प्रत्येक कामाला 'परिपूर्ण' बनवण्याच्या धडपडीमुळे अस्वस्थता:उत्तमतेच्या मागे धावणे लक्ष्यापासून भरकटवत आहे, सातत्यपूर्ण प्रयत्न हेच यशाचे रहस्य

प्रत्येकजण ‘सर्वात चांगले’ काम करू इच्छितो आणि सर्वात चांगले बनण्याची इच्छाही असते. पण प्रत्येक काम ‘परफेक्ट’ बनवण्याची ही इच्छा अनेकांमध्ये अस्वस्थतेचे कारण बनत आहे. व्यक्तिगत विकासावर काम करणारे न्यूझीलंडचे लेखक सॅम मटला यांनी याच्या उलट परिणामांबद्दल सावध केले आहे. डॉ. मटला सांगतात की, आजकाल लोक प्रत्येक काम आपल्या सोयीनुसार बनवण्यामागे धावतात. याचा परिणाम असा होतो की ते वास्तविक ध्येयापासून भरकटतात आणि हे विसरतात की यश ‘परफेक्शन’च्या इच्छेने नाही, तर स्पष्ट ध्येय आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्नांनी मिळते. मटला हे ल्यूक नावाच्या एका व्यक्तीच्या उदाहरणाने समजावून सांगतात. फ्रीलान्स वेब डिझायनर ल्यूक घरातून काम करतो. कमाई बऱ्यापैकी आहे. तरीही त्याला वाटते की आयुष्यात उद्देश नाही. कोणतीही प्रेरणा नाही. हलकी अस्वस्थता कायम राहते. डॉ. मटला सांगतात की ल्यूकची समस्या अशी आहे की या अस्वस्थतेपासून सुटका मिळवण्यासाठी तो प्रत्येक नवीन ट्रेंड स्वीकारू लागतो. झोप मोजणारी अंगठी घालतो, अंधार करणारे काळ्या रंगाचे पडदे लावतो, पौष्टिक आहारासोबतच इतर उपाय आजमावण्यात अडकतो. त्याला वाटते की फक्त एक योग्य दिनचर्या मिळाली तर सर्व काही ठीक होईल. सुरुवातीला काही फायदा होतो. पण खरी समस्या तशीच राहते. वेळ, ऊर्जा, लक्ष सर्व ‘तयारी’मध्ये खर्च होते आणि दिनचर्या तुटल्यावर तो अस्वस्थ होतो. आधी पाया मजबूत करा तज्ञांच्या मते, ‘परफेक्शन’ म्हणजे परिपूर्णता पिरॅमिडच्या सर्वात वरच्या भागात येते. जर तुमचा पायाच कमकुवत असेल, तर महागडे गॅजेट्स किंवा कठीण दिनचर्या कामाला येणार नाहीत. डॉ. मटला सांगतात की, जीवन यशस्वी करण्यासाठी, सर्वात आधी तुम्ही कोणत्या प्रकारचे व्यक्ती बनू इच्छिता हे ठरवा. यासाठी ध्येय स्पष्ट करा. म्हणजेच, पुढील 6 ते 12 महिन्यांत काय साध्य करायचे आहे हे ठरवा. झोप, पोषण, व्यायाम आणि लक्ष केंद्रित करण्याची सवय लावा. यासोबतच, सलग 30 ते 60 मिनिटे गांभीर्याने काम करण्याची सवय लावा. यानंतरच परिपूर्णतेबद्दल विचार करा. यशासाठी ‘परिपूर्णते’पेक्षा तुमची जिद्द जास्त महत्त्वाची आहे अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशननुसार, जे लोक 5 पेक्षा जास्त क्लिष्ट सकाळ-संध्याकाळच्या दिनचर्येचे पालन करतात, त्यांच्यामध्ये ‘थकवा’ येण्याचा धोका 40% पर्यंत वाढतो. पॅरेटो सिद्धांतानुसार, आपल्या यशाचा 80% भाग केवळ 20% मूलभूत सवयींमधून येतो, जसे की – पुरेशी झोप, संतुलित आहार आणि स्पष्ट ध्येय. उर्वरित 80% सूक्ष्म ‘परिपूर्णता’ फक्त 20% फरक करतात. मानसशास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, गरजेपेक्षा जास्त परिपूर्णतेच्या इच्छेमुळे मेंदूत ‘कॉर्टिसोल’ हार्मोनचा स्राव वाढतो, ज्यामुळे ताण, थकवा आणि बर्नआउटचा धोका वाढतो. लक्षात ठेवा – यशासाठी परिपूर्णतेपेक्षा जास्त महत्त्वाचे व्यक्तीची जिद्द आहे.