देशभरातील यंदाचा मान्सून 13वा सर्वात कोरडा हंगाम ठरला. गेल्या 11 वर्षांतील हा सर्वात कमी पावसाचा मान्सून ठरला आहे. मात्र, हंगाम संपण्यापूर्वी झालेल्या मुसळधार पावसामुळे पावसातील तूट 2.5% ने कमी झाली. मान्सून-2026 हंगाम सामान्यपेक्षा 12.6% कमी पावसासह संपला. देशातील 43% जिल्ह्यांमध्ये 20 ते 72% कमी पाऊस झाला. सर्वाधिक कमी पाऊस पंजाबमध्ये झाला असून, तेथे 41% तूट नोंदवली गेली. तर राजस्थानमध्ये सुमारे 22% तूट नोंदवली गेली. याशिवाय आणखी 9 राज्यांमध्येही सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाला. पूर्व भारतातील ओडिशामध्ये सामान्यपेक्षा 30% अधिक पाऊस झाला, तर पावसासाठी प्रसिद्ध असलेल्या ईशान्येकडील राज्यांमध्ये यंदा 1901 नंतरचा सर्वात कमी पाऊस नोंदवला गेला. 10 ऑक्टोबरपर्यंत देशभरातून मान्सूनचा निरोप शक्य मान्सूनच्या परतीला 19 सप्टेंबरपासून सुरुवात झाली होती. पुढील दोन दिवसांत राजस्थान आणि उत्तर प्रदेशातील उर्वरित भागांव्यतिरिक्त जम्मू-काश्मीर, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, गुजरात आणि मध्य प्रदेशातील बहुतांश भागांतून मान्सून परतू लागेल. बिहार, झारखंड, छत्तीसगड आणि महाराष्ट्रातील काही भागांतूनही तो परतण्याची शक्यता आहे. मात्र, दक्षिण भारत आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये मुसळधार पाऊस सुरूच राहील. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, 10 ऑक्टोबरपर्यंत नैऋत्य मान्सून संपूर्ण देशातून माघारी जाईल. 15 ऑक्टोबरनंतर दक्षिणेकडील आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये ईशान्य मान्सूनचे आगमन होऊ शकते. अंतिम आठवड्यातील पावसामुळे 2.5% तूट भरून निघाली मान्सूनच्या विदाईपूर्वी सप्टेंबरच्या अंतिम आठवड्यात सामान्यापेक्षा 50% अधिक पाऊस झाला. एका आठवड्यापूर्वी मान्सूनचा पाऊस सामान्यापेक्षा 15% कमी होता, मात्र हंगाम संपताना ही तूट घटून 12.6% इतकी राहिली. मान्सूनच्या 122 दिवसांपैकी 77 दिवस कोणती ना कोणती हवामान प्रणाली तयार होत होती. त्यामुळे पाऊस सुरूच राहिला आणि हंगामाच्या अखेरीस तूट 12.6% पर्यंत मर्यादित राहिली. अल निनोमुळे हंगाम सुरू होण्यापूर्वी दुष्काळाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती, मात्र एक-दोन राज्ये वगळता परिस्थिती तितकीशी खराब राहिली नाही. 282 जिल्ह्यांमध्ये कमी पाऊस देशाच्या 38% भागात म्हणजेच 282 जिल्ह्यांमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाला. अतिवृष्टीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या मेघालयातही सरासरीपेक्षा 60% कमी पाऊस नोंदवला गेला. 24 सप्टेंबरपर्यंत देशातील 150 प्रमुख जलाशयांमध्ये 130 अब्ज घनमीटर (BCM) पाणी उपलब्ध होते. त्यांची एकूण साठवण क्षमता 182.4 BCM आहे. म्हणजेच जलाशय त्यांच्या क्षमतेच्या जवळपास 71% भरले आहेत. मात्र, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत पाणीसाठा कमी आहे. अल निनोच्या प्रभावाची काही प्रमाणात भरपाई शक्य ICICI बँकेच्या अहवालानुसार, इंडियन ओशन डायपोल (IOD) निर्देशांक 0.76 वर पोहोचून सकारात्मक क्षेत्रात आला आहे. त्यामुळे येणाऱ्या दिवसांत अधिक तीव्र होत असलेल्या अल निनोच्या प्रतिकूल परिणामांची काही प्रमाणात भरपाई होऊ शकते. मात्र, अल निनो अजूनही मान्सूनसाठी प्रमुख धोका कायम आहे.