पावसाळ्यामध्ये वाढतात फूड पॉयझनिंगचे रुग्ण:ही 7 लक्षणे दुर्लक्षित करू नका, डॉक्टरांकडून जाणून घ्या बचावासाठीच्या 12 खबरदारी

पावसाळ्यात वातावरणातील आर्द्रता वाढते. यामुळे खाण्यापिण्याच्या वस्तूंमध्ये बॅक्टेरिया आणि व्हायरस लवकर वाढतात. हेच कारण आहे की, या हंगामात फूड पॉयझनिंगचे प्रमाण जास्त असते. सार्वजनिक आरोग्य तज्ज्ञ आणि ‘फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया’ (FSSAI) नुसार, मान्सूनमध्ये ई. कोली आणि साल्मोनेलासारखे बॅक्टेरिया वेगाने पसरतात. वाढलेली आर्द्रता, पाणी साचणे आणि दूषित अन्न-पाणी ही याची मुख्य कारणे आहेत. यामुळे फूड पॉयझनिंग, अतिसार (डायरिया) आणि कॉलराचे प्रमाण वाढते. तथापि, काही मूलभूत खबरदारी घेऊन या आजारांच्या धोक्यापासून वाचता येते. त्यामुळे आज ‘कामाची बातमी’ मध्ये आपण फूड पॉयझनिंगबद्दल सविस्तर चर्चा करणार आहोत. तसेच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ- डॉ. बृज वल्लभ शर्मा, वरिष्ठ सल्लागार, इंटरनल मेडिसिन, नारायणा हॉस्पिटल, जयपूर प्रश्न- फूड पॉयझनिंग म्हणजे काय? उत्तर- फूड पॉयझनिंग हा दूषित अन्न-पाण्यामुळे होणारा संसर्ग आहे. तो बॅक्टेरिया, व्हायरस, परजीवी किंवा त्यांच्या विषारी घटकांमुळे होतो. प्रश्न- फूड पॉयझनिंग का होते? उत्तर- फूड पॉयझनिंग प्रामुख्याने दूषित अन्न आणि पाण्यामुळे होते. याची सर्व कारणे ग्राफिक्समध्ये पाहा- प्रश्न- पावसाळ्यात फूड पॉयझनिंगचे रुग्ण का वाढतात? उत्तर- हे मुद्द्यांमधून समजून घ्या- प्रश्न- फूड पॉयझनिंगची लक्षणे काय आहेत? उत्तर- फूड पॉयझनिंगच्या सुरुवातीला उलटी आणि जुलाब यांसारखी लक्षणे दिसतात. वेळेवर लक्ष न दिल्यास लक्षणे गंभीर होऊ शकतात. सर्व लक्षणे ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- फूड पॉयझनिंगची लक्षणे किती वेळात दिसतात? उत्तर- याची लक्षणे साधारणपणे काही तासांपासून ते 1–2 दिवसांच्या आत दिसतात. तथापि, संसर्ग कोणत्या बॅक्टेरिया किंवा व्हायरसमुळे झाला आहे यावर ते अवलंबून असते. प्रश्न- कोणत्या लोकांना फूड पॉयझनिंगचा धोका जास्त असतो? उत्तर- या लोकांना धोका जास्त असतो- प्रश्न- पावसाळ्यात फूड पॉयझनिंग टाळण्यासाठी काय करावे? उत्तर- यासाठी स्वच्छता, योग्य अन्नाची निवड आणि साठवणुकीची काळजी घेणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. छोट्या-छोट्या खबरदाऱ्या आपल्याला या समस्येपासून वाचवू शकतात. बचावाचे सर्व आवश्यक उपाय ग्राफिकमध्ये पाहा- प्रश्न- पावसाळ्यात फूड पॉयझनिंगपासून बचाव करण्यासाठी आहारामध्ये काय बदल करावेत? उत्तर- योग्य आहारच फूड पॉयझनिंगपासून बचाव करण्याचा सोपा मार्ग आहे. खालीलप्रमाणे या हंगामात काय खावे आणि काय खाऊ नये ते पाहा. काय खावे काय खाऊ नये प्रश्न- जर बाहेर खाणे अपरिहार्य असेल तर कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी? उत्तर- बाहेर अशा ठिकाणी खा, जिथे स्वच्छतेची काळजी घेतली जाते. याव्यतिरिक्त काही गोष्टींची काळजी घ्या- प्रश्न- पावसाळ्यात घरात अन्न साठवताना कोणती खबरदारी घ्यावी? उत्तर- अन्न साठवताना या खबरदाऱ्या घ्याव्यात- प्रश्न- जर फूड पॉयझनिंग झाले तर काय करावे? उत्तर- अशा स्थितीत शरीराला हायड्रेटेड ठेवणे आणि पचनसंस्थेला आराम देणे महत्त्वाचे आहे. हलक्या लक्षणांमध्ये घरी काळजी घेतल्याने सुधारणा होऊ शकते, परंतु समस्या वाढल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. फूड पॉयझनिंगमध्ये या गोष्टी लक्षात ठेवा- प्रश्न- फूड पॉयझनिंगवर उपचार कसे केले जातात? उत्तर- याचा उपचार लक्षणांच्या तीव्रतेवर अवलंबून असतो, जसे की- प्रश्न- डॉक्टरांना कधी दाखवावे? उत्तर- फूड पॉयझनिंगच्या या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण ते गंभीर संसर्गाचे संकेत असू शकतात. या परिस्थितीत डॉक्टरांना नक्की दाखवा-