नवी दिल्ली35 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

दिल्लीत २० जुलै रोजी झालेल्या ‘संसद चलो’ मोर्चादरम्यान आरएएफच्या एका जवानाने आपल्या पॅलेट गनमधून एकूण सात गोळ्या झाडल्या होत्या. सीआरपीएफच्या प्राथमिक चौकशीत समोर आले आहे की, यापैकी पाच गोळ्या आंदोलकांना लागल्या, तर दोन जमिनीवर लागल्या. ही माहिती प्रकरणाशी संबंधित सूत्रांच्या हवाल्याने समोर आली आहे.
चौकशीनुसार, जवानाची तैनाती कनॉट प्लेस परिसरात होती. सूत्रांचे म्हणणे आहे की, आंदोलकांनी सुरक्षा कर्मचाऱ्यांवर हल्ला करून दगडफेक सुरू केली, तेव्हा गोळीबार करण्यात आला. यापूर्वी सीआरपीएफने कारवाईदरम्यान आरएएफ कर्मचाऱ्यांनी पॅलेट गनचा वापर केला होता की नाही, याची चौकशी केली आहे.
या घटनेत किमान तीन लोक पॅलेट लागल्याने जखमी झाले होते. यामध्ये गुरुग्राममध्ये काम करणारे २५ वर्षीय इरशाद शेख, दिल्ली विद्यापीठाचे १९ वर्षीय विद्यार्थी साहिल लोछाब आणि एका मासिकाचे २८ वर्षीय पत्रकार यांचा समावेश आहे. तिघांवर रुग्णालयात उपचार करण्यात आले.
सूत्रांनुसार, आरएएफ कर्मचाऱ्यांच्या लॉग एंट्रीच्या चौकशीदरम्यान असे आढळून आले की, एकूण सात पॅलेट गोळ्या झाडण्यात आल्या होत्या. यापैकी पाच आंदोलकांना लागल्या आणि दोन जमिनीवर लागल्या.
बळाच्या वापरावरून प्रश्न उपस्थित
यादरम्यान, सीआरपीएफचे महासंचालक ज्ञानेंद्र प्रताप सिंह यांनी सांगितले की, आता आंदोलन संपले आहे आणि लोक परतले आहेत. अशा परिस्थितीत, प्रत्येक मोठ्या मोहिमेप्रमाणे या प्रकरणाचीही व्यावसायिक पद्धतीने समीक्षा केली जाईल.
यानंतर मुख्यालयाकडून अधिकृत मत मांडले जाईल.
‘फोर्स ग्रेडियंट’ ठरलेल्या मानकांनुसार नव्हते
यापूर्वी, मीडिया रिपोर्ट्समध्ये असे म्हटले होते की आरएएफचे आयजी ऑपरेशन्स एम. ए. धुंधिया यांनी अधिकाऱ्यांना सांगितले होते की, २० जुलैच्या आंदोलनादरम्यान वापरलेला ‘फोर्स ग्रेडियंट’ ठरलेल्या मानकांनुसार आणि आरएएफच्या प्रशिक्षणाशी सुसंगत नव्हता. ही टिप्पणी अंतर्गत समीक्षेत समोर आलेल्या कार्यात्मक त्रुटींनंतर करण्यात आली होती.
पोलीस व्यवस्थेतील ‘फोर्स ग्रेडियंट’ म्हणजे परिस्थिती आणि धोक्याच्या पातळीनुसार वेगवेगळ्या स्तरांवर बळाचा वापर करणे.
आरएएफची तैनाती, भूमिका आणि कारवाईची समीक्षा
22 जुलै रोजी धुंधिया यांनी दिल्लीत तैनात असलेल्या कंपनी कमांडर आणि कमांडंट्ससोबत व्हिडिओ कॉन्फरन्स घेतली. सूत्रांनुसार, बैठकीत जंतर-मंतरवर झालेल्या आंदोलनादरम्यान आणि संसद चलो मोर्चादरम्यान आरएएफची (RAF) तैनाती, भूमिका आणि कारवाईचा आढावा घेण्यात आला. यासोबतच भविष्यासाठी अनेक सुधारणात्मक निर्देशही देण्यात आले.
अधिकाऱ्यांना निर्देश देण्यात आले की, बळाचा वापर केवळ गरजेनुसार आणि संतुलित, निष्पक्ष तसेच संवेदनशील पद्धतीने केला जावा.
असेही सांगण्यात आले की, बळाचा वापर करण्यापूर्वी आवश्यक इशारा दिला जावा आणि परिस्थितीनुसार लाठीचार्ज, अश्रुधूर तसेच इतर स्वीकृत गर्दी नियंत्रणाच्या उपायांचा क्रमवार वापर केला जावा.
राहुल यांनी पॅलेट गनने जखमी झालेल्या विद्यार्थ्याचा टी-शर्ट वर करून जखमा दाखवल्या

राहुल गांधी यांनी २४ जुलै रोजी त्यांच्या १० जनपथ येथील निवासस्थानी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनात जखमी झालेल्या एका विद्यार्थ्यासोबत पत्रकार परिषद घेतली होती.
त्यांनी विद्यार्थ्याच्या हाताला, पाठीला आणि छातीला झालेल्या जखमा दाखवल्या. राहुल म्हणाले, ‘मला हे सांगायचे आहे की येथे उभा असलेला माझा भाऊ त्यावेळी पॅलेट गनने जखमी झाला होता, जेव्हा तो तिरंगा घेऊन शांततेत आंदोलन करत होता.’