अर्शद वारसीने मरणासन्न आईला पाजले नाही पाणी:आजही पश्चात्ताप करतात, कधी लिपस्टिक विकली, 'सर्किट'च्या यशाची अपेक्षा नव्हती

14 वर्षांच्या वयात अर्शद वारसी यांनी असे दुःख पाहिले, ज्यामुळे ते वेळेआधीच मोठे झाले. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार त्यांनी आईला पाणी दिले नव्हते आणि काही तासांनंतर त्यांचे निधन झाले. या गोष्टीची खंत त्यांना आजही आहे. आई-वडिलांच्या निधनानंतर घराची जबाबदारी त्यांच्या खांद्यावर आली आणि त्यांना शाळा सोडावी लागली. त्यांनी बसमध्ये आणि घरोघरी जाऊन लिपस्टिक विकली, फोटो लॅबमध्ये नोकरी केली आणि छोटी-मोठी कामे करून गुजराण केली. परिस्थिती इतकी कठीण होती की अनेकदा भविष्य अंधारात दिसत होते. पण याच संघर्षाने त्यांना असा कलाकार बनवले, ज्यांनी ‘मुन्ना भाई एमबीबीएस’मधील ‘सर्किट’ बनून कोट्यवधी लोकांची मने जिंकली. त्यांनाही या भूमिकेच्या इतक्या मोठ्या यशाची अपेक्षा नव्हती. आजच्या सक्सेस स्टोरीमध्ये अर्शद वारसी यांच्या करिअर आणि वैयक्तिक आयुष्याशी संबंधित गोष्टी जाणून घेऊया. बालपणी आनंदी जीवन, पण नंतर सर्व काही बदलले 19 एप्रिल 1968 रोजी मुंबईत जन्मलेल्या अर्शद वारसीचे सुरुवातीचे बालपण आर्थिकदृष्ट्या चांगले होते. त्यांचे वडील अहमद अली खान वारसी शायर आणि गायक होते. कुटुंबाचे जीवन आरामदायक होते, पण कालांतराने परिस्थिती बिघडत गेली. कायदेशीर वाद आणि आर्थिक नुकसानीमुळे कुटुंबाची मालमत्ता गेली. मोठे घर सोडून त्यांना लहान घरात राहावे लागले. 14 वर्षांच्या वयात अनाथ झाले अर्शदच्या आयुष्यातील सर्वात मोठा धक्का तेव्हा बसला, जेव्हा त्याने लहान वयातच आपल्या आई-वडिलांना गमावले. राज शमानीच्या पॉडकास्टमध्ये त्याने सांगितले की, तो फक्त 14 वर्षांचा होता, तेव्हा त्याच्या डोक्यावरून आई-वडिलांचे छत्र हरपले. या घटनेने त्याला वयाआधीच जबाबदार बनवले. अर्शद म्हणाला होता- “मी माझ्या वयाच्या मानाने खूप परिपक्व झालो होतो. वडिलांच्या निधनानंतर परिस्थिती सतत बिघडत गेली. आईच्या निधनानंतर मी लगेच रडू शकलो नाही, कारण मला वाटले की आता सर्व काही मलाच सांभाळावे लागेल. अनेक आठवड्यांनंतर मी खूप रडलो.” आईची शेवटची आठवण आजही विसरला नाही अर्शदने सांगितले की, त्याची आई एक सामान्य गृहिणी होती आणि खूप चांगले जेवण बनवत असे. तिला किडनी निकामी होण्याचा आजार झाला होता, त्यामुळे नियमित डायलिसिस करावे लागत असे. उपचारादरम्यान डॉक्टरांनी सक्त ताकीद दिली होती की, तिला पाणी देऊ नये. पण त्याची आई वारंवार पाणी मागत होती आणि अर्शदने डॉक्टरांचा सल्ला मानून प्रत्येक वेळी नकार दिला. त्यांनी सांगितले की, निधनापूर्वीच्या रात्री आईने त्यांना बोलावून पाणी मागितले होते, पण त्यांनी पाणी दिले नाही. त्याच रात्री त्यांच्या आईचे निधन झाले. अर्शद यांच्या मते, ही घटना आजही त्यांना आतून हादरवून टाकते. त्यांनी सांगितले की, त्यावेळी त्यांना वाटत होते की, जर त्यांनी आईला पाणी पाजले असते आणि त्यानंतर त्यांचे निधन झाले असते, तर ते आयुष्यभर स्वतःला जबाबदार मानले असते. आता त्यांना वाटते की कदाचित आईची शेवटची इच्छा पूर्ण करायला हवी होती. त्यांचे मत आहे की, अनेकदा कुटुंबातील सदस्य रुग्णाच्या इच्छेपेक्षा त्यांच्या स्वतःच्या अपराधीपणाच्या भावनेवर आधारित निर्णय घेतात. आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षण सोडावे लागले, लिपस्टिक विकली आई-वडिलांच्या निधनानंतर घर चालवण्याची जबाबदारी अर्शद यांच्या खांद्यावर आली. आर्थिक संकट इतके गंभीर होते की त्यांना दहावीनंतर शिक्षण सोडावे लागले. गुजारा करण्यासाठी त्यांनी अनेक छोटी-मोठी कामे केली. त्यांनी एका कॉस्मेटिक्स कंपनीत घरोघरी जाऊन विक्री प्रतिनिधी म्हणून काम केले. अनेक अहवालानुसार, ते मुंबईच्या बसेसमध्ये लिपस्टिक आणि कॉस्मेटिक उत्पादने देखील विकत होते. अर्शद वारसी म्हणतात, “मी घरोघरी जाऊन लिपस्टिक विकायचो. अनेक लोक दरवाजा बंद करायचे, पण त्याच काळात मला लोकांशी बोलणं आणि आयुष्याचा सामना करणं शिकायला मिळालं.” त्यांनी सांगितलं की, त्या काळात ते आठवडाभर मेहनत करून काहीशे रुपयेच कमवू शकत होते, तर आईच्या उपचारावर दर आठवड्याला जवळपास ८०० रुपये खर्च होत होते. ते म्हणाले, “मी वीकेंडला म्युझिकल शो करायचो, ज्याचे १७५ रुपये मिळायचे. तेव्हाच मला समजलं की आयुष्यात आर्थिकदृष्ट्या मजबूत असणं किती महत्त्वाचं आहे.” डान्सने बदलले आयुष्य संघर्षातही अर्शदची डान्सची आवड कधीच सुटली नाही. त्यांना लहानपणापासून नृत्याची आवड होती. हळूहळू त्यांनी डान्सलाच करिअर बनवण्याचा निर्णय घेतला. डान्सच्या वेडाने त्यांचे आयुष्य बदलले. ते अकबर सामीच्या डान्स ग्रुपमध्ये सामील झाले. 1991 मध्ये ऑल इंडिया डान्स स्पर्धा जिंकली आणि 1992 मध्ये लंडनमध्ये आयोजित वर्ल्ड डान्स चॅम्पियनशिपच्या मॉडर्न जॅझ गटात चौथे स्थान पटकावले. यानंतर त्यांनी डान्स स्टुडिओ सुरू केला आणि चित्रपटांमध्ये नृत्यदिग्दर्शन करू लागले. त्यांनी ‘रूप की रानी चोरों का राजा’ च्या टायटल ट्रॅक व्यतिरिक्त ‘ठिकाणा’ आणि ‘काश’ सारख्या चित्रपटांमध्येही नृत्यदिग्दर्शन केले. येथूनच त्यांच्या आयुष्याला नवे वळण मिळाले. जया बच्चन यांची नजर पडली, मिळाली पहिली संधी नृत्यदिग्दर्शक म्हणून काम करत असताना त्यांची अनेक चित्रपट कलाकारांशी भेट झाली. याच दरम्यान जया बच्चन यांनी त्यांची प्रतिभा पाहून अमिताभ बच्चन कॉर्पोरेशन लिमिटेड (ABCL) च्या ‘तेरे मेरे सपने’ या चित्रपटात अभिनयाची संधी दिली. 1996 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘तेरे मेरे सपने’ या चित्रपटातून अर्शद वारसीने अभिनेता म्हणून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. हा चित्रपट अमिताभ बच्चन कॉर्पोरेशन लिमिटेड (ABCL) च्या बॅनरखाली बनवला होता आणि दिग्दर्शक जॉय ऑगस्टीन होते. त्याआधी त्यांनी नृत्यदिग्दर्शक म्हणून आपली ओळख निर्माण केली होती. त्यांची एंट्री कोणत्याही फिल्मी कुटुंबाच्या बळावर नव्हे, तर त्यांच्या प्रतिभेच्या जोरावर झाली. अर्शदने म्हटले होते की, अमिताभ बच्चन, जया बच्चन आणि जॉय ऑगस्टीन यांनी त्यांच्यावर विश्वास ठेवल्याबद्दल ते त्यांचे नेहमीच आभारी राहतील. पहिल्या चित्रपटानंतर मनासारखे काम मिळाले नाही ‘तेरे मेरे सपने’ नंतर अर्शदला वाटले होते की त्यांच्या करिअरला गती मिळेल, पण तसे झाले नाही. पुढील काही वर्षांत त्यांनी ‘हिरो हिंदुस्तानी’, ‘होगी प्यार की जीत’, ‘मुझे मेरी बीवी से बचाओ’, ‘जानी दुश्मन: एक अनोखी कहानी’ यासह अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले, परंतु बहुतेक चित्रपटांना बॉक्स ऑफिसवर अपेक्षित यश मिळाले नाही. या काळात त्यांना चांगले पात्रही कमी मिळाले आणि त्यांना वाटले की इंडस्ट्रीमध्ये त्यांना स्वतःला पुन्हा सिद्ध करावे लागत आहे. आउटसाइडर असल्याची किंमत चुकवावी लागली द इंडियन एक्सप्रेसला दिलेल्या मुलाखतीत अर्शद वारसी यांनी चित्रपटसृष्टीतील बाहेरील कलाकारांच्या संघर्षावर भाष्य केले होते. ते म्हणाले होते- “इंडस्ट्रीमध्ये एक असा वर्ग आहे, ज्याला हिट चित्रपट देण्यासाठी अनेक संधी मिळतात. पण जे फिल्मी कुटुंबातून येत नाहीत, त्यांच्यासाठी एका फ्लॉपनंतर पुन्हा संघर्ष सुरू होतो.” अर्शद म्हणाले की, वेळेनुसार त्यांनी हे सत्य स्वीकारले आणि तक्रार करण्याऐवजी आपल्या कामावर लक्ष केंद्रित करणे पसंत केले. वाटले होते ‘मुन्ना भाई एमबीबीएस’ शेवटचा चित्रपट ठरेल 2003 मध्ये जेव्हा दिग्दर्शक राजकुमार हिरानी यांनी त्यांना ‘मुन्ना भाई एमबीबीएस’मध्ये ‘सर्किट’ची भूमिका देऊ केली, तेव्हा अर्शदला वाटले की हा त्यांच्या कारकिर्दीतील शेवटचा चित्रपट ठरू शकतो. सर्किटचे पात्र इतके लोकप्रिय होईल याची त्यांना खात्री नव्हती. अर्शद वारसी म्हणतात- “मला खात्री होती की ‘मुन्ना भाई एमबीबीएस’नंतर माझं करिअर संपेल. मला वाटलं होतं की ही भूमिका खूप लहान आहे आणि मला तिचा काही फायदा होणार नाही.” त्यांनी सांगितलं की त्यावेळी संजय दत्तलाही चित्रपटाच्या यशाबद्दल पूर्ण खात्री नव्हती. ‘सर्किट’ची भूमिका सुरुवातीला आवडली नव्हती अर्शद वारसी म्हणतात, “जर तुम्ही फक्त पात्र पाहिलं, तर ती खूप मोठी भूमिका नव्हती. जर चित्रपट चालला नसता, तर त्या भूमिकेला काही अर्थ राहिला नसता.” त्यांनी ‘सर्किट’ला “देवाने दिलेली भूमिका” असं म्हणत सांगितलं की त्यांचं नशीब चांगलं होतं की चित्रपट सुपरहिट झाला आणि प्रेक्षकांनी सर्किट आणि मुन्ना भाईच्या जोडीला मनापासून स्वीकारलं. सर्किटचं नाव आधी खुजली होतं फार कमी लोकांना माहीत आहे की ‘मुन्ना भाई एमबीबीएस’मध्ये सर्किटची भूमिका सुरुवातीला वेगळी होती. तिचं नाव ‘खुजली’ असं ठेवलं होतं. अर्शद वारसींनी राजकुमार हिरानींना नाव बदलण्याचा सल्ला दिला. त्यांनी भूमिकेचे कपडे, हेअरस्टाईल आणि अनेक दृश्यांमध्येही आपले सल्ले दिले. हेच बदल पुढे ‘सर्किट’ची ओळख बनले. लोक नावाने नाही, ‘सर्किट’ म्हणून हाक मारू लागले ‘मुन्ना भाई एमबीबीएस’च्या यशानंतर लोक अर्शद वारसीला त्याच्या खऱ्या नावाने कमी आणि ‘सर्किट’ या नावाने जास्त ओळखू लागले. द इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना त्यांनी सांगितले की, लडाखमध्ये बाईक ट्रिपदरम्यान एका व्यक्तीने सांगितले की, त्यांची (त्या व्यक्तीची) ओळख अर्शद वारसीसारखी दिसते आणि त्यांनी (त्या व्यक्तीने) त्यांची (अर्शदची) नक्कल करून पैसे कमवावे. अर्शदने आपली ओळख सांगितली नाही आणि या घटनेचा आनंद घेतला. ‘लगे रहो मुन्नाभाई’ने कायमची ओळख निर्माण केली 2006 मध्ये आलेल्या ‘लगे रहो मुन्नाभाई’ने सर्किटच्या भूमिकेला अधिक लोकप्रिय केले. त्यानंतर अर्शद वारसी केवळ विनोदी अभिनेता राहिले नाहीत, तर त्यांनी अष्टपैलू कलाकार म्हणून ओळख निर्माण केली. त्यांनी ‘गोलमाल’ मालिका, ‘धमाल’, ‘इश्किया’ आणि ‘जॉली एलएलबी’ यांसारख्या चित्रपटांमधून आपली अभिनय क्षमता सिद्ध केली. ‘गोलमाल’ने बनवला विनोदाचा मोठा चेहरा रोहित शेट्टीच्या ‘गोलमाल’ मालिकेत अर्शद वारसीने माधवची भूमिका साकारली. अजय देवगण, तुषार कपूर आणि श्रेयस तळपदे यांसारख्या कलाकारांमध्येही त्यांच्या विनोदी वेळेने (कॉमिक टाइमिंगने) प्रेक्षकांचे लक्ष वेधून घेतले. त्यानंतर ‘धमाल’, ‘डबल धमाल’ आणि ‘टोटल धमाल’ यांसारख्या चित्रपटांनी त्यांना हिंदी सिनेमातील विश्वासार्ह विनोदी अभिनेत्यांमध्ये समाविष्ट केले. मात्र, अर्शद नेहमीच म्हणत राहिले की त्यांना केवळ विनोदी अभिनेता म्हणून राहायचे नाही. ‘इश्किया’ आणि ‘जॉली एलएलबी’मध्ये दाखवला वेगळा रंग विशाल भारद्वाज यांच्या ‘इश्किया’ मधील ‘बब्बन’ आणि ‘जॉली एलएलबी’ मधील संघर्ष करणारा वकील जगदीश (जॉली) त्यागी यांच्या भूमिकेने हे सिद्ध केले की, अर्शद फक्त हसवणारे अभिनेते नाहीत. या चित्रपटांमधील त्यांच्या गंभीर अभिनयाचे समीक्षकांनी कौतुक केले. नंतर त्यांनी सांगितले की त्यांना अशा भूमिका आवडतात ज्यात अनेक पैलू असतात आणि अभिनेता म्हणून काहीतरी नवीन करण्याची संधी मिळते. वेब सिरीज ‘असुर’ मुळे मिळाली नवी ओळख 2020 मध्ये आलेली वेब सिरीज ‘असुर’ अर्शद वारसीच्या कारकिर्दीतील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरली. यात त्यांनी फॉरेन्सिक तज्ज्ञ धनंजय राजपूतची भूमिका साकारली. ही भूमिका त्यांच्या आधीच्या विनोदी भूमिकांपेक्षा पूर्णपणे वेगळी होती. या सिरीजबद्दल अर्शदने सांगितले होते – मी ‘असुर’ दोन कारणांमुळे केली. पहिले, तिची कथा खूपच उत्कृष्ट आणि अनपेक्षित होती. दुसरे, ती विनोदी भूमिका नव्हती. ही एक गंभीर, गुंतागुंतीची आणि अनेक पैलू असलेली भूमिका होती, असे काम मला क्वचितच मिळते. सिरीजच्या यशानंतर प्रेक्षकांनी त्यांना गंभीर अभिनेता म्हणूनही स्वीकारले. अर्शद वारसी मानतात की ओटीटी प्लॅटफॉर्मने त्यांची प्रतिमा बदलण्यात मोठी भूमिका बजावली. ते म्हणतात – मला आनंद आहे की आता लोक मला फक्त विनोदी कलाकार मानत नाहीत. मी नेहमी वेगवेगळ्या प्रकारच्या भूमिका करण्याचा प्रयत्न केला आणि आता लोक ते ओळखत आहेत. अलीकडेच अर्शद वारसीची वेब सिरीज ‘प्रीतम अँड पेड्रो’ जिओ हॉटस्टारवर स्ट्रीम झाली आहे. त्यांचा ‘वेलकम टू द जंगल’ हा चित्रपट नुकताच चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे. याशिवाय, ते शाहरुख खानच्या ‘किंग’ आणि ‘गोलमाल 5’ या चित्रपटांमध्ये दिसणार आहेत. तीन दशकांनंतरही सतत सक्रिय सुमारे तीन दशकांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत, अर्शद वारसीने 50 हून अधिक चित्रपट आणि अनेक वेब सिरीजमध्ये काम केले आहे. त्यांनी कधीही चित्रपटांच्या संख्येमागे न धावता, त्यांना आवडलेल्या पटकथांना प्राधान्य दिले. अरशद वारसी म्हणतात की त्यांना कमी काम करणे मान्य आहे, परंतु असे काम करायचे नाही ज्यावर त्यांचा स्वतःचा विश्वास नाही. कुटुंब बनले सर्वात मोठी ताकद अर्शद वारसी यांचे वैयक्तिक आयुष्यही संतुलित राहिले आहे. त्यांनी 1999 मध्ये मारिया गोरेटीशी लग्न केले. त्यांची भेट डान्सच्या दिवसांत झाली होती. अर्शद यांनी अनेकदा सांगितले आहे की, संघर्षाच्या दिवसांपासून ते यशापर्यंत मारियाने नेहमीच त्यांना साथ दिली. त्यांना लाइमलाइटपासून दूर राहून कुटुंबासोबत वेळ घालवायला आवडते आणि ते त्यांचे वैयक्तिक जीवन मीडियाच्या चर्चेपासून दूर ठेवतात.