उत्तर प्रदेश सरकारने थेट जगद्गुरु शंकराचार्यांना विचारले आहे “तुम्ही शंकराचार्य आहात हे सिद्ध करा.” हा प्रश्न जितका बेशरम आहे, तितकाच तो धोकादायकही आहे. शंकराचार्य कोण आहेत, हे ठरवण्याचा अधिकार उत्तर प्रदेश सरकारला नेमका कोणी दिला? शंकराचार्यपद ठरवण्याची कोणती सरकारी चाचणी आहे का? की कोणती प्रमाणपत्रे, शिक्के आणि फाईल्स पाहून सरकार आता ठरवणार आहे की कोण खरा शंकराचार्य आणि कोण नाही?
मागील मावशीच्या दिवशी, मागमेळ्याच्या दिवशी, ज्योतिर्मठाचे शंकराचार्य जगद्गुरु श्री अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती जी महाराज आपल्या पालखीत बसून प्रयागराज येथे गंगास्नानासाठी जात असताना त्यांना अडवण्यात आले. इतकेच नव्हे तर त्यांची पालखी थेट पोलिसांनी जप्त केली. त्यांच्या सोबत असलेल्या साधू-संत, शिष्य आणि कर्मचाऱ्यांना केसांना धरून ओढले गेले, बेदम मारहाण करण्यात आली. या सगळ्याचे व्हिडिओ देशभर व्हायरल झाले. या अमानुष प्रकारानंतर शंकराचार्य श्री अविमुक्तेश्वरानंद जी यांनी तेथेच उपोषणास सुरुवात केली. आज त्या आंदोलनाचा चौथा दिवस आहे. तरीही उत्तर प्रदेश सरकारकडून कोणताही तोडगा काढण्यात आलेला नाही. हे मौन म्हणजेच सरकारचा माज नाही तर काय?
गेल्या अकरा वर्षांपासून भारतात जी राजकीय पद्धतशीर दहशत उभी केली जात आहे, विरोधकांना गप्प करण्यासाठी ज्या प्रकारे घटनांचा वापर केला जातो, तसाच प्रकार इथेही दिसतो आहे. कारण अविमुक्तेश्वरानंदजी यांनी कुंभमेळ्यात झालेल्या चेंगराचेंगरीवर प्रश्न उपस्थित केले होते. त्यांनी सरकारला आरसा दाखवला होता. दुर्घटना झाली होती, मृत्यू झाले होते, पण ते झाकून टाकण्याचा प्रयत्न झाला – हे सत्य त्यांनी बोलून दाखवले. ते खोटे बोलले होते का? नाही. पण सत्य बोलण्याची हीच किंमत त्यांना मोजावी लागते आहे. कुंभमेळ्यानंतर गर्दी कमी झाली, याचा फायदा घेत उत्तर प्रदेश सरकारने किंबहुना मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी थेट शंकराचार्यांवरच हल्ला चढवला. भारतात ज्योतिर्मठ, द्वारकामठ, गोवर्धन मठ आणि शृंगेरी मठ ही चार प्रमुख शंकराचार्यपीठे आहेत. हिंदू धर्मात सर्वोच्च धर्मगुरू म्हणून याच चार शंकराचार्यांना मान्यता आहे. ही काही सरकारी पदे नाहीत की मुख्यमंत्री ठरवतील कोण बसणार आणि कोण नाही.
योगी आदित्यनाथ स्वतः गोरखनाथ मठाचे मठाधीश आहेत. ते मुख्यमंत्रीही आहेत, माजी खासदारही आहेत, दीर्घकाळ सार्वजनिक जीवनात आहेत. तरीसुद्धा त्यांनी शंकराचार्य श्री अविमुक्तेश्वरानंदजी यांच्याबाबत घेतलेली भूमिका ही सरळसरळ कटकारस्थान दर्शवते. अविमुक्तेश्वरानंदजी स्पष्टपणे सांगतात “योगी आदित्यनाथ यांना माझी हत्या करायची होती, कारण मी कुंभमेळ्यातील दुर्घटनेवर बोललो.” दुर्घटना झाली होती, मृत्यू झाले होते, पण जबाबदारी कुणीही घेतली नाही. उलट सगळे काही सुरळीत झाल्याचे चित्र उभे करण्यात आले.
आज चारपैकी एका शंकराचार्याला “तुम्ही शंकराचार्य आहात का?” असे विचारणे म्हणजे हिंदू धर्माची थेट थट्टा आहे. शंकराचार्यांची नियुक्ती शंकराचार्य परंपरेनुसारच होते. कोणतेही सरकार, कोणतीही संस्था त्यात हस्तक्षेप करू शकत नाही. सर्वोच्च न्यायालयातील एका प्रकरणाचा हवाला देऊन उत्तर प्रदेश सरकार “जैसे थे” स्थितीची भाषा करते, पण ही फसवणूक आहे. कारण त्या प्रकरणाच्या आधीच अविमुक्तेश्वरानंदजी यांना त्यांच्या गुरुंनी शंकराचार्यपद बहाल केले होते. मग “जैसे थे” कुठून आले?
सरकार मानो किंवा न मानो अविमुक्तेश्वरानंदजी हिंदू धर्मात शंकराचार्य म्हणून स्थापित आहेत. सरकारच्या मान्यतेने धर्मगुरू मोठे होत नाहीत, आणि नकाराने लहानही होत नाहीत. मराठी वार्ताहर सौरभ शुक्ला यांनी शंकराचार्यांची भेट घेतली असता त्यांनी स्पष्ट सांगितले. “माझी विश्वासार्हता सरकारवर नाही, समाजावर आहे. धर्मावर आहे. आणि तो विश्वास वाढू नये, म्हणूनच माझ्याकडून शंकराचार्यपदाचा पुरावा मागितला जातो आहे.”विकासाच्या नावाखाली मंदिरे पाडली जात आहेत, पूजा-आराधनेची स्थळे नष्ट केली जात आहेत. मग अशा लोकांना औरंगजेब म्हणायचे नाही तर काय? अविमुक्तेश्वरानंदजी ठामपणे सांगतात “जो मंदिरांचा नाश करतो, त्याला आम्ही औरंगजेबच म्हणणार.”
शंकराचार्यांना नदीघाटावर एकटे पाडण्यात आले, त्यांच्या सर्व सहकाऱ्यांना अटक करण्यात आली. हा थेट “एकटे पाडून संपवण्याचा” डाव होता. हळदी-घाटीतील युद्धाची आठवण करून देणारा हा कट होता.या अन्यायाविरोधात उर्वरित तीन शंकराचार्यांनीही स्पष्ट भूमिका घेतली असून, हा प्रकार धर्मविरोधी आणि असह्य असल्याचे सांगितले आहे. मात्र योगी आदित्यनाथ यांनी आपल्या बचावासाठी विरोधी बाबांना पुढे करून वातावरण विषारी करण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे.एकेकाळी हेच शंकराचार्य नरेंद्र मोदी आणि योगी आदित्यनाथ यांच्याबद्दल सकारात्मक बोलले होते. तेव्हा सगळे ठीक होते. पण जेव्हा त्यांनी सत्य बोलले, तेव्हा त्याची किंमत त्यांना चुकवावी लागली.हे प्रकरण एकच गोष्ट स्पष्टपणे दाखवते भारत हळूहळू पण ठामपणे हुकूमशाहीकडे वळत चालला आहे.आणि याचे परिणाम आता उघडपणे दिसू लागले आहेत.
