राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या दोन्ही गटांच्या एकीकरणाबाबत पुन्हा एकदा मोठी चर्चा सुरू झाली असून, शरद पवार गटातील ज्येष्ठ नेते जयंत पाटील यांनी यासंदर्भात महत्त्वाचे विधान केले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दोन गट एकत्र यावेत, हीच आपली सुरुवातीपासूनची भूमिका होती, असे त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले. अजित पवार यांच्या निधनानंतर प्रथमच एकीकरणाच्या मुद्द्यावर इतक्या ठाम शब्दांत प्रतिक्रिया देण्यात आल्याने, राज्याच्या राजकारणात नव्या चर्चांना उधाण आले आहे. जयंत पाटील यांनी सांगितले की, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष फुटल्यानंतरही दोन्ही गट पुन्हा एकत्र यावेत, असा त्यांचा प्रयत्न सातत्याने सुरू होता. या भूमिकेतूनच त्यांनी आणि दुसऱ्या गटातील प्रमुख नेत्यांनी अनेक वेळा बैठका घेतल्या. या बैठका केवळ औपचारिक नव्हत्या, तर त्यामध्ये भविष्यातील राजकीय वाटचाल, निवडणुकांची रणनीती आणि पक्ष एकत्र आणण्याच्या शक्यतांवर सविस्तर चर्चा झाली होती, असेही त्यांनी नमूद केले.
जयंत पाटील यांच्या म्हणण्यानुसार, अजित पवार यांच्यासोबतही या विषयावर अनेकदा सविस्तर चर्चा झाली होती. विलयाच्या मुद्द्यावर अजित पवार सकारात्मक होते, असा ठाम दावा पाटील यांनी केला आहे. दोन्ही गटांमधील गैरसमज दूर करून राष्ट्रवादी काँग्रेस पुन्हा एकसंध व्हावी, अशी भावना अजित पवारांची होती, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. या बैठकींमध्ये कोणताही ताणतणाव न ठेवता खुलेपणाने चर्चा झाली होती, असे पाटील यांनी सूचित केले. या चर्चांदरम्यान एक महत्त्वाचा मुद्दा पुढे आला होता, तो म्हणजे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका. जयंत पाटील यांनी सांगितले की, अजित पवार यांची भूमिका अशी होती की आधी जिल्हा परिषद, पंचायत समिती आणि अन्य स्थानिक निवडणुका आघाडी करून एकत्र लढवाव्यात. या निवडणुकांमधून जनतेचा कौल समजून घेतल्यानंतर राष्ट्रवादीच्या एकीकरणाबाबत अंतिम निर्णय घ्यावा, असे त्यांचे मत होते. याच भूमिकेच्या अनुषंगाने दोन्ही राष्ट्रवादी गटांतील प्रमुख पदाधिकाऱ्यांचीही एक महत्त्वाची बैठक पार पडली होती. या बैठकीत निवडणूक रणनीती, जागावाटप आणि आघाडीच्या शक्यतांवर चर्चा झाली. स्थानिक पातळीवर एकत्र काम केल्यास कार्यकर्त्यांमधील दरी कमी होईल आणि पक्ष संघटन मजबूत होईल, असा विचार या चर्चांमागे होता. निवडणुकांनंतर एकत्र येण्याचा निर्णय घेणे अधिक सोयीचे ठरेल, असे त्यावेळी ठरले होते. मात्र, त्यानंतर घडलेल्या राजकीय घडामोडी आणि अजित पवार यांच्या अकाली निधनामुळे हे सर्व प्रयत्न अर्धवट राहिले. जयंत पाटील यांनी स्पष्ट केले की, अजित पवार जिवंत असते तर एकीकरणाबाबतचा निर्णय वेगळ्या टप्प्यावर पोहोचला असता. त्यांच्या निधनानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या भविष्यातील दिशा आणि एकीकरणाच्या शक्यतांवर पुन्हा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. तरीही, पक्षाच्या हितासाठी एकत्र येण्याची भूमिका आपण कधीही सोडलेली नाही, असे पाटील यांनी ठामपणे सांगितले. राजकीय समीकरणांवर पुन्हा एकदा चर्चा जयंत पाटील यांच्या या वक्तव्यामुळे महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरणांवर पुन्हा एकदा चर्चा रंगू लागली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पुन्हा एकत्र येणार का, की दोन्ही गट स्वतंत्रपणे वाटचाल करणार, याबाबत तर्कवितर्कांना उधाण आले आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका आणि त्यानंतरचा निर्णय हा एकीकरणासाठी निर्णायक ठरू शकतो, अशी भावना राजकीय वर्तुळात व्यक्त होत आहे. जयंत पाटील यांच्या स्पष्टीकरणामुळे राष्ट्रवादीतील एकीकरणाच्या प्रयत्नांवर नव्याने प्रकाश पडला असून, येत्या काळात या मुद्द्यावर अधिक स्पष्टता येण्याची शक्यता आहे.
