![]()
‘आरोग्यं भास्करादिच्छेत’: सूर्यजयंतीनिमित्त शहरातील विविधमंदिरांत, तसेच महिलांच्या गटांनीहळदी-कुंकू देत रथसप्तमी साजरीकेली. सृष्टीचा आधारस्तंभ अन्ऊर्जेचा अखंड स्रोत असलेल्याभगवान सूर्यदेवाची उपासना करण्यातआली. संक्रांतोत्सवाचा हा शेवटचादिवस असल्याने अनेक ठिकाणीहळदी-कुंकवाचे कार्यक्रम ठेवण्यातआले होते. साताऱ्यातील सरस्वतीदेवी मंदिरातील उत्सव वेगळेपणामुळेविशेष ठरला. आस्था जनविकास संस्थेच्या डॉ.आरतीश्यामल जोशी यांनी हेआयोजन केले होते. यावेळी सजगसंस्थेच्या डॉ. स्मिता अवचार, प्रा.भारती भांडेकर, अॅड. ज्योती पत्कीयांची विशेष उपस्थिती होती. डॉ.जोशी म्हणाल्या, ‘सौभाग्यवतींनाहळद-कुंकू लावत वाण देणे हीशतकानुशतकांची परंपरा आहे. मात्र,यामध्ये आपण नकळत समाजातीलविधवा महिला, अविवाहित कन्या,प्रौढ अविवाहित महिलांना दूर ठेवतो.पती या उत्सवाच्या केंद्रस्थानी असतो. हा सण महिलांचा असला तरीजीवनात पुरुषाची उपस्थितीच सर्वोच्च असल्याचे यातून दिसूनयेते, पण ज्या महिला आपल्यालासाथ देतात त्यांचा सन्मान यामध्येहोणे अपेक्षित आहे. विविध जाती,धर्म आणि पंथातील महिलांना एकत्रआणून हा सण अधिक समावेशकबनवायला हवा. या प्रेरणेने मी काहीवर्षांपासून हळद-कुंकूची परंपरासोडून ‘मकरसंक्रांती स्नेहमिलन’कार्यक्रमाचे आयोजन करत आहे.घरगुती मदतनीससह प्राचार्या,डॉक्टर, पोलिस अधिकारी, पत्रकारमहिलांना एकाच व्यासपीठावरआणले जाते. यासाठी संवादमहत्त्वाचा असतो.’ संक्रांतीनिमित्त अनोखे वाण रिकाम्या पडलेल्या बाटल्यांवर आकर्षकपेंटिंग करून या भेटवस्तू स्वरुपात देण्यातआल्या. समाजाला निरोगी आणि मजबूतठेवण्यासाठी आपण सर्वांना सोबत घेऊनचालले पाहिजे. सण नकळत लोकांमध्येअंतर निर्माण करणारा नसून मनमिळवणारा हवा, अशी अपेक्षा डॉ. जोशीयांनी व्यक्त केली. धर्मग्रंथांनुसार रथसप्तमीचा अर्थ अन् महत्त्व हिंदू धर्मग्रंथांनुसार, माघ सप्तमीला सूर्यदेव सात घोड्यांच्या रथावरआरूढ होऊन प्रकट झाले. म्हणूनच या दिवसाला ‘रथसप्तमी’ असेम्हणतात. हे सात घोडे म्हणजे इंद्रधनुष्यातील सात रंग आणिआठवड्याचे सात दिवस मानले जातात. वेदमृर्ती रामकृष्ण बारहातेम्हणाले, शास्त्रानुसार या दिवसापासून सूर्याच्या रथाचे तोंड उत्तरेकडेवळते, म्हणजेच उत्तरायणाची गती अधिक स्पष्ट होते. ‘आरोग्यंभास्करादिच्छेत’ या उक्तीनुसार आरोग्य आणि बुद्धीच्या प्राप्तीसाठीहा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
रथसप्तमीनिमित्त सूर्याची उपासना; हळदी-कुंकवाच्या उत्सवाची सांगता:धार्मिक, वैज्ञानिक दृष्टिकोन समजावून घेत सूर्यपूजन
