19 वर्षांनंतर कोलकात्यात परतल्यावर तस्लिमा म्हणाल्या-ही घरवापसी:आनंद आणि दुःख दोन्ही घेऊन परतले आहे, 1 ऑगस्ट रोजी मुख्यमंत्र्यांसोबत कार्यक्रम

निर्वासित बांगलादेशी लेखिका तस्लिमा नसरीन 19 वर्षांनंतर कोलकाता येथे परतल्या आहेत. त्या म्हणाल्या की, हे माझ्यासाठी माझ्या देशात परतण्यासारखे आहे. तस्लिमा 1 ऑगस्ट रोजी एका कार्यक्रमात सहभागी होतील. यामध्ये पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी आणि लेखक शीर्षेंदू मुखोपाध्याय यांच्याही सहभागी होण्याची शक्यता आहे. 2007 मध्ये शहर सोडावे लागले होते तस्लिमा 2007 नंतर प्रथमच कोलकाता येथे सार्वजनिकरित्या दिसणार आहेत. 2003 मध्ये त्यांच्या ‘द्विखंडित’ या पुस्तकावर पश्चिम बंगाल सरकारने बंदी घातली होती. त्यांच्यावर मुस्लिम समुदायाच्या भावना दुखावल्याचा आरोप होता. त्यानंतर 2007 मध्ये निदर्शनांमुळे त्यांना ते शहर सोडावे लागले, जे त्यांनी बांगलादेशातून पळून आल्यानंतर एका दशकानंतर आपले घर बनवले होते. बंगाल माझ्या हृदयात कधीच विभागला गेला नाही न्यूज एजन्सी पीटीआयशी बोलताना तस्लिमा म्हणाल्या की, कोलकाता हे केवळ राहण्याचे ठिकाण नाही, तर आपलेपणाची भावना देणारे शहर आहे. त्या म्हणाल्या, ‘माझ्या मनात बंगाल कधीही कोणत्याही सीमेने किंवा काटेरी तारांनी विभागला गेला नाही. पूर्व बंगालचे दरवाजे माझ्यासाठी बंद आहेत, त्यामुळे सध्या बंगालचा हा भागच माझे घर आहे.’ त्या म्हणाल्या की, त्या आनंद आणि दुःख दोन्ही घेऊन परत येत आहेत. लेखकाच्या स्वातंत्र्यासाठी संघर्ष तस्लिमा यांनी आपल्या परतण्याला एका लेखकाच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या संघर्षाशी जोडून पाहिले. त्या म्हणाल्या, ’19 वर्षांनंतर कोलकातामध्ये सार्वजनिकरित्या बोलणे अवास्तव वाटते. हा त्या आवाजाचा परतीचा प्रवास आहे ज्याला कट्टरवाद्यांनी दाबण्याचा प्रयत्न केला होता. माझी उपस्थिती हे सिद्ध करेल की फतवे आणि धमक्या लेखकाला काही काळासाठी निर्वासित करू शकतात, परंतु त्याचे विचार मिटवू शकत नाहीत.’ सरकार आणि आयोजकांचे आभार मानले लेखिकेने आपला प्रवास शक्य केल्याबद्दल आयोजकांचे आणि सुरक्षा प्रदान केल्याबद्दल सरकारचे आभार मानले. त्या म्हणाल्या, ‘मी मुख्यमंत्री सुवेंदु अधिकारी यांच्या त्या इच्छाशक्तीचे कौतुक करते, ज्यात ते एका असहमत लेखकाच्या स्वातंत्र्याचा आदर आणि संरक्षण करत आहेत, जरी ते माझ्या प्रत्येक गोष्टीशी सहमत नसले तरी.’ तंत्रज्ञानामुळे वाढली आव्हाने तस्लिमा म्हणाल्या की, तंत्रज्ञानाने लेखकांना बोलण्याच्या नवीन संधी दिल्या आहेत, परंतु यामुळे धमकावण्याचे नवीन मार्गही निर्माण झाले आहेत. त्या म्हणाल्या की, बांगलादेशात धर्मनिरपेक्ष विचार आणि धार्मिक टीकेसाठी जागा धोकादायकरित्या कमी झाली आहे. त्या म्हणाल्या की, दक्षिण आशियामध्ये धार्मिक कट्टरतावादाने नवीन राजकीय शक्ती आणि प्रचाराचे मार्ग अवलंबले आहेत. तरुणांना प्रश्न विचारण्याचे आवाहन केले तस्लिमा यांनी तरुण वाचक आणि लेखकांना प्रस्थापित विचारांवर प्रश्न विचारण्याचे आणि बौद्धिक स्वातंत्र्याचे रक्षण करण्याचे आवाहन केले. त्या म्हणाल्या, ‘माझा संदेश आहे की प्रत्येक गोष्टीवर प्रश्न विचारा. धर्म, परंपरा, सत्ता आणि राजकारण यावर प्रश्न करा. दुसऱ्यांच्या पूर्वग्रहांना आपले मत बनवू नका.’ त्यांनी आशा व्यक्त केली की हा दौरा एकदाच घडणारी घटना राहणार नाही आणि त्यांना जेव्हा हवे असेल तेव्हा त्या कोलकाताला परत येऊ शकतील.