरसेवक निवडून आल्यामुळे प्रशासकीय रचनेत मोठा बदल होत आहे. लोकप्रतिनिधी परतल्याने निर्णयप्रक्रिया आणि नागरिकांशी संवादाची जबाबदारी थेट निवडून आलेल्या सदस्यांकडे येणार आहे. त्यामुळे पालकमंत्र्यांची स्वतंत्र दालने ठेवण्याची गरज उरलेली नसल्याचे प्रशासनाचे मत आहे. शिक्षण समितीच्या कार्यालयाचा ताबा पुन्हा मूळ कामकाजासाठी देण्याची तयारी सुरू आहे. नवीन शिक्षण समिती स्थापन होताच हे कार्यालय पूर्ववत तिच्या ताब्यात दिले जाईल. यामुळे मुख्यालयातील जागांचा वापर केवळ महापालिकेच्या कामासाठी करण्याचा स्पष्ट संदेश प्रशासनाने दिला आहे. यापूर्वीही शहर पालकमंत्री दीपक केसरकर यांचे कार्यालय बंद करण्यात आले होते. आता मंगलप्रभात लोढा यांचे दालनही बंद होत असल्याने मुख्यालयातील पालकमंत्री दालन ही संकल्पनाच संपुष्टात येणार आहे. प्रशासकांच्या काळात नागरिकांच्या अडचणी सोडवण्यासाठी या दालनांचा उपयोग होत होता, असे सांगितले जाते. परंतु निवडून आलेल्या नगरसेवकांना त्यांच्या कामासाठी जागा उपलब्ध करून देणे, हे आता अधिक महत्त्वाचे ठरत आहे. त्यामुळे महापालिकेतील जागांचे पुनर्वाटप करण्यात येत आहे. प्रशासनाच्या मते, या निर्णयामुळे नियमित कामकाज अधिक सुरळीत होईल. कार्यालयांचे वाटप नगरसेवकांच्या संख्येनुसार दरम्यान, मुंबई महापालिकेतील शिवसेना पक्ष कार्यालयाबाबतही मोठा निर्णय घेण्यात आला आहे. एकेकाळी एकाच शिवसेनेचे असलेले हे कार्यालय आता दोन भागांत विभागण्यात आले आहे. त्यातील एक भाग उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेला, तर दुसरा भाग एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेला देण्यात आला आहे. मंगळवारी ठाकरे गटाकडून या कार्यालयाची पाहणीही करण्यात आली. सध्याच्या राजकीय परिस्थितीत शिवसेनेचे दोन गट आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दोन गट अस्तित्वात असल्याने पक्ष कार्यालयांचे वाटप नगरसेवकांच्या संख्येनुसार करण्यात आल्याचे महापालिकेकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. कामकाजासाठी स्वतंत्र व्यवस्था उभी राहणार महापालिका निवडणुकीचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर सर्व पक्षांना त्यांच्या प्रतिनिधित्वानुसार कार्यालये देण्याची प्रक्रिया प्रशासनाने सुरू केली आहे. पूर्वी एकाच पक्षाकडे असलेल्या जागा आता विभागून देण्याची वेळ आली आहे. त्यामुळे मुख्यालयातील जागांचे नियोजन नव्याने केले जात आहे. पक्ष कार्यालयांच्या या विभागणीमुळे भविष्यातील राजकीय कामकाजासाठी स्वतंत्र व्यवस्था उभी राहणार आहे. दोन्ही शिवसेना गटांना स्वतंत्रपणे काम करण्यासाठी जागा उपलब्ध होणार असल्याने पक्षीय हालचालींना वेग येण्याची शक्यता आहे. महापालिकेचा दैनंदिन कारभार अधिक सुसूत्र होईल महापालिकेतील या बदलांमुळे एक स्पष्ट चित्र समोर येते, प्रशासकांच्या काळात निर्माण झालेल्या तात्पुरत्या व्यवस्था आता मागे पडत आहेत आणि लोकशाही पद्धतीने निवडून आलेल्या प्रतिनिधींच्या माध्यमातून कारभार पुन्हा मूळ मार्गावर येत आहे. पालकमंत्र्यांची दालने बंद करणे, शिक्षण समितीचे कार्यालय पूर्ववत करणे आणि पक्ष कार्यालयांची विभागणी करणे, हे सर्व निर्णय याच प्रक्रियेचा भाग आहेत. यामुळे महापालिकेचा दैनंदिन कारभार अधिक सुसूत्र होईल, असा विश्वास प्रशासन व्यक्त करत आहे. प्रशासकीय आणि राजकीय रचनेत मोठा बदल एकूणच, मुंबई महापालिका मुख्यालयात गेल्या काही वर्षांत जे बदल झाले होते, त्यांना आता पूर्णविराम मिळत आहे. निवडून आलेल्या नगरसेवकांना अधिक जागा आणि अधिकार देत, मुख्यालयातील प्रत्येक जागेचा उपयोग केवळ महापालिकेच्या कामासाठी करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. त्याचवेळी, बदललेल्या राजकीय वास्तवाला अनुसरून पक्ष कार्यालयांची नव्याने विभागणी करण्यात आली आहे. या सर्व घडामोडींमुळे मुंबई महापालिकेच्या प्रशासकीय आणि राजकीय रचनेत मोठा बदल पाहायला मिळत आहे.