4 जुलै रोजी घडणार 'अपसूर्य' खगोलीय घटना:पृथ्वी सूर्यापासून सर्वात दूर जाणार, अंतर 15.21 कोटी किमी राहील

शनिवार, ४ जुलै रोजी एक विशेष खगोलीय घटना घडणार आहे. या दिवशी पृथ्वी सूर्यापासून तिच्या कक्षेतील सर्वात जास्त अंतरावर असेल. खगोलशास्त्रात या स्थितीला ‘अपसूर्य’ असे म्हटले जाते. मराठी विज्ञान परिषदेचे खगोल अभ्यासक विजय गिरुळकर आणि प्रवीण गुल्हाने यांनी ही माहिती दिली आहे. त्यांच्या मते, पृथ्वीची सूर्याभोवती फिरण्याची कक्षा वर्तुळाकार नसून लंबवर्तुळाकार आहे. यामुळे वर्षभरात एकदा पृथ्वी सूर्याच्या सर्वात जवळ येते, तर एकदा सर्वात दूर जाते. ४ जुलै रोजी पृथ्वी सूर्यापासून सर्वाधिक दूर असेल. ‘अपसूर्य’ स्थितीच्या या दिवशी पृथ्वी आणि सूर्यामधील अंतर सुमारे १५ कोटी २१ लाख किलोमीटर इतके असेल. सामान्यतः हे अंतर सरासरी १५ कोटी किलोमीटर मानले जाते. सूर्य हा उष्णतेचा मुख्य स्रोत असला तरी, या अंतरातील बदलामुळे पृथ्वीच्या एकूण ऋतुचक्रावर किंवा तापमानावर थेट मोठा फरक पडत नाही. खगोल अभ्यासकांनी सांगितले की, सूर्य सध्या त्याच्या तांब्र नोंद काळात असून, त्यावरील हायड्रोजन वायूचे हेलियममध्ये रूपांतर होण्याची प्रक्रिया सतत सुरू आहे. सूर्याच्या केंद्रभागामध्ये एका सेकंदाला प्रचंड प्रमाणात हायड्रोजन जळत असतो, ज्यातून प्रचंड ऊर्जा निर्माण होते. सध्या सूर्यावर सौर डाग (सनस्पॉटस्) देखील दिसून येत आहेत. या खगोलीय घटनेविषयी अधिक माहितीसाठी फरशी स्टॉप येथील मराठी विज्ञान परिषदेच्या स्थानिक कार्यालयाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. ४ जुलै रोजी घडणाऱ्या या ‘अपसूर्य’ खगोलीय घटनेचा पृथ्वीवरील सजीव सृष्टीवर कोणताही वाईट परिणाम होणार नाही. ही एक अत्यंत नैसर्गिक आणि नियमित घडणारी खगोलीय घटना आहे. नागरिक ही घटना साध्या डोळ्यांनी सहज पाहू शकतात, कारण यामुळे डोळ्यांना कोणताही त्रास होत नाही.