PM म्हणाले- युवकांनी देशाचा मान वाढवला:जे अशक्य वाटत होते ते करून दाखवले; मन की बातमध्ये कारगिल शहीदांना श्रद्धांजली वाहिली

पंतप्रधान मोदींनी रविवारी ‘मन की बात’ च्या १३६ व्या भागाला संबोधित केले. त्यांनी सर्वप्रथम कारगिल विजय दिवसाचा उल्लेख करत वीर जवानांना नमन केले. ते म्हणाले की, कारगिल विजय दिवस अशी तारीख आहे, जी लक्षात ठेवण्यासाठी दिवसाची आठवण ठेवण्याची गरज नसते. पंतप्रधानांनी देशातील तरुणांची प्रशंसा केली. ते म्हणाले- आपले तरुण भारताचे नाव उज्ज्वल करत आहेत. सायन्स ऑलिम्पियाड जगातील सर्वात प्रतिष्ठित स्पर्धांपैकी एक आहेत, ज्यात मोठ्या संख्येने विद्यार्थी भाग घेतात. या महिन्यात फिजिक्स, केमिस्ट्री, बायोलॉजी आणि मॅथचे ऑलिम्पियाड झाले. यामध्ये भारतीय संघाने उत्कृष्ट कामगिरी केली. पंतप्रधान म्हणाले- गेल्या रविवारी विक्रम-१ चे यशस्वी प्रक्षेपण प्रत्येक भारतीयासाठी अभिमानाचा क्षण होता. आपण सर्वांनी भारताच्या अंतराळ क्षेत्रातील हा ऐतिहासिक क्षण पाहिला. हे खाजगी क्षेत्राद्वारे विकसित केलेले भारताचे पहिले रॉकेट आहे. आपल्या तरुण इनोव्हेटर्सनी ते करून दाखवले, जे कधीकाळी जवळजवळ अशक्य वाटत होते. त्यांनी आपले असाधारण कौशल्य, जिद्द आणि संयमाचे प्रदर्शन केले.
पंतप्रधान म्हणाले, “आव्हानांना न जुमानता भारतीय सैनिकांनी हार मानली नाही” पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की, कारगिल विजय दिवस हा असा दिवस आहे, जो लक्षात ठेवण्यासाठी कोणत्याही विशिष्ट दिवसाची आवश्यकता नाही. ते म्हणाले की, कारगिल युद्धात असंख्य आव्हानांना न जुमानता भारतीय सैनिकांनी हार मानली नाही आणि देशाला विजय मिळवून दिला. मोदी यांनी सांगितले की, यावर्षी दिल्ली ते द्रास अशी विशेष शौर्य यात्रा आयोजित केली जात आहे. स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानाचा उल्लेख करत ते म्हणाले की, यावर्षी आयएनएस महेंद्रगिरीला नौदलात सामील करण्यात आले आणि पिनाका क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली. “पाण्याचा प्रत्येक थेंब ही भविष्यातील संपत्ती आहे”
पंतप्रधानांनी त्यांच्या शेवटच्या ‘मन की बात’ संबोधनादरम्यान सुरू केलेल्या ‘कॅच द रेन’ मोहिमेचाही उल्लेख केला. ते म्हणाले की, जिथे कुठे पाऊस पडतो तिथे तो थांबवणे हे या मोहिमेचे उद्दिष्ट आहे. ४ जुलै रोजी एक विशेष मोहीम सुरू करण्यात आली. मध्य प्रदेशात चार हजार तलाव बांधण्यात आले असून, आंध्र प्रदेश आणि छत्तीसगडसह अनेक राज्यांनीही यात सहभाग घेतला आहे. मोदी म्हणाले की, आज वाचवलेला पाण्याचा प्रत्येक थेंब ही भविष्यातील संपत्ती आहे. राष्ट्रकुल खेळ, पी.व्ही. सिंधू आणि संस्कृत शिकवण्याच्या नवीन पद्धतीचे कौतुक पंतप्रधान मोदी म्हणाले, “काही दिवसांपूर्वी ग्लासगोमध्ये राष्ट्रकुल खेळांना सुरुवात झाली असून, संपूर्ण देश भारतीय खेळाडूंना प्रोत्साहन देत आहे. पी.व्ही. सिंधू जपान ओपन जिंकणारी पहिली भारतीय ठरली. आपल्या महिला संघाने पहिला महिला कसोटी सामना २०० धावांनी जिंकला.” मोदींनी केरळमधील एर्नाकुलम येथील एका महिला शिक्षिकेचे कौतुक केले, ज्या फुटबॉलचे नियम आणि सामन्यांमधील घटनांच्या माध्यमातून मुलांना संस्कृत शिकवत आहेत. “स्थानिक उत्पादने आणि पारंपरिक कौशल्यांना नवीन ओळख मिळत आहे” पंतप्रधान म्हणाले, “देशात ऑलिम्पियाड आणि हॅकेथॉनची संस्कृती वाढत आहे हे पाहून मला आनंद होत आहे. काश्मीरच्या ‘वागू’ नावाच्या पोम्पोरी चटईसाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांमधूनही हे दिसून येते. ही चटई काश्मीरच्या दलदलीच्या भागातील गवतापासून हाताने विणली जाते. ही चटई अद्वितीय असून ती बनवायला चार दिवस लागतात. पूर्वी काश्मीरमधील प्रत्येक घरात ही चटई दिसायची, पण आता तिची लोकप्रियता कमी झाली आहे. तथापि, काश्मीरच्या गुलाम हुसेन यांनी या कौशल्याला पुनरुज्जीवित केले आणि त्याला मोठ्या प्रमाणात प्रोत्साहन दिले.” पंतप्रधान म्हणाले, “आपण सर्वजण स्थानिक उत्पादनांवर भर देतो. आपल्या देशात चहा हे केवळ एक पेय नाही; तो प्रत्येक प्रसंगाचा एक भाग बनतो. चहाशी असलेले माझे नाते तुम्हा सर्वांना माहीत आहे. उत्तर प्रदेशातील बिजनौर जिल्ह्यातील लखीवाला गावातील महिलांनी एक हर्बल चहा तयार केला आहे. त्यात गुळवेल आणि वेलची आहे. या चहाला लोकांमध्ये विशेष ओळख मिळाली आहे. परदेशातील पर्यटकांनीही त्यात खूप रस दाखवला आहे.” याची सुरुवात केवळ १ लाख रुपयांपासून झाली होती. बिहारमध्ये कचऱ्याच्या पुनर्वापरातून बाक बनवले जात आहेत पंतप्रधानांनी ‘मन की बात’मध्ये ‘एक पेड माँ के नाम’ अभियानाचा उल्लेख केला. त्यांनी सांगितले की, अहमदाबादमध्ये एका तासात ३.५ लाखांहून अधिक रोपे लावण्यात आली, तर उत्तर प्रदेशात १२ जुलै रोजी एकाच दिवसात ३५ कोटींहून अधिक रोपे लावण्यात आली. पंतप्रधानांनी गुजरातच्या गिर जंगलात धनेश पक्ष्याच्या पुनरागमनाचाही उल्लेख केला, ज्याला त्यांनी पर्यावरण संरक्षणासाठी एक सकारात्मक उपक्रम म्हटले. पंतप्रधान म्हणाले, “आज प्लास्टिक प्रदूषण आपल्या देशासाठी धोका बनले आहे. बिहारमधील सीतामढीमध्ये कचऱ्याच्या पुनर्वापरातून बाक बनवले जात आहेत. प्रत्येक बाकासाठी ४० किलो प्लास्टिक वापरले जाते. हे बाक शाळा आणि उद्यानांमध्ये बसवले जात आहेत. यामध्ये स्थानिक स्वराज्य संस्थांसोबत प्रशासनही भूमिका बजावत आहे. यावरून दिसून येते की, ‘कमी करा, पुन्हा वापरा आणि पुनर्वापर करा’ हे एक राष्ट्रीय घोषवाक्य बनत आहे.” तरुण नवोन्मेषकांनी अशक्य वाटणारी गोष्ट साध्य केली
पंतप्रधान म्हणाले की, गेल्या रविवारी विक्रम-१ रॉकेटचे यशस्वी प्रक्षेपण हा प्रत्येक भारतीयासाठी अभिमानाचा क्षण आहे. ही भारताच्या अंतराळ क्षेत्रासाठी एक ऐतिहासिक कामगिरी आहे. विक्रम-१ हे भारताचे खाजगी क्षेत्राने विकसित केलेले पहिले रॉकेट आहे. या कामगिरीचे श्रेय देशातील तरुण नवोन्मेषकांना देताना ते म्हणाले की, त्यांनी एके काळी जवळजवळ अशक्य मानली जाणारी गोष्ट साध्य केली आहे. मोदी म्हणाले की, तरुण नवोन्मेषकांनी आपले कौशल्य, आवड आणि चिकाटी दाखवून दिली आहे. ते म्हणाले की, हे यश भारताच्या अंतराळ क्षेत्रातील खाजगी सहभाग आणि तरुणांच्या क्षमतेचे एक उत्तम उदाहरण आहे. मातीच्या गणेशाची पूजा करण्याचे पंतप्रधानांचे आवाहन
पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, त्यांच्या शेवटच्या ‘मन की बात’ संबोधनात त्यांनी लोकांना मातीच्या गणेश मूर्तीची पूजा करण्याचे आवाहन केले होते. पीओपी आणि प्लास्टिकच्या मूर्ती टाळल्या पाहिजेत, असे ते म्हणाले. मातीच्या गणेश मूर्तीची पूजा करणे हे देखील निसर्गपूजेचेच एक रूप आहे. मणिपूरचे शास्त्रज्ञ डॉ. रोनाल्डो मीनान्शम यांचा उल्लेख करत मोदी म्हणाले की, त्यांनी तरुण आकाशगंगांचा शोध लावला आहे. त्यांनी मणिपूरच्या प्रसिद्ध लोकटक सरोवराच्या नावावरून या नवीन आकाशगंगेला ‘लोकटक प्रोटोक्लस्टर’ असे नाव दिले आहे. यामुळे मणिपूरला जगभरात प्रसिद्धी मिळत आहे. गेल्या १२ वर्षांत खादीची विक्री सहा पटींनी वाढली पंतप्रधान म्हणाले, “काही दिवसांतच देश राष्ट्रीय हातमाग दिन साजरा करणार आहे. हस्तनिर्मित उत्पादने ही देशाच्या विविध भागांतील कौशल्य आणि मेहनतीचे प्रतीक आहेत. आज पोचमपल्ली, पाटणा आणि कच्छसारख्या प्रदेशांतील हातमाग उत्पादनांना नवीन ओळख मिळत आहे.” मोदी म्हणाले की, गेल्या १२ वर्षांत खादीची लोकप्रियता लक्षणीय वाढली असून, तिची विक्री सहा पटींनी वाढून ८,००० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे. त्यांनी लोकांना खादी खरेदी करण्याचे आवाहन केले. त्यांनी त्रिपुराचे सूरज कुमार देव वर्मा यांचाही उल्लेख केला, ज्यांनी पारंपरिक ‘चोंग पांग’ वाद्य आणि त्रिपुराची इतर लोकवाद्ये पुनरुज्जीवित करण्यासाठी काम केले आहे. कार्यक्रमाच्या शेवटी मोदींनी नमूद केले की, २७ जुलै रोजी भारतरत्न डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांची पुण्यतिथी आहे, याच आठवड्यात गुरुपौर्णिमा आहे आणि स्वातंत्र्य दिन अवघ्या काही आठवड्यांवर आहे. ते म्हणाले की, स्वातंत्र्यासाठी आपले प्राण समर्पित केलेल्या लोकांचे स्मरण केले पाहिजे आणि ‘प्रत्येक घरात तिरंगा’ या मोहिमेत सक्रिय सहभाग घेतला पाहिजे. त्यांनी लोकांना भविष्यातील ‘मन की बात’ कार्यक्रमांसाठी सूचना पाठवत राहण्याचे आवाहनही केले.