3 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
मार्कशीटमध्ये किती गुण मिळाले होते, हे कदाचित वेळेनुसार लक्षात राहत नाही, पण शाळेची घंटा, रीसेस, मित्रांसोबत केलेल्या खोड्या, शिक्षकांची ओरड आणि वर्गातील किस्से आयुष्यभर सोबत राहतात. प्राइम व्हिडिओची नवीन मालिका ‘आदर्श बाल विद्यालय’ देखील याच आठवणींच्या आधारावर आजच्या शिक्षण व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते.
दैनिक दिव्य मराठीसोबतच्या खास संवादात केके मेनन, नवीन कस्तूरिया, अर्चना पूरन सिंह, समीर सक्सेना आणि हिमांक गौर यांनी त्यांच्या शाळेच्या दिवसांच्या आठवणींना उजाळा दिला. संवादादरम्यान कधी सर्वजण हसताना दिसले, तर कधी चांगल्या शिक्षकांबद्दल आणि शिक्षण प्रणालीबद्दल गंभीर गोष्टीही समोर आल्या.
‘रीसेसची वाट पाहत होतो, सर्वात मोठं टेन्शन युनिट टेस्टचं होतं’ जेव्हा सर्व कलाकारांना विचारण्यात आले की, शाळेची सर्वात पहिली आठवण कोणती येते, तेव्हा ज्यांनी शाळेचे जीवन जगले आहे अशा प्रत्येक व्यक्तीसारखेच उत्तर होते. नवीन कस्तुरिया हसत म्हणाले की त्यांना सर्वात आधी रीसेस आठवते. दिवसभर तिचीच वाट पाहत होतो. कारण, तोच मित्रांसोबत मनसोक्त मजा करण्याचा वेळ होता.
त्या वयात सर्वात मोठं टेन्शन युनिट टेस्टचं होतं. वाटायचे की कसंही करून टेस्ट संपली की काही दिवसांसाठी आयुष्य सोपं होईल. तर केके मेनन यांनी सांगितले की त्यांना शाळेच्या दिवसांत इतिहास सर्वात जास्त आवडत होता. आजही त्यांना इतिहास वाचायला आणि त्यासंबंधीच्या गोष्टी जाणून घ्यायला तितकंच आवडतं.
कोणाचे स्वप्न एअर होस्टेस बनण्याचे होते, तर कोणाला ट्रेन ड्रायव्हर व्हायचे होते बालपणीच्या स्वप्नांवर चर्चा सुरू झाली, तेव्हा प्रत्येकाचे उत्तर वेगळे होते. अर्चना पूरण सिंह यांनी हसत – हसत सांगितले की, लहानपणी त्यांना एअर होस्टेस व्हायचे होते. कारणही रंजक होते. त्यांना वाटायचे की एअर होस्टेसला जगभर फिरण्याची संधी मिळते आणि त्यांच्याकडे खूप चॉकलेट्स असतात. नंतर त्यांना शिक्षिका बनण्याची इच्छा झाली.
केके मेनन यांनी सांगितले की, लहानपणी त्यांना ट्रेन ड्रायव्हर व्हायचे होते. त्यांना लोकोमोटिव्ह आणि मोठ्या वाहनांना पाहून नेहमी आश्चर्य वाटायचे की, हे कसे चालवले जात असतील. नवीन कस्तूरिया म्हणाले की, सहावीपर्यंत त्यांचे स्वप्न अभिनेता बनण्याचे होते. नंतर आयआयटीची तयारी सुरू झाली, पण चित्रपटांचे आकर्षण कधीच संपले नाही.
एखाद्या शिक्षकाकडे छडी होती, कोणी ड्रॅकुलाची गोष्ट सांगत असे शाळेतील शिक्षकांचा उल्लेख येताच संपूर्ण स्टारकास्ट आपापले किस्से सांगू लागली. समीर सक्सेना यांनी सांगितले की, त्यांच्या शाळेत एक शिक्षक वर्गात येताच गोंधळ घालणाऱ्या मुलांना रांगेत उभे करून एकेक करून थप्पड मारत असत. आज त्या घटनेची आठवण करून हसू येते. केके मेनन म्हणाले की, त्यांच्या काळात शिक्षा देण्याचेही वेगवेगळे मार्ग होते. कोणी खडू फेकत असे, कोणी डस्टर, तर कोणी कान पकडून उभे करत असे. अर्चना पूरण सिंह यांनी त्यांच्या इंग्रजी शिक्षकांची आठवण काढली. ते शिक्षक अभ्यासाच्या मध्येच ड्रॅकुलाच्या गोष्टी सांगू लागत असत. त्यामुळे संपूर्ण वर्ग त्यांची गोष्ट ऐकण्याची वाट पाहत असे.
समीर सक्सेना यांनी सांगितले की, त्यांचे पीटी शिक्षक खेळ खेळवण्याऐवजी भयपटांच्या कथा ऐकवत असत.
कॉपी करण्यावरही झाली मनमोकळी चर्चा संभाषणादरम्यान बोर्ड परीक्षा आणि कॉपी करण्याच्या कथाही समोर आल्या. नवीन कस्तूरिया यांनी हसत हसत कबूल केले की, १२वीच्या भौतिकशास्त्र परीक्षेत ते कसेबसे पास झाले होते. तर केके मेनन यांनी एक मजेदार किस्सा सांगितला की, एकदा मागे बसलेल्या विद्यार्थ्याने त्यांची उत्तरपत्रिका पाहून संपूर्ण उत्तर उतरवून घेतले होते आणि शेवटी दोघेही पकडले गेले. मात्र, अर्चना पूरण सिंह यांनी सांगितले की, त्यांच्या शाळेत कॉपी करण्याबद्दल विचार करणेही चुकीचे मानले जात होते.
‘सर्वात चांगले लोक शिक्षक बनतील, तेव्हाच देश बदलेल’ मजा आणि आठवणींच्या गप्पांमध्ये संवाद शिक्षण व्यवस्थेच्या गंभीर मुद्द्यांपर्यंतही पोहोचला. नवीन कस्तुरिया म्हणाले की, देशाला पुढे न्यायचे असेल तर शिक्षकाची नोकरी सर्वात सन्माननीय असावी. चांगले वेतन आणि सन्मानामुळेच सर्वात सक्षम लोक या व्यवसायात येतील. केके मेनन यांनीही हीच गोष्ट पुढे नेत सांगितले की, भारतात गुरुंची परंपरा राहिली आहे, पण हळूहळू आम्ही शिक्षकांना तो सन्मान देणे कमी केले.
त्यांचे मत आहे की, समाजात शिक्षकांचा आदर आणि आर्थिक स्थिती दोन्ही चांगल्या असाव्यात. अर्चना पूरण सिंह म्हणाल्या की, मुलांना फक्त चांगले गुण मिळवण्यासाठी तयार करू नये, तर त्यांना चांगले माणूस बनवण्यावरही तितकाच भर असावा.
‘लोक फक्त हसणार नाहीत, आपले बालपणही आठवतील’ स्टारकास्टचे मत आहे की ‘आदर्श बाल विद्यालय’ फक्त एक हलकी-फुलकी कॉमेडी नाही. याद्वारे शिक्षण व्यवस्था, शिक्षक, मुले आणि पालकांच्या नात्यांवर अनेक महत्त्वाचे प्रश्नही उपस्थित केले आहेत. हिमांक गौर म्हणाले की शोमध्ये प्रत्येकाला आपल्या शाळेतील कोणतेतरी पात्र नक्कीच दिसेल. तर समीर सक्सेना यांचे मत आहे की यात दाखवलेले प्रसंग विनोदी वाटले तरी, त्यांच्यामागे जीवनातील सत्य दडलेले आहे. केके मेनन यांनी चर्चा संपवताना सांगितले की चांगल्या कथा फक्त मनोरंजन करत नाहीत, तर प्रेक्षकांच्या मनात प्रश्नही सोडून जातात. हाच प्रयत्न ‘आदर्श बाल विद्यालय’चाही आहे.
