पालकाची भूमिका आणि सत्तेचा चेहरा लोकशाहीमध्ये पंतप्रधानाची भूमिका केवळ एका प्रशासकाची नसते, तर ती एका पालकाची किंवा अभिभावकाची असते. ज्याप्रमाणे कुटुंबातील पालकाची नोकरी गेली किंवा आर्थिक संकट आले, तरी आपल्या मुलांप्रति असलेले त्याचे प्रेम आणि काळजी घेण्याचे स्वरूप बदलत नाही, तसेच देशाच्या प्रमुखाचे असणे अपेक्षित असते. मात्र, सध्याच्या परिस्थितीत असे दिसून येत आहे की, ही काळजी घेण्याची आणि जनतेच्या प्रश्नावर रस्त्यावर उतरण्याची भूमिका पंतप्रधान मोदींऐवजी विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी बजावत आहेत. या बदलाची दखल आता केवळ भारतातच नव्हे, तर संपूर्ण जगाने घेतली आहे.
जागतिक माध्यमांमधील मोठी उलथापालथ गेल्या १२ वर्षांपासून पंतप्रधान मोदी आपली प्रतिमा जागतिक स्तरावर डंका वाजवून निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, परंतु अनेकदा हे कव्हरेज पेड किंवा जाहिरातींच्या स्वरूपात असते. याउलट, राहुल गांधींनी केलेल्या आंदोलनामुळे आणि त्यांना झालेल्या अटकेमुळे अचानक संपूर्ण जगातील प्रमुख वृत्तपत्रांनी त्यांना हिरो म्हणून प्रस्थापित केले आहे. न्यूयॉर्क टाइम्स, द गार्डियन, फायनान्शिअल टाइम्स यांसारख्या जगातील दिग्गज माध्यम संस्थांनी राहुल गांधींना फ्रंट पेजवर स्थान दिले आहे.
फायनान्शिअल टाइम्स आणि राहुल गांधींची प्रतिमा जगातील सर्वात मोठे आर्थिक वृत्तपत्र मानल्या जाणाऱ्या फायनान्शिअल टाइम्सने राहुल गांधी आणि प्रियांका गांधी यांच्या अटकेची बातमी आपल्या पहिल्या पानावर ठळकपणे प्रसिद्ध केली. या बातमीसोबत राहुल गांधींचा एक शक्तिशाली फोटो छापण्यात आला होता, ज्यामध्ये ते पोलिसांच्या गराड्यात संघर्षाच्या पवित्र्यात दिसत होते. हा फोटो आणि हे कव्हरेज मोदींच्या १२ वर्षांच्या परदेश दौऱ्यांच्या बातम्यांपेक्षाही मोठे ठरले आहे, कारण मोदींच्या बातम्या अनेकदा आंतरराष्ट्रीय वृत्तपत्रांच्या मागील पानावर किंवा कोपऱ्यात असतात.
कॉकरोच प्रोटेस्ट आणि जागतिक संताप दिल्लीमध्ये सुरू असलेल्या विद्यार्थी आंदोलनाला कॉकरोच प्रोटेस्ट असे नाव आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये दिले गेले आहे. बीबीसी (BBC) ने आपल्या कव्हरेजमध्ये म्हटले आहे की, पोलिसांनी महिलांनाही सोडले नाही आणि विद्यार्थ्यांवर अमानुष कारवाई केली. द गार्डियनने नमूद केले की, हजारो निदर्शक जंतरमंतरवर जमा झाले असून ते मागे हटण्यास तयार नाहीत. अल जजीराने पंतप्रधानांच्या मौनावर बोट ठेवत राहुल गांधींना मिळणाऱ्या समर्थनावर आपली मुख्य बातमी दिली.
विद्यार्थ्यांवरील अत्याचाराचा विदारक चेहरा भारतीय माध्यमांमध्ये ज्या बातम्या दबल्या जातात, त्या आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी चव्हाट्यावर आणल्या आहेत. द हिंदू आणि टाइम्स ऑफ इंडिया सारख्या काही भारतीय वृत्तपत्रांनी ही हिंमत दाखवली आहे. दिल्लीत विद्यार्थ्यांविरुद्ध पॅलेट गन (छर्रे असलेली बंदूक) आणि करंट असलेल्या लाठ्यांचा वापर करण्यात आला, असा दावा केला जात आहे. सर्वात धक्कादायक म्हणजे, पोलिसांच्या लाठ्यांमध्ये खिळे बसवण्यात आले होते, ज्यामुळे निदर्शकांना गंभीर जखमा झाल्या. या खिळ्यांना गंज चढलेला असल्याने विद्यार्थ्यांच्या जिवाला धोका निर्माण झाला आहे. अशा प्रकारचा हिंसाचार सहसा दहशतवाद्यांविरुद्ध केला जातो, मात्र तो स्वतःच्या देशातील लोकशाही मार्गाने आंदोलन करणाऱ्या तरुणांविरुद्ध केला गेला, ही अत्यंत खेदाची बाब आहे.
भारतीय माध्यमांची आणि संस्थांची स्थिती भारतातील मुख्य प्रवाहातील माध्यमे, ज्यांना अनेकदा गोदी मीडिया म्हणून हिणवले जाते, त्यांनी या घटनांना योग्य न्याय दिला नाही. हे चॅनेल्स केवळ स्टुडिओमध्ये बसून हिंदू-मुस्लिम वाद किंवा सत्ताधारी पक्षाच्या स्क्रिप्टनुसार बातम्या दाखवण्यात व्यस्त आहेत. दुसरीकडे, न्यायपालिकेच्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. ज्या कॉकरोच शब्दावरून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची बदनामी होत आहे, तो शब्द एका सुनावणी दरम्यान वापरला गेल्याने जनतेत संताप आहे. देशातील महत्त्वाच्या संस्था, मग ती निवडणूक आयोग असो वा न्यायपालिका, आज कमकुवत झाल्या आहेत की काय, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
निष्कर्ष: इतिहासाची नोंद आजची परिस्थिती पाहता असे वाटते की, लोकशाहीचे स्तंभ एकामागून एक कोसळत आहेत. जेव्हा देशाचे रक्षकच आपल्या नागरिकांविरुद्ध खिळे असलेल्या लाठ्या वापरतात, तेव्हा जागतिक स्तरावर भारताची प्रतिमा मलीन होते. राहुल गांधींचा जागतिक स्तरावर उदय आणि मोदींवर होणारी टीका हे या बदलत्या मानसिकतेचे प्रतीक आहे. शेवटी, इतिहास कोणाचे नाव वर लिहितो, हे काळच ठरवेल, परंतु सध्या आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी दिलेला कौल भारतीय राजकारणासाठी धोक्याची घंटा आहे.
