महाराष्ट्राच्या डिजिटल आणि हरित पायाभूत सुविधांना मोठी चालना मिळण्याची शक्यता आहे. भारतातील आघाडीची स्वच्छ ऊर्जा कंपनी रिन्यू प्रायव्हेट लिमिटेडच्या पूर्ण मालकीची उपकंपनी रिन्यू विंड एनर्जी प्रायव्हेट लिमिटेडने महाराष्ट्र सरकारसोबत ₹70,000 कोटींच्या हरित एकात्मिक डेटा सेंटर पार्कसाठी सामंजस्य करार (MoU) केला आहे. मुंबई महानगर प्रदेशात हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प उभारण्याची योजना असून, प्रकल्पाची एकूण नियोजित क्षमता 750 मेगावॅट इतकी असेल. या प्रकल्पामुळे महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर डिजिटल पायाभूत सुविधा निर्माण होण्यासोबतच रोजगाराच्या नव्या संधी उपलब्ध होणार आहेत. प्रकल्पातून 7,000 हून अधिक रोजगार निर्माण होण्याची अपेक्षा असून, त्यापैकी 2,000 हून अधिक रोजगार थेट स्वरूपाचे असतील. हा प्रकल्प 2028 पासून टप्प्याटप्प्याने सुरू होण्याची शक्यता आहे. पनवेल, खालापूर, तळोजा परिसरात प्रकल्प उभारणीची योजना प्रस्तावित 750 मेगावॅट क्षमतेचा हरित एकात्मिक डेटा सेंटर पार्क मुंबई महानगर प्रदेशातील विविध ठिकाणी विकसित केला जाणार आहे. यामध्ये पनवेल, खालापूर, तळोजा आणि भोकरपाडा या परिसरांचा समावेश आहे. वाढत्या डिजिटल सेवा, क्लाउड कम्प्युटिंग, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि डेटा स्टोरेजच्या गरजा लक्षात घेता हा प्रकल्प राज्यासाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे. या प्रकल्पाच्या माध्यमातून मोठ्या क्षमतेची डेटा सेंटर पायाभूत सुविधा उभारण्याचा कंपनीचा मानस आहे. त्यासोबतच अक्षय ऊर्जेचा वापर करून डेटा सेंटर क्षेत्रातील ऊर्जा वापर अधिक शाश्वत करण्यावर भर दिला जाणार आहे. हरित ऊर्जेवर विशेष भर या डेटा सेंटर पार्कचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यामध्ये हरित ऊर्जेचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जाणार आहे. एकात्मिक हरित डेटा सेंटर पार्कच्या कामकाजासाठी किमान 51 टक्के हरित ऊर्जेचा वापर करणे आवश्यक राहणार आहे. डेटा सेंटरसारख्या मोठ्या प्रमाणावर वीज वापरणाऱ्या पायाभूत सुविधांसाठी अखंडित आणि विश्वासार्ह वीजपुरवठा अत्यंत महत्त्वाचा असतो. त्यामुळे या प्रकल्पासाठी स्वतंत्र आणि समर्पित वीज पायाभूत सुविधा उभारण्याचीही योजना आहे. डेटा सेंटर पार्कच्या उपकेंद्रासाठी स्वतंत्र स्रोतांकडून येणाऱ्या दोन फीडरची सुविधा उपलब्ध करून देण्याची तरतूदही प्रस्तावित आहे. महाराष्ट्र सरकारकडून परवानग्यांसाठी सहकार्य या सामंजस्य करारावर महाराष्ट्र सरकारच्या उद्योग, गुंतवणूक व सेवा विभागाचे प्रधान सचिव आणि इन्व्हेस्ट महाराष्ट्रचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. पी. अनबालागन, IAS तसेच रिन्यूच्या महाराष्ट्रातील राज्य प्रमुखांनी स्वाक्षऱ्या केल्या. करारानुसार, लागू धोरणे आणि नियमांच्या चौकटीत प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या परवानग्या, नोंदणी, मंजुरी, परवानगीपत्रे आणि वित्तीय प्रोत्साहने मिळवून देण्यासाठी राज्य सरकारकडून सहकार्य केले जाणार आहे. त्यामुळे प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी आवश्यक प्रशासकीय प्रक्रिया सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे. डेटा सेंटर क्षेत्रात रिन्यूचा प्रवेश ₹70,000 कोटींची प्रस्तावित गुंतवणूक ही रिन्यूसाठीही महत्त्वाची मानली जात आहे. स्वच्छ ऊर्जा क्षेत्रातील कामगिरीनंतर कंपनी आता डेटा सेंटर क्षेत्रात प्रवेश करत आहे. अक्षय ऊर्जा आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा यांचे एकत्रीकरण करून जागतिक दर्जाची हरित डिजिटल परिसंस्था उभारण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे. या प्रकल्पामुळे महाराष्ट्राच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेला चालना मिळण्यासोबतच डेटा सेंटरशी संबंधित विविध उद्योग आणि सेवा क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक वाढण्याची शक्यता आहे. पायाभूत सुविधा, ऊर्जा, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी, देखभाल आणि इतर संबंधित क्षेत्रांमध्येही रोजगारनिर्मितीला चालना मिळू शकते. महाराष्ट्राच्या 1 ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्थेच्या उद्दिष्टाशी सुसंगत महाराष्ट्र सरकारने 2030 पर्यंत राज्याची अर्थव्यवस्था 1 ट्रिलियन अमेरिकी डॉलर करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. डेटा सेंटर, सेमीकंडक्टर, स्वच्छ ऊर्जा आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा यांसारख्या उच्च-वाढीच्या क्षेत्रांवर राज्याकडून विशेष भर दिला जात आहे. रिन्यूचा प्रस्तावित डेटा सेंटर पार्क या व्यापक आर्थिक आणि औद्योगिक विकासाच्या उद्दिष्टांशी सुसंगत असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. मोठ्या प्रमाणावर होणारी गुंतवणूक, रोजगारनिर्मिती आणि हरित ऊर्जेचा वापर यामुळे या प्रकल्पाकडे राज्यातील महत्त्वाच्या आगामी गुंतवणुकींपैकी एक म्हणून पाहिले जात आहे. महाराष्ट्रात रिन्यूचा आधीच मोठा स्वच्छ ऊर्जा पोर्टफोलिओ महाराष्ट्रात रिन्यूचा सध्या सुमारे 2.5 गिगावॅटचा स्वच्छ ऊर्जा पोर्टफोलिओ आहे. यामध्ये सुमारे 1.3 गिगावॅट कार्यान्वित आणि 376 मेगावॅट बांधकामाधीन पवन ऊर्जा क्षमता आहे. याशिवाय सुमारे 450 मेगावॅट कार्यान्वित आणि 273 मेगावॅट बांधकामाधीन सौर ऊर्जा क्षमता कंपनीकडे आहे. कंपनीने आतापर्यंत महाराष्ट्रात सुमारे ₹15,000 कोटींची गुंतवणूक केल्याचे सांगितले आहे. त्यामुळे प्रस्तावित ₹70,000 कोटींचा डेटा सेंटर प्रकल्प हा राज्यातील कंपनीच्या गुंतवणुकीत मोठी भर घालणारा ठरणार आहे. CSRच्या माध्यमातून शिक्षण, आरोग्य आणि पाणी क्षेत्रात काम रिन्यूकडून महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांमध्ये सामाजिक क्षेत्रातही काम केले जात आहे. बीड, उस्मानाबाद, सांगली, सोलापूर, अमरावती आणि धाराशिव या जिल्ह्यांमध्ये कंपनी शिक्षण, आरोग्य आणि पाणी या क्षेत्रांत CSR उपक्रम राबवत आहे. कंपनीने आतापर्यंत 35 हून अधिक शाळांचे सौर ऊर्जेद्वारे विद्युतीकरण केले आहे. तसेच 20 हून अधिक शाळांमध्ये डिजिटल लर्निंग लॅब आणि स्मार्ट क्लासची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. 45 शाळांमध्ये विद्यार्थिनींसाठी शौचालयांसह मूलभूत स्वच्छता सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. पाणी संवर्धनाच्या क्षेत्रात सांगली आणि बीड जिल्ह्यांमध्ये 10 सामुदायिक तलावांचे खोदकाम करण्यात आले असून, त्याचा 18,000 हून अधिक नागरिकांना लाभ झाल्याचा कंपनीचा दावा आहे. 25 शाळा आणि समुदायांना स्वच्छ पिण्याच्या पाण्याची युनिट्स देण्यात आली आहेत. याशिवाय बीड, औरंगाबाद आणि सांगलीतील विविध गावांमध्ये 300 हून अधिक सौर पथदिवे बसवण्यात आले आहेत. महिला सक्षमीकरणाच्या माध्यमातून 500 हून अधिक महिलांना स्वयं-सहायता गटांमध्ये सहभागी करून घेण्यात आल्याचेही कंपनीने म्हटले आहे. रिन्यूचा देशातील मोठा स्वच्छ ऊर्जा पोर्टफोलिओ रिन्यू ही Nasdaq वर सूचीबद्ध असलेली डीकार्बनायझेशन सोल्यूशन्स कंपनी आहे. 31 मार्च 2026 रोजी कंपनीचा स्थूल स्वच्छ ऊर्जा पोर्टफोलिओ सुमारे 20.0 गिगावॅट होता. यामध्ये 1.7 गिगावॅट BESS क्षमतेचाही समावेश आहे. कंपनी स्वच्छ ऊर्जा निर्मितीसोबतच ऊर्जा साठवणूक, डिजिटलायझेशनच्या माध्यमातून मूल्यवर्धित ऊर्जा सेवा आणि कार्बन मार्केटसारख्या क्षेत्रातही कार्यरत आहे. रिन्यूकडे 6.5 गिगावॅट सौर मॉड्यूल आणि 2.5 गिगावॅट सौर सेल निर्मिती क्षमता असून, सौर सेल निर्मिती क्षमतेत आणखी 4 गिगावॅटची वाढ करण्याची कंपनीची योजना आहे. एकूणच, मुंबई महानगर प्रदेशात प्रस्तावित ₹70,000 कोटींचा 750 मेगावॅट क्षमतेचा हरित डेटा सेंटर पार्क हा महाराष्ट्राच्या डिजिटल आणि स्वच्छ ऊर्जा क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा प्रकल्प ठरण्याची शक्यता आहे. 2028 पासून टप्प्याटप्प्याने सुरू होणाऱ्या या प्रकल्पामुळे 7,000 हून अधिक रोजगारनिर्मिती होण्याची अपेक्षा असून, हरित ऊर्जेवर आधारित डिजिटल पायाभूत सुविधांच्या निर्मितीला मोठी चालना मिळू शकते. हेही वाचा…
नाना पाटेकर यांच्यावर पुण्यातील डोणजे गावात आज अंत्यसंस्कार:संवेदनशील, अष्टपैलू अभिनेता गमावला; नानांच्या निधनावर राजकीय नेत्यांकडून शोक व्यक्त भारतीय चित्रपटसृष्टीतील अष्टपैलू, दिग्गज आणि आपल्या सखोल अभिनयाने प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करणारे ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे आज सकाळी निधन झाले आहे. वयाच्या 75 व्या वर्षी त्यांनी गोव्यातील आपल्या निवासस्थानी अखेरचा श्वास घेतला. गोव्यातील घरी असताना त्यांना अचानक तीव्र हृदयविकाराचा झटका आला. प्रकृती खालावल्यामुळे त्यांना तातडीने वैद्यकीय मदत देण्यात आली पण त्यांचा जीव वाचवता आला नाही. त्यांच्या निधनामुळे संपूर्ण कलाविश्वात आणि राजकीय वर्तुळात शोककळा पसरली आहे. पुण्यातील भोरमधील डोणजे येथील शेतामध्ये त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत. सविस्तर वाचा….