इराणचे चलन रियाल 20 लाख प्रति डॉलरवर पोहोचले:हा आतापर्यंतचा सर्वात नीचांक, अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे अर्थव्यवस्था कोलमडली

इराणी चलन रियाल डॉलरच्या तुलनेत आतापर्यंतच्या सर्वात नीचांकी पातळीवर पोहोचले आहे. याचे कारण अमेरिका आणि इराण यांच्यात गेल्या सुमारे 6 महिन्यांपासून सुरू असलेला संघर्ष आणि अमेरिकेने लादलेले कठोर आर्थिक निर्बंध आहेत. प्रश्न-उत्तरातून संपूर्ण प्रकरण समजून घ्या…. प्रश्न 1: इराणी चलनाबाबत नवीनतम अपडेट काय आहे? उत्तर: इराणचे चलन रियाल अनियमित बाजारात अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत आतापर्यंतच्या सर्वात नीचांकी पातळीवर पोहोचले आहे. चलन ट्रॅकिंग वेबसाइट बॉनबास्टच्या आकडेवारीनुसार, सोमवारी 1 अमेरिकन डॉलरची किंमत 20 लाख इराणी रियाल झाली. प्रश्न 2: रियालमध्ये अचानक इतकी मोठी घसरण का झाली? उत्तर: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गेल्या आठवड्यात इराणविरुद्ध मोठ्या आर्थिक कारवाईची घोषणा केली होती. या घोषणेनंतर रियालमध्ये सुमारे 4.5% घट नोंदवली गेली आहे. प्रश्न 3: अमेरिका इराणविरुद्ध कोणती पाऊले उचलत आहे? उत्तर: अमेरिकेचा उद्देश इराणला आर्थिकदृष्ट्या वेगळे पाडणे हा आहे. यासाठी अमेरिका इराणच्या उर्वरित निवडक व्यावसायिक भागीदारांना (पार्टनर्सना) इशारा देत आहे, पर्शियन आखातातील त्याच्या मुख्य बंदरांची नाकेबंदी करत आहे आणि परकीय चलनाचा मुख्य स्त्रोत मानल्या जाणाऱ्या तेल निर्यातीवर पूर्णपणे बंदी घालण्याचा प्रयत्न करत आहे. प्रश्न 4: इराणच्या तेल व्यवसायावर आणि बँकिंगवर याचा काय परिणाम झाला आहे? उत्तर: इराणच्या सेंट्रल बँकेचे गव्हर्नर अब्दोलनासर हेम्मती यांच्या मते, देशाची कच्च्या तेलाची निर्यात “जवळपास पूर्णपणे थांबली” आहे. याव्यतिरिक्त, इराणच्या सर्वात मोठ्या व्यावसायिक भागीदारांपैकी एक असलेल्या संयुक्त अरब अमिराती (UAE) ने देखील पुढील आदेश येईपर्यंत इराणसोबतचे सर्व आर्थिक व्यवहार थांबवले आहेत. प्रश्न 5: अमेरिकन प्रशासनाने या कारवाईवर काय विधान केले आहे? उत्तर : अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेंट यांनी फायनान्शियल टाइम्समध्ये लिहिले, “आमचा उद्देश त्या सर्व आर्थिक जीवनरेखा कापण्याचा आहे ज्या या व्यवस्थेला चालवत आहेत, जेणेकरून तेहरान पूर्णपणे वेगळे पडेल.” त्यांनी इशारा दिला की आर्थिक आघाडीवर ‘D-Day’ ची सुरुवात झाली आहे. प्रश्न 6: इराणची स्थानिक माध्यमे आणि विश्लेषक या घसरणीवर काय म्हणत आहेत? उत्तर : इराणचे प्रमुख व्यावसायिक वृत्तपत्र ‘दोनिया-ए एकतेसाद’ नुसार, परकीय चलन हस्तांतरणामध्ये येणारे अडथळे आणि घटत्या निर्यातीमुळे हे संकट अधिक गडद झाले आहे. यासोबतच देशात आयातीची वाढती मागणी आणि महागाईच्या भीतीमुळे चलनाची किंमत कमी झाली आहे. प्रश्न 7: या संपूर्ण प्रकरणावर चीनची काय भूमिका आहे? उत्तर: इराणकडून सर्वाधिक तेल खरेदी करणाऱ्या चीनने म्हटले आहे की अमेरिकेचा आर्थिक दबाव काम करणार नाही. चीनने युद्धावर राजनैतिक तोडगा काढण्याचे आवाहन केले आहे. प्रश्न 8: अमेरिकेच्या दबावाचा सामना करण्यासाठी इराणची काय योजना आहे? उत्तर: इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी म्हटले आहे की त्यांचा देश अमेरिकेच्या दबावाचा सामना करण्यासाठी चीन समर्थक भागीदार देशांसोबत व्यापार दुप्पट करेल. प्रश्न 9: रियालच्या घसरणीमुळे सामान्य जनतेवर काय परिणाम होईल? उत्तर: डॉलरच्या तुलनेत कोणत्याही चलनाच्या कमकुवतपणामुळे रोजच्या गरजेच्या वस्तू जसे की औषधे, अन्न वेगाने महाग होतात. यामुळे हायपरइन्फ्लेशनचा धोका निर्माण होतो.