फणसाचे 12 आरोग्य फायदे:याचे फायबर पोट स्वच्छ ठेवते, रक्तदाब नियंत्रित ठेवते, पण एका वेळी जास्त खाऊ नका

फणस उन्हाळ्यात आणि पावसाळ्यात मिळणारे पौष्टिक फळ आहे. चवीसोबतच याला ‘पोषणाचा खजिना’ देखील मानले जाते. यात फायबर, व्हिटॅमिन सी, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम आणि अनेक प्रकारचे अँटीऑक्सिडंट्स असतात, जे पचन, रोगप्रतिकारशक्ती आणि हृदयाचे आरोग्य निरोगी ठेवतात. ‘इंटरनॅशनल जर्नल ऑफ फूड सायन्स’ मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, फणसामध्ये प्रथिने, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि फायटोकेमिकल्स (वनस्पतींपासून मिळणारे घटक) असतात. यामध्ये असे गुणधर्म असतात, जे शरीरातील सूज कमी करण्यास, बॅक्टेरियाशी लढण्यास आणि कर्करोगाचा धोका कमी करण्यास मदत करू शकतात. तथापि, प्रत्येक पौष्टिक गोष्ट सर्व लोकांसाठी फायदेशीर असेलच असे नाही. काही लोकांना फणसामुळे ॲलर्जी किंवा पचनाच्या समस्या येऊ शकतात. म्हणून, ‘कामाची बातमी’ मध्ये आज आपण फणसाच्या आरोग्य फायद्यांबद्दल बोलणार आहोत. तसेच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: डॉ. अनु अग्रवाल, वरिष्ठ क्लिनिकल आहारतज्ज्ञ, संस्थापक- ‘वनडाएटटुडे’ प्रश्न- फणसामध्ये कोणते पोषक घटक असतात? उत्तर- फणसामध्ये फायबर, व्हिटॅमिन ए, सी, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, कॅल्शियम आणि थोड्या प्रमाणात प्रथिने आढळतात. यात अँटीऑक्सिडंट्स आणि फायटोकेमिकल्स देखील असतात, जे शरीराला फ्री-रॅडिकल्समुळे होणाऱ्या नुकसानीपासून वाचवण्यास मदत करतात. खाली दिलेल्या ग्राफिकमध्ये 100 ग्रॅम कच्च्या फणसाचे पौष्टिक मूल्य पहा- प्रश्न- फणस खाण्याचे आरोग्यासाठी काय फायदे आहेत? उत्तर- ज्येष्ठ आहारतज्ञ डॉ. अनु अग्रवाल सांगतात की, फणसामध्ये असलेले फायबर बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळवून देण्यासाठी आणि आतड्यांना निरोगी ठेवण्यास मदत करते. प्रश्न- कच्च्या आणि पिकलेल्या फणसाचे पौष्टिक मूल्य सारखेच असते का आणि दोन्ही फायदेशीर आहेत का? उत्तर- नाही, कच्च्या आणि पिकलेल्या फणसाचे पौष्टिक मूल्य सारखे नसते. दोघांमध्ये फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे असतात, परंतु त्यांची मात्रा आणि शरीरावर होणारा परिणाम थोडा वेगळा असू शकतो. प्रश्न- कच्चे किंवा पिकलेले फणस खाल्ल्यानंतर कोणत्या गोष्टी खाऊ नयेत? उत्तर- फणसासोबत चुकीच्या खाद्यपदार्थांच्या संयोजनामुळे पचनाच्या समस्या उद्भवू शकतात. खालील ग्राफिकमध्ये पहा, फणसासोबत कोणत्या गोष्टी खाऊ नयेत- प्रश्न- फणसाचा आपल्या आहारात कसा समावेश करू शकता? उत्तर- फणस कच्चे आणि पिकलेले, दोन्ही स्वरूपात खाऊ शकता. पिकलेले फणस तसेच चविष्ट लागते, तर कच्च्या फणसाच्या अनेक पाककृती लोकप्रिय आहेत. जसे की- प्रश्न- जास्त फणस खाण्याचे तोटे देखील आहेत का? उत्तर- होय, जास्त प्रमाणात खाल्ल्याने काही लोकांना त्रास होऊ शकतो. जसे की- प्रश्न- कोणत्या लोकांनी फणस खाऊ नये? उत्तर- काही लोकांनी फणस खाणे टाळावे किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच खावे. ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- एका दिवसात किती फणस खाणे सुरक्षित आहे? उत्तर- याची कोणतीही निश्चित मात्रा नाही. परंतु एका निरोगी व्यक्तीसाठी एका दिवसात साधारणपणे 1-2 कप (150-300 ग्रॅम) फणस खाणे सामान्यतः सुरक्षित मानले जाते.