विद्यार्थ्यांचे आंदोलन संपल्यानंतर, ज्येष्ठ अभिनेते अनुपम खेर यांनी आंदोलनात वापरलेल्या भाषेवर जोरदार टीका करत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा बचाव केला आहे. त्यांनी कठोर शब्दांत मर्यादा न पाळल्याबद्दल निषेध केला आणि म्हटले की, प्रत्येक वर्गातील व्यक्तीने शब्दांची मर्यादा ओलांडली आहे. अनुपम खेर यांनी त्यांच्या अधिकृत इंस्टाग्राम अकाउंटवरून एक व्हिडिओ पोस्ट केला आहे. त्याच्या कॅप्शनमध्ये अभिनेत्याने लिहिले आहे, ‘लोकशाहीची सर्वात मोठी ताकद आपला आवाज आहे. पण तिचे सर्वात मोठे सौंदर्य आपली भाषा आहे. असहमती आवश्यक आहे. प्रश्न विचारणेही आवश्यक आहे. सरकारला जबाबदार बनवणेही आवश्यक आहे. पण जर आपण आपल्या भाषेची मर्यादा गमावली, तर आपल्या बोलण्याची ताकदही कमी होईल. हा व्हिडिओ कोणत्याही व्यक्तीच्या बाजूने किंवा विरोधात नाही. हा त्या संस्कृतीच्या बाजूने आहे जिथे विचारांचा संघर्ष होऊ शकतो, पण शब्दांचे पतन नाही. मतभेद ठेवा, पण मर्यादाही ठेवा. कारण एका सुसंस्कृत समाजाची ओळख केवळ त्याच्या विचारांनी नाही, तर ते व्यक्त करण्याच्या पद्धतीवरूनही होते. जय हिंद. वंदे मातरम.’ व्हिडिओमध्ये त्यांनी सांगितले, ‘आंदोलन संपले, अनेक गोष्टी स्पष्ट झाल्या. हे देखील सिद्ध झाले की विद्यार्थी आपले म्हणणे प्रामाणिकपणे मांडतो, तर लोकशाही त्याचे ऐकते.’ पुढे ते म्हणाले, ‘या संपूर्ण आंदोलनात एका घटनेने आम्हा सर्वांना आतून दुःखी केले आहे. कॅमेऱ्यांसमोर, मंचांसमोर ज्या प्रकारे भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासाठी अपमानजनक आणि अशोभनीय भाषेचा वापर करण्यात आला, ते पाहून मन व्यथित झाले. हा कोणत्याही एका व्यक्तीचा नाही, तर त्या संस्कृतीचा प्रश्न आहे जी आपण येणाऱ्या पिढीसाठी सोडून जाऊ इच्छितो.’ पुढे अभिनेत्याने म्हटले, ‘आपण कोणत्याही नेत्याशी असहमत असू शकतो, त्यांच्या धोरणांवर टीका करू शकतो, त्यांना प्रश्न विचारू शकतो, हीच लोकशाहीची आत्मा आहे. पण जेव्हा तर्क संपतात आणि शिवीगाळ सुरू होते, तेव्हा वादविवाद उरत नाही, फक्त गोंधळ उरतो. श्री नरेंद्र मोदी गेल्या 30 वर्षांपासून सार्वजनिक जीवनात आहेत, देशातील जनतेने त्यांना वारंवार आपला विश्वास दिला आहे. आपण त्यांच्या प्रत्येक निर्णयाशी सहमत असावे, हे आवश्यक नाही, पण कोणत्याही निवडून आलेल्या मंत्र्याच्या पदाच्या प्रतिष्ठेचा आदर करणे हे आपल्या सर्वांचे कर्तव्य आहे.’ पुढे अनुपम खेर म्हणतात, ‘दुःख हे नाही की त्यांचा विरोध झाला. दुःख या गोष्टीचं आहे की विरोधाची भाषा इतकी खालच्या पातळीवर गेली. हे केवळ तरुणांपर्यंत मर्यादित नव्हते. प्रत्येक वर्गातील लोक या घसरलेल्या भाषेचा भाग बनले. जेव्हा मोठेच मर्यादा विसरतात, तेव्हा येणाऱ्या पिढीकडून याची अपेक्षा कशी करू शकतो. लोकशाहीला प्रश्न नक्की विचारा, पण शब्दांना इतके दरिद्री होऊ देऊ नका की ते बोलण्याआधीच आपले चारित्र्य सांगून जातील, कारण देशाची ओळख लोकांमुळे आणि त्यांच्या भाषेमुळे होते.’ अनेक सेलिब्रिटींनी विद्यार्थी आंदोलनाचे समर्थन केले सलमान खान, प्रीती झिंटा, दिया मिर्झा यांच्यासह अनेक मोठ्या कलाकारांनी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाला उघडपणे पाठिंबा दिला, तर प्रकाश राज, शबाना आझमी, आयशा खान, इम्रान खान, मुनव्वर फारुकी यांच्यासह अनेक सेलिब्रिटी आंदोलनाचा भागही बनले. 25 जुलै रोजी धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा समोर आल्यानंतर अनेक सेलिब्रिटींनी याला लोकशाहीचा विजय म्हटले. आलिया भट्ट, शबाना आझमी, प्रकाश राज, प्रियांका चोप्रा, स्वरा भास्कर, तिलोत्तमा शोम, भूमी पेडणेकर, हुमा कुरेशी, ईशान खट्टर, अभिषेक बॅनर्जी, वीर दास, समय रैना, विजय वर्मा, रीमा कागती आणि झोया अख्तर यांच्यासह अनेक कलाकारांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना शुभेच्छा दिल्या. प्रकाश राज यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये लिहिले की, “माझ्या प्रिय मित्रांनो, तुम्हाला खूप खूप अभिनंदन. सोनम वांगचुक सर आणि त्या सर्व लोकांनाही अभिनंदन, जे तरुणांसोबत खंबीरपणे उभे राहिले. तुम्ही हे सिद्ध केले की सरकारलाही गुडघे टेकायला लावता येते.” वीर दासने विद्यार्थ्यांना संदेश लिहिताना म्हटले, “तुम्ही त्या छोट्या गोष्टीला पुन्हा जिवंत केले, जी आम्ही शाळेच्या पुस्तकात वाचून विसरलो होतो. प्रिय मुलांनो, पुढे काहीही होवो, विजय तुमचाच आहे. आता जा आणि या विजयाचा जल्लोष करा.” कॉमेडियन समय रैनाने विद्यार्थ्यांच्या समर्थनार्थ एक संक्षिप्त पोस्ट लिहिताना म्हटले, “विद्यार्थ्यांना आणखी बळ मिळो.” त्यांचा हा संदेश सोशल मीडियावर वेगाने शेअर केला जात आहे. अभिषेक बॅनर्जी म्हणाले- एकजूट राहिलो तर मजबूत राहू अभिनेता अभिषेक बॅनर्जी यांनी आपला प्रोफाइल फोटो बदलताना लिहिले, “मी माझा प्रोफाइल फोटो बदलला आहे. नवीन पिढीला खूप खूप अभिनंदन. तसेच एक गोष्ट नेहमी लक्षात ठेवा- जर आपण एकजूट राहिलो तर मजबूत राहू, विभागले गेलो तर हरून जाऊ.” प्रियांका चोप्राने नवीन पिढीला विजयाचे हक्कदार म्हटले प्रियांका चोप्रानेही या घडामोडीवर आनंद व्यक्त केला आणि तिच्या इंस्टाग्राम स्टोरीद्वारे आंदोलनाचे नेतृत्व करणाऱ्या नवीन पिढीचे कौतुक केले. प्रियांकाने ह्यूमन्स ऑफ बॉम्बेची एक पोस्ट शेअर केली होती, ज्यात लिहिले होते, “देशभरात 30 दिवस चाललेल्या विद्यार्थी आंदोलनानंतर आणि सोनम वांगचुकच्या 26 दिवसांच्या कठीण उपोषणानंतर धर्मेंद्र प्रधान यांनी राजीनामा दिला.” या पोस्टवर तिने टाळ्या वाजवणारा, भावूक चेहरा, काळा चष्मा आणि लाल हृदय असलेला इमोजी लावून आपली प्रतिक्रिया दिली. यानंतर प्रियांकाने इंडिया कल्चरल हबची आणखी एक पोस्ट शेअर केली, ज्यावर लिहिले होते, “हा विजय नवीन पिढीचा आहे.” प्रियांकाने यानंतर सोनम वांगचुकचा एक फोटोही तिच्या इंस्टाग्राम स्टोरीवर शेअर केला. मात्र, या फोटोसोबत तिने काहीही लिहिले नाही.
आलिया म्हणाली- Gen Z ने इतिहास घडवला
आलिया भट्टने तिच्या इंस्टाग्राम स्टोरीवर लिहिले, “जेन-जी पुढे आली, बाकी इतिहास बनला.” रीमा कागती आणि झोया अख्तरने विद्यार्थ्यांचे कौतुक केले
चित्रपट निर्माती रीमा कागतीने विद्यार्थ्यांचे कौतुक करत लिहिले, “जेन-जी, तुम्ही आशेची सुनामी आहात.” तर झोया अख्तरने लिहिले, “लोकशाही ही अशी शासन व्यवस्था आहे, ज्यात सत्ता जनतेच्या हातात असते.” भूमी, हुमा आणि ईशानने लोकशाहीचा विजय असल्याचे सांगितले
भूमी पेडणेकरने सांगितले की, या आंदोलनाने संपूर्ण देशाला प्रेरणा दिली आहे. तिने आशा व्यक्त केली की, यामुळे शिक्षण व्यवस्था तसेच इतर संस्थांमध्येही मोठे सुधार होतील. हुमा कुरेशी, ज्या काही दिवसांपूर्वी तिचा भाऊ साकिब सलीमसोबत जंतर-मंतरवर पोहोचल्या होत्या, त्यांनी लिहिले, “देशातील तरुणांना सलाम.” तर अभिनेता ईशान खट्टरने याला भारत आणि लोकशाहीचा विजय म्हटले. त्यांनी लिहिले, “कोट्यवधी लोकांच्या सामूहिक संवेदनशीलतेने वर्षांची उदासीनता धुऊन टाकली. मला खूप अभिमान आहे. हाच तो भारत आहे, ज्यात मी मोठा झालो आहे. माँ तुझे सलाम.” शबाना आझमी म्हणाल्या – ही फक्त सुरुवात आहे
पीटीआयशी बोलताना शबाना आझमी यांनी विद्यार्थ्यांना अभिनंदन करत म्हटले, “मला माझ्या तरुणांचा खूप अभिमान आहे. त्यांनी हे सिद्ध केले की आपले संविधान आपली सर्वात मोठी ताकद आहे. यासाठी मी त्यांचे मनापासून आभार मानते.” शबाना म्हणाल्या की धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा हे विद्यार्थ्यांच्या विजयाच्या दिशेने पहिले पाऊल आहे, परंतु आंदोलन इथेच थांबायला नको. त्या म्हणाल्या, “जोपर्यंत शिक्षण व्यवस्थेत व्यापक सुधारणा होत नाहीत आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्व मागण्या पूर्ण होत नाहीत, तोपर्यंत हा संघर्ष सुरूच राहिला पाहिजे.” विजय वर्मा, सान्या मल्होत्रा आणि आयशा खान यांनीही दिले समर्थन धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यानंतर अभिनेता विजय वर्मा, सान्या मल्होत्रा, रिद्धी डोगरा, आयशा खान यांच्यासह अनेक कलाकार आणि डिजिटल क्रिएटर्सनीही विद्यार्थ्यांच्या चिंतांना पाठिंबा दिला. या सर्वांनी शिक्षण व्यवस्थेत पारदर्शकता, जबाबदारी आणि विद्यार्थ्यांचा आवाज ऐकला जाण्याची गरज यावर भर दिला. रिद्धी डोगरा यांनी लोकशाहीवर लांब नोट लिहिली
रिद्धी डोगरा यांनी इंस्टाग्राम पोस्टमध्ये लोकशाहीच्या महत्त्वावर भर दिला. त्यांनी लिहिले, ‘लोकशाही एका क्षणात तयार झाली नाही. ती वेळोवेळी अशा लोकांच्या प्रयत्नांमुळे तयार झाली, ज्यांनी कधीही काळजी करणे सोडले नाही. आजचा दिवस आठवण करून देतो की तुमच्या आवाजात ताकद आहे. आशा आहे की तुम्ही तिचा वापर सहानुभूती, समजूतदारपणा आणि आशेने कराल. भारताचे भविष्य तुमचे आहे.’ विजय वर्माने दोन पोस्ट शेअर करून सरकारवर निशाणा साधला
विजय वर्माने इंस्टाग्रामवर सलग दोन पोस्ट शेअर केल्या. पहिल्या पोस्टमध्ये त्याने लिहिले, ‘दोन भाऊ, दोघेही विनाशकारी. खरंच गज्जूजी अपयशाला हात हलवून निरोप देत आहेत.’ यानंतर दुसऱ्या पोस्टमध्ये त्याने फिल्मी अंदाजात लिहिले, ‘ठीक आहे, मी जातो, प्रार्थनांमध्ये आठवण ठेवा.’ विजयच्या या पोस्ट्सना सोशल मीडियावर सरकारवर टीका म्हणून पाहिले जात आहे. स्वरा भास्कर आणि तिलोत्तमा शोम यांनी विद्यार्थ्यांना अभिनंदन केले, राजीनाम्याला आंदोलनाचा विजय म्हटले धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यानंतर अभिनेत्री स्वरा भास्कर आणि तिलोत्तमा शोम यांनीही सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया दिली. विद्यार्थी आंदोलनाला पहिल्या दिवसापासून पाठिंबा देणाऱ्या स्वरा भास्करने इन्स्टाग्राम स्टोरीवर जंतर-मंतरवरून विद्यार्थ्यांच्या जल्लोषाचा व्हिडिओ शेअर केला. यासोबत तिने लिहिले, ‘धर्मेंद्र प्रधान यांनी राजीनामा दिला. विद्यार्थ्यांचा हा खूप मोठा विजय आहे.’ तर, अभिनेत्री तिलोत्तमा शोमनेही इन्स्टाग्राम स्टोरीद्वारे विद्यार्थ्यांच्या संघर्षाचे कौतुक केले. तिने लिहिले, ‘भारतातील तरुणांचे खूप खूप आभार.’
