1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. भारत – इंडोनेशियात ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र करार
- 26 जुलै रोजी पंतप्रधान मोदींनी भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील मोठ्या संरक्षण कराराची माहिती दिली.
- भारत इंडोनेशियाला आपल्या स्वदेशी ब्रह्मोस सुपरसोनिक क्षेपणास्त्रांची निर्यात करेल.
- हा करार अंदाजे 630 दशलक्ष अमेरिकन डॉलरचा असेल.
- ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र जमीन, समुद्र आणि हवा, या तिन्ही प्लॅटफॉर्मवरून डागता येते.
- या करारामध्ये स्वदेशी अस्त्र क्षेपणास्त्रांचा पुरवठा देखील समाविष्ट आहे.
- अस्त्र क्षेपणास्त्र हे हवेतून हवेत मारा करणारे भारताचे अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र आहे.
- इंडोनेशिया ब्रह्मोस खरेदी करणारा तिसरा देश बनला. यापूर्वी फिलिपाइन्स आणि व्हिएतनाम या श्रेणीत समाविष्ट आहेत.
- हा करार ‘मेक इन इंडिया’ आणि संरक्षण निर्यात उद्दिष्टे साध्य करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे.
- ब्रह्मोस जगातील सर्वात वेगवान क्रूझ क्षेपणास्त्रांपैकी एक मानले जाते.हा करार पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष प्रबोवो सुबियांतो यांच्या चर्चेत झाला.
इतर (Miscellaneous)
2. सायबर आर्थिक फसवणूक ई-झिरो एफआयआर सेवा सुरू
- 27 जुलै रोजी गुजरात सरकारने सायबर गुन्हेगारीला आळा घालण्यासाठी एक नवीन सेवा सुरू केली.
- या सेवेचे नाव ‘सायबर वित्तीय फसवणूक ई-झिरो एफआयआर’ (Cyber Financial Fraud e-Zero FIR) असे ठेवण्यात आले आहे.
- याद्वारे सायबर फसवणुकीचे बळी ठरलेले लोक घरी बसूनच आपली तक्रार ऑनलाइन नोंदवू शकतील.
- यासाठी पीडिताला आता पोलीस ठाण्यात जाण्याची गरज भासणार नाही.
- तक्रार मिळताच पोलीस तात्काळ कारवाई सुरू करतील जेणेकरून फसवणूक केलेली रक्कम गोठवता येईल.
- हे पाऊल वाढत्या सायबर गुन्हेगारीला आणि डिजिटल पेमेंटमध्ये होणारी फसवणूक रोखण्यासाठी उचलण्यात आले आहे.
- राज्य पोलिसांनी यासाठी एक विशेष पोर्टल आणि हेल्पलाइन देखील जारी केली आहे.गुजरातचे उपमुख्यमंत्री हर्ष सिंघवी यांनी सेवा सुरू केली.
3. झेन टेक्नॉलॉजीची भारताची पहिली उच्च उंचीवरील अँटी-ड्रोन प्रणाली सादर
- 26 जुलै रोजी जेन टेक्नॉलॉजीजने भारताची पहिली स्वदेशी उच्च उंचीवरील अँटी-ड्रोन प्रणाली सादर केली.
- हे मॅन-पोर्टेबल आहे, म्हणजेच सैनिक ते सहज उचलून पर्वतांवर घेऊन जाऊ शकतात.
- यात रेडिओ फ्रिक्वेन्सी डिटेक्शन, डेटा फ्यूजन आणि सर्वदिशात्मक (omni-directional) जॅमिंग तंत्रज्ञान समाविष्ट आहे.
- यात 5 किमी पर्यंत ड्रोन शोधण्याची क्षमता आहे.
- हे विशेषतः हिमालयसारख्या उच्च उंचीवरील प्रदेशात तैनात करण्यासाठी बनवले आहे.
- ही प्रणाली शत्रूच्या लहान ड्रोन्सना जॅम करण्यास आणि त्यांना पाडण्यास सक्षम आहे.
- हे जेन टेक्नॉलॉजीजने DRDO च्या सहकार्याने बनवले आहे.
- भविष्यात त्याची निर्यात करण्याची योजनाही आखली जात आहे.
- हे ‘मेक इन इंडिया’ अभियानांतर्गत संरक्षण क्षेत्रात एक मोठे यश आहे.
अँटी-ड्रोन प्रणाली
- हे एक असे तंत्रज्ञान आहे जे अनधिकृत, संशयास्पद किंवा शत्रूच्या ड्रोन (UAV) चा शोध घेण्यासाठी, त्यांची ओळख पटवण्यासाठी, त्यांना निष्क्रिय करण्यासाठी किंवा नष्ट करण्यासाठी तयार केले जाते.
- याचा उद्देश शत्रूच्या ड्रोनपासून संरक्षण, दहशतवादी कारवाया आणि तस्करीला आळा घालणे, संवेदनशील क्षेत्रांचे निरीक्षण करणे आणि हवाई सुरक्षा सुधारणे हा आहे.
- हे शोधणे (डिटेक्शन), ओळखणे (पहचान), मागोवा घेणे (ट्रॅकिंग) आणि निष्क्रिय करणे (निष्क्रिय करणे) अशा चार टप्प्यांत काम करते.
4. तेलंगणामध्ये भारताच्या पहिल्या ‘इंटिग्रेटेड ऑइल पाम कॉम्प्लेक्स’चे उद्घाटन
- 27 जुलै 2026 रोजी, गोदरेज ॲग्रोव्हेटने तेलंगणामध्ये भारताच्या पहिल्या एकात्मिक तेल पाम संकुलाचे उद्घाटन केले.
- हे संकुल तेलंगणातील खम्मम जिल्ह्यात उभारण्यात आले आहे.
- याची एकूण गुंतवणूक 300 कोटी रुपये आहे.
- यात पाम तेल काढण्याचे युनिट, रिफायनरी आणि एक आधुनिक रोपवाटिका यांचा समावेश आहे.
- मिलची सुरुवातीची क्षमता 30 टन प्रति तास आहे, जी पुढे 60 टन प्रति तासापर्यंत वाढवता येईल.
- याचा उद्देश भारताची खाद्यतेल आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे हा आहे.
- या प्रकल्पातून स्थानिक शेतकऱ्यांना त्यांच्या पिकाला चांगला भाव आणि तंत्रज्ञान मिळेल.
- पाम तेलाची शेती पारंपरिक पिकांच्या तुलनेत शेतकऱ्यांसाठी अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
- हा प्रकल्प ‘आत्मनिर्भर भारत’चे उद्दिष्ट साध्य करण्याच्या दिशेने एक पाऊल आहे.
- या संकुलाची निर्मिती देशांतर्गत पाम तेल उत्पादन वेगाने वाढवण्यासाठी आणि परकीय चलन वाचवण्याच्या उद्देशाने करण्यात आली आहे.
- ऑइल पाममुळे शेतकऱ्यांना बियाणे, तांत्रिक सल्ला, प्रक्रिया आणि विपणन यांसारख्या सुविधा एकाच ठिकाणी उपलब्ध होतील.
क्रीडा (SPORTS)
5. नवी दिल्लीत 22व्या ‘कॉमनवेल्थ टेबल टेनिस चॅम्पियनशिप’चे उद्घाटन
- 27 जुलै 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे 22 व्या कॉमनवेल्थ टेबल टेनिस चॅम्पियनशिप 2026 चे उद्घाटन झाले.
- दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी स्पर्धेचे उद्घाटन केले.
- ही या चॅम्पियनशिपची 22 वी आवृत्ती आहे.
- ही स्पर्धा 27 जुलै ते 2 ऑगस्ट 2026 या कालावधीत त्यागराज स्टेडियम, नवी दिल्ली येथे आयोजित केली जात आहे.
- यात सुमारे 25 कॉमनवेल्थ देशांचे खेळाडू सहभागी होत आहेत.
- या स्पर्धेत टीम इंडिया पुरुष आणि महिला दोन्ही गटांमध्ये मजबूत दावेदारी सादर करेल.
- पुरुष संघात अनुभवी खेळाडू जी. साथियान, हरमीत देसाई, मानव ठक्कर, मनुष शाह आणि पयास जैन यांचा समावेश आहे.
- महिला संघाचे नेतृत्व श्रीजा अकुला करेल. तिच्यासोबत यशस्विनी घोरपडे, स्वास्तिका घोष, सुतीर्था मुखर्जी आणि सिंड्रेला दास यांना स्थान मिळाले आहे.
- यापूर्वी भारतात ही स्पर्धा मुंबई, हैदराबाद, नवी दिल्ली, जयपूर, सुरत आणि कटक येथे आयोजित करण्यात आली होती.
- स्पर्धेत समाविष्ट प्रमुख स्पर्धा पुरुष संघ, महिला संघ, पुरुष एकेरी, महिला एकेरी, पुरुष दुहेरी, महिला दुहेरी आणि मिश्र दुहेरी आहेत.
कॉमनवेल्थ टेबल टेनिस चॅम्पियनशिप
- ही राष्ट्रकुल देशांतील खेळाडूंमध्ये आयोजित होणारी प्रमुख आंतरराष्ट्रीय टेबल टेनिस स्पर्धा आहे.
- याचे आयोजन कॉमनवेल्थ टेबल टेनिस फेडरेशन (CTTF) द्वारे केले जाते.
- याचे आयोजक दिल्ली सरकार आणि टेबल टेनिस फेडरेशन ऑफ इंडिया आहेत.भारत या चॅम्पियनशिपचे यजमानपद सहाव्यांदा करत आहे.
6. कॉमनवेल्थ गेम्स 2026 मध्ये मीराबाई चानूने सुवर्णपदक जिंकले
- 26 जुलै रोजी भारतीय भारोत्तोलक मीराबाई चानूने ग्लासगोमध्ये सुवर्णपदक जिंकले.
- हे कॉमनवेल्थ गेम्स (CWG) मध्ये तिचे सलग तिसरे सुवर्णपदक आहे.
- तिने एकूण 190 किलोग्राम वजन उचलून हा ऐतिहासिक विजय मिळवला.
- चानूने स्नॅच राऊंडमध्ये 85 किलोग्रामचा नवीन कॉमनवेल्थ गेम्स विक्रम प्रस्थापित केला.
- हे 2026 च्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताचे पहिले सुवर्णपदक आहे.
- यापूर्वी मीराबाई चानूने 2018 मध्ये गोल्ड कोस्ट येथे, 2022 मध्ये बर्मिंगहॅम येथे सुवर्णपदक जिंकले होते.
- पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्रपती मुर्मू यांनी तिला या ‘उत्कृष्ट अध्याया’साठी अभिनंदन केले.
- मीराबाईने आपला विजय आपले आई-वडील आणि प्रशिक्षकांच्या त्यागाला समर्पित केला.
- क्रीडा मंत्री मनसुख मांडविया यांनी याला भारतीय भारोत्तोलनासाठी अभिमानाचा क्षण म्हटले.
- त्यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धांमध्ये आतापर्यंत एकूण चार पदके जिंकली आहेत.
- मीराबाई चानू मणिपूरची रहिवासी असून ऑलिम्पिक पदक विजेती देखील आहे.
कॉमनवेल्थ गेम्स 2026
- कॉमनवेल्थ गेम्स 2026 चे आयोजन 23 जुलै ते 2 ऑगस्ट 2026 पर्यंत ग्लासगो (स्कॉटलंड) येथे होणार आहे.
- हे राष्ट्रमंडल खेळांचे 23 वे संस्करण आहे.
- या खेळांसाठी भारताने सुमारे 125 खेळाडूंचे पथक पाठवले आहे.
- प्रमुख पदक दावेदारांमध्ये मीराबाई चानू, तेजस्विन शंकर, सर्वेश कुशारे यांच्यासह अनेक खेळाडूंचा समावेश आहे.
आजचा इतिहास
- 1914 मध्ये ऑस्ट्रिया-हंगेरीने सर्बियावर युद्ध घोषित केल्याने पहिले महायुद्ध सुरू झाले.
- 1979 मध्ये चौधरी चरण सिंह भारताचे 5 वे पंतप्रधान बनले.
- 1958 मध्ये अमेरिकेत नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस ॲक्ट मंजूर झाला, ज्यामुळे नासा (NASA) ची स्थापना झाली.
