DU विद्यार्थी संघ निवडणूक-CJP आंदोलनानंतरची पहिली Gen-Z निवडणूक:विद्यार्थ्यांनी म्हटले- हॉस्टेल आणि विद्यार्थिनींची सुरक्षा सर्वांत महत्त्वाची

[ads1]

“लक्झरी गाड्यांचा ताफा घोषणाबाजी करत येतो. त्यातून उतरताच नेताजींच्या गळ्यात हारांचे ढीग चढवले जातात. पार्श्वभूमीवर फटाके फुटत असतात. गाड्यांच्या छतावर उभे असलेले समर्थक घोषणाबाजी करत असतात. ढोल-नगाऱ्यांच्या आवाजात हवेत पत्रके आणि फुले उधळली जातात. एक जण जातो न जातो तोच दुसऱ्या पक्षाचा उमेदवार येतो.” हे दृश्य ऐकून कोणालाही हे एखाद्या विधानसभा किंवा लोकसभा निवडणुकीचे वाटेल; पण हे दिल्ली विद्यापीठात विद्यार्थी संघासाठी सुरू असलेल्या निवडणूक प्रचाराचे दृश्य आहे. दिल्ली विद्यापीठात 18 सप्टेंबर रोजी विद्यार्थी संघाच्या (DUSU) निवडणुकीसाठी मतदान होणार आहे. 16 सप्टेंबर रोजी संध्याकाळी 5 वाजता निवडणूक प्रचार थांबला. निकाल 19 सप्टेंबर रोजी जाहीर केले जातील. जंतर मंतरवर झालेल्या CJPच्या मोठ्या निदर्शनांनंतर प्रथमच एखाद्या विद्यार्थी संघाची निवडणूक होत असल्यामुळेही DUSUची निवडणूक महत्त्वाची आहे. दिल्ली विद्यापीठात 2 कॅम्पस, त्यात 91 महाविद्यालये, निवडणूक 52 मध्ये दिल्ली विद्यापीठात दोन कॅम्पस आहेत. दक्षिण आणि उत्तर कॅम्पस एकमेकांपासून सुमारे 15 किमी अंतरावर आहेत. दोन्ही कॅम्पस मिळून DU अंतर्गत 91 महाविद्यालये येतात, मात्र DUSUच्या निवडणुकांमध्ये DUमधील सर्व महाविद्यालयांना मतदान करता येत नाही. DUSUमध्ये केवळ 52 महाविद्यालये आणि विद्याशाखा थेट मतदानात सहभागी होतात. सेंट स्टीफन्स, लेडी श्री राम आणि जीसस अँड मेरी यांसारखी काही मोठी महाविद्यालयेही DUSUचा भाग नाहीत. विद्यार्थ्यांमध्ये चर्चेत असलेले मुद्दे… CJPच्या आंदोलनानंतर होणाऱ्या GenZ मतदारांच्या या विद्यार्थी संघटनांच्या निवडणुकांमध्ये विद्यार्थ्यांचे मुद्दे काय आहेत? सत्य निकेतन पीजी दुर्घटनेचा निवडणुकांवर काय परिणाम झाला आहे? मागील निवडणुकांपेक्षा यावेळची DUSU कशा प्रकारे वेगळी आहे? हे जाणून घेण्यासाठी दैनिक भास्करने DUमधील वेगवेगळ्या महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थी आणि उमेदवारांशी संवाद साधला. दक्षिण कॅम्पस: सुरक्षा हा सर्वात मोठा मुद्दा, म्हणाले—बाहेरील लोकांना प्रवेश बंद करा विद्यार्थ्यांचे मुद्दे समजून घेण्यासाठी आम्ही सर्वप्रथम दक्षिण कॅम्पसमध्ये पोहोचलो. प्रचाराच्या गोंगाटात सामान्य विद्यार्थी स्पष्टपणे अस्वस्थ दिसत होते. विशेषतः मुली बाहेरून येणाऱ्या लोकांबद्दल नाराज दिसत होत्या. PGDAV महाविद्यालयातील बीए इंग्लिश ऑनर्स तृतीय वर्षाची विद्यार्थिनी अनन्या मानते की महिला सुरक्षा हा एक मोठा मुद्दा आहे. अनन्याची वर्गमैत्रीण हर्षिता चौधरी महाविद्यालयातील स्वच्छतेला एक मोठा मुद्दा मानते. त्या म्हणतात की विद्यार्थी संघाची निवडणूक जिंकल्यानंतर कोणीही काम करत नाही आणि निवडणूक प्रचाराची पद्धत अनेक वर्षांपासून बदललेली नाही. मोठ्या गाड्या आणि गर्दीमुळे अडचणी निर्माण होतात. निवडणुकीत बाहेरील लोकांमुळे निर्माण होणाऱ्या समस्यांकडेही दुर्लक्ष केले जाते. हर्षिताचे मत आहे की प्रचाराची पद्धत बदलणे आवश्यक आहे. साउथ कॅम्पसमधील PGDAV महाविद्यालयातील बीए प्रोग्राम द्वितीय वर्षाची हिमांशीही निवडणूक प्रचारामुळे अभ्यासात व्यत्यय येत असल्याचा मुद्दा मांडते. तसेच सत्य निकेतन येथे पीजीची इमारत कोसळण्यासारख्या मुद्द्यांवर विद्यार्थ्यांनी एकजूट व्हायला हवे, असेही ती म्हणते. शहीद भगतसिंग महाविद्यालयातील बीकॉम ऑनर्सचा विद्यार्थी चिन्मय सिंह यालाही निवडणूक प्रचाराच्या पद्धती योग्य वाटत नाहीत. तो म्हणतो की, मोठ्या प्रमाणातील प्रदूषण आणि गोंगाटामुळे वर्गात खूप अडचणी येतात. कॅन्टीन आणि दोन वर्गांमधील मोठ्या अंतरामुळेही तो त्रस्त आहे. चिन्मयप्रमाणेच पीजीडीएव्ही महाविद्यालयातील बीएस्सी कॉम्प्युटर सायन्सच्या प्रथम वर्षाचा विद्यार्थी आलोकही अचानक वर्ग रद्द होण्याच्या समस्येला सामोरा जात आहे. चिन्मय आणि आलोक दोघांनीही यावर जोर दिला की, डीयूमध्ये वसतिगृहे नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पीजी आणि दलालांना दरमहा १२-१४ हजार रुपये द्यावे लागतात. आलोकचे म्हणणे आहे की, पीजीमधील दुर्घटना पाहता विद्यापीठाने एकतर नुकसानभरपाई द्यावी किंवा स्वतःची मान्यताप्राप्त वसतिगृहे उभारावीत. दक्षिण कॅम्पसमध्ये राहणाऱ्या बीकॉम ऑनर्सच्या प्रथम वर्षाच्या आणखी एका विद्यार्थ्याला, संजयला, महाविद्यालयातील सर्व काही सरासरीच वाटते. प्राध्यापकवर्ग आणि पायाभूत सुविधांमध्ये आणखी सुधारणा करावी, अशी त्याची इच्छा आहे. निवडणुकीबाबत त्याचे मत आहे की विद्यार्थ्यांचे प्रश्न उपस्थित केले जातात; मात्र त्यावर काम केले जात नाही. उत्तर कॅम्पसची स्थिती: महागडे पीजी, वीजेचे बिल आणि वसतिगृहांची मोठी कमतरता DUची बहुतांश नामांकित महाविद्यालये उत्तर कॅम्पसमध्येच आहेत. यामध्ये मिरांडा, सेंट स्टीफन्स, हंसराज यांसारख्या महाविद्यालयांचा समावेश होतो. दक्षिण कॅम्पसप्रमाणेच उत्तर कॅम्पसमध्येही यंदा वसतिगृहांची मागणी हा सर्वात मोठा मुद्दा आहे. श्री राम कॉलेज ऑफ कॉमर्समध्ये बीए इकॉनॉमिक्स ऑनर्सच्या पहिल्या वर्षाचे विद्यार्थी वैष्णव सेठ वसतिगृह न मिळाल्यामुळे पीजीमध्ये राहत आहेत. ते सांगतात की, विजय नगरसारख्या परिसरात एका खोलीचे (दुहेरी शेअरिंग) भाडे ३० हजार रुपये आहे, म्हणजे प्रत्येक विद्यार्थ्यावर दरमहा १५ हजार रुपयांचा भार येतो. ते पुढे म्हणतात, “भाड्याव्यतिरिक्त प्रति युनिट १५ रुपये वीजबिल द्यावे लागते. महाविद्यालयाची संपूर्ण वर्षाची फी ३०-४० हजार रुपये असते, मात्र पीजीचा खर्च शिक्षण खूप महाग बनवत आहे. वर्गांच्या अनियमित वेळापत्रकामुळे सकाळी ८ वाजल्यानंतर थेट दुपारी २ वाजता वर्ग असल्याने विद्यार्थ्यांचा संपूर्ण दिवस वाया जातो.” रामजस महाविद्यालयातील एमए पॉलिटिकल सायन्सच्या अंतिम वर्षाचा विद्यार्थी चंदन कुमार याचीही हीच व्यथा आहे. त्याचे म्हणणे आहे की, गेल्या २०-२५ वर्षांपासून प्रशासन आणि विद्यार्थी संघटनेने वसतिगृहाच्या नावावर केवळ आश्वासनेच दिली आहेत. फॅकल्टी ऑफ आर्ट्सच्या तत्त्वज्ञान विभागातील शालिनी उत्तर कॅम्पसमधील महिला सुरक्षेला सर्वांत मोठा मुद्दा मानतात. त्यांचे म्हणणे आहे की, एवढ्या मोठ्या कॅम्पसमध्ये कोणत्याही तपासणीशिवाय कुठलाही बाहेरील व्यक्ती आत येतो. निवडणुकीच्या काळात तर इन्फ्लुएन्सर आणि बाहेरील लोक सर्रास आत येतात, त्यामुळे विद्यार्थिनींना असुरक्षित वाटते. आता उमेदवारांचे म्हणणे ABVP उमेदवार म्हणाले- वसतिगृह हाच आमचा सर्वात मोठा मुद्दा BJPच्या विद्यार्थी शाखा ABVPने यावेळी अध्यक्षपदासाठी यश डबास यांना उमेदवारी दिली आहे. विद्यार्थी राजकारणात प्रवेश करण्यापूर्वी ते आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील टेनिसपटू राहिले आहेत. यश यांनी DUच्या श्री गुरु तेग बहादूर खालसा महाविद्यालयातून पदवीचे शिक्षण घेतले आहे. सध्या ते DUच्या बौद्ध अध्ययन विभागात एमएचे शिक्षण घेत आहेत. यश यांनाही यावेळी वसतिगृह हा एक मोठा मुद्दा असल्याचे मान्य आहे. ते सांगतात की, त्यांचा मुद्दा असा आहे की प्रत्येक विद्यार्थ्याला वसतिगृह मिळावे आणि प्रत्येक महाविद्यालयात मुलींसाठी स्वतंत्र वसतिगृह असावे. सत्यनिकेतन दुर्घटनेला प्रशासनाचा निष्काळजीपणा म्हणत यश सांगतात, “प्रशासनाच्या निष्काळजीपणामुळेच विद्यार्थ्यांचा जीव गेला, तर अशा इमारती कोसळण्याची शक्यता मी वर्षभरापूर्वीच माझ्या पॉडकास्टमध्ये व्यक्त केली होती. आम्ही विद्यार्थ्यांना विश्वास देतो की सत्तेत येताच सर्वप्रथम प्रत्येक पीजी आणि वसतिगृहाचे ‘सेफ्टी ऑडिट’ करून घेऊ आणि त्याचा अहवाल सर्वांसमोर मांडू.” NSUI च्या मोहिमेत वसतिगृह, भाडे आणि महिला सुरक्षेवर भर काँग्रेसच्या विद्यार्थी शाखा NSUI ने यावेळी विजय शंकर मीणा यांना अध्यक्षपदासाठी उमेदवार केले आहे. ते DU च्या बौद्ध अध्ययन विभागात एमए करत आहेत. ते म्हणतात की या निवडणुकीत वसतिगृह, भाडे आणि महिला सुरक्षेवरच त्यांचा भर आहे. ते आरोप करतात की ABVP ने विद्यार्थ्यांची फसवणूक केली आहे. ते पुढे म्हणतात, “आमचे तीन सर्वात मोठे मुद्दे आहेत—वसतिगृहांची कमतरता, खासगी पीजीचे मनमानी भाडे रोखण्यासाठी भाडे नियंत्रण कायदा लागू करणे आणि विद्यार्थिनींसाठी मासिक पाळीच्या रजेची व्यवस्था करणे. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे ‘मेट्रो सवलत पास’ असायला हवा. ABVP गेल्या १५ वर्षांपासून याचे आश्वासन देत आहे; मात्र यावेळी त्यांनी तो आपल्या जाहीरनाम्यातूनच काढून टाकला.” विजय जंतर-मंतर येथे झालेल्या आंदोलनाचाही उल्लेख करतात. ते म्हणतात की त्याचा परिणाम या निवडणुकांमध्ये दिसत आहे. तिथे लाठ्यांचा मार सहन करणारे आणि पॅलेट गनचा सामना करणारे NSUI चे विद्यार्थीही होते. ते म्हणतात की, मी स्वतः लाठ्यांचा मार सहन केला आहे; त्यामुळे यावेळी तरुणांमध्ये जो उत्साह आहे, त्याचा परिणाम १९ तारखेला दिसेल. लेफ्ट (AISA-SFI) उमेदवार निवडणूक प्रचाराच्या पद्धतीवर नाराज DUSU निवडणुकीत यावेळी डाव्या विचारसरणीच्या विद्यार्थी संघटना AISA आणि SFI यांनी अध्यक्षपदासाठी संयुक्त उमेदवार म्हणून अनन्याला मैदानात उतरवले आहे. अनन्या यावेळी अध्यक्षपदाच्या एकमेव महिला उमेदवार आहेत. अनन्या मूळच्या उत्तराखंडच्या रहिवासी आहेत. त्या DUच्या PGDAV महाविद्यालयाच्या विद्यार्थिनी आहेत. अनन्या निवडणुकीत पैशांचे बळ, बाहुबळ आणि महिला सुरक्षा हे मोठे मुद्दे मानतात. अनन्या दावा करतात की त्यांचा निवडणूक प्रचार इतर पक्षांच्या गुंडगिरीच्या राजकारणापेक्षा पूर्णपणे वेगळा आहे. अनन्या म्हणतात, “यांच्याच थार आणि डिफेंडर गाड्या सकाळी ‘भैया-भैया’चे राजकारण करतात आणि संध्याकाळी कॅट-कॉलिंग व मुलींची छेड काढतात. हे लोक बिनधास्तपणे महिला महाविद्यालयांचे गेट तोडून आत घुसतात, तर आम्ही वर्गात जाण्यापूर्वी शिक्षकांची परवानगी मागतो.” त्या आरोप करतात की, DU मध्ये केवळ पैसा, सत्ता आणि गटबाजीचे राजकारण सुरू आहे. अन्नया म्हणतात की, ABVP आणि NSUI यांनी विद्यार्थ्यांच्या खऱ्या मुद्द्यांकडे दुर्लक्ष केले आहे. आजपर्यंत 97% विद्यार्थ्यांना वसतिगृह मिळालेले नाही. आपल्या निवडणूक आश्वासनांबाबत त्या पुढे म्हणतात, “सर्व महिला महाविद्यालयांना DUSU चा भाग बनवण्यात यावे आणि प्रत्येक महाविद्यालयात एक ‘कार्यरत ICC’ (तक्रार समिती) असावी, जेणेकरून कोणत्याही प्रकारची अडचण किंवा छेडछाड झाल्यास कुणाकडे जावे, हे मुलींना माहीत असेल.”

[ads2]