Indian Railways Rules | ट्रेन चुकल्यास रेल्वेचे नियम काय आहेत? त्याच तिकिटावर दुसऱ्या ट्रेनने प्रवास करता येतो का?

Indian Railways Rules | भारतीय रेल्वेने (Indian Railways) प्रवास करताना अनेकदा काही कारणास्तव प्रवाशांची गाडी चुकते. अशा वेळी त्याच तिकिटावर दुसऱ्या गाडीतून प्रवास करता येईल की नाही, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. या संदर्भात प्रशासनाने प्रवाशांच्या तिकिटाच्या वर्गवारीनुसार काही निश्चित नियमावली तयार केली आहे. कोणत्या परिस्थितीत त्याच तिकिटाचा वापर करता येतो?

अनारक्षित आणि आरक्षित तिकिटांबाबतचे नियम

जर तुम्ही सर्वसाधारण म्हणजेच जनरल डब्याचे तिकीट काढले असेल आणि तुमची गाडी निघून गेली असेल, तर तुम्हाला फार काळजी करण्याची गरज नाही. प्रशासनाच्या धोरणानुसार, अशा प्रकारच्या तिकिटांवर प्रवाशांना पुढील तीन तासांपर्यंत दुसऱ्या गाडीतून प्रवास करण्याची मुभा असते. याचा अर्थ असा की, तिकीट खरेदी केल्याच्या वेळेपासून पुढचे तीन तास उपलब्ध असलेल्या कोणत्याही योग्य गाडीत चढून तुम्ही तुमचा प्रवास पूर्ण करू शकता.

याउलट, जर तुमचे तिकीट आरक्षित श्रेणीतील असेल आणि गाडी निघून गेली, तर तुम्ही त्या तिकिटाच्या आधारावर अन्य कोणत्याही गाडीतून प्रवास करू शकत नाही. अशा परिस्थितीत तुम्हाला प्रवासासाठी पुन्हा नव्याने तिकीट काढावे लागते. हा नियम प्रामुख्याने मेल, एक्स्प्रेस, सुपरफास्ट गाड्यांसह वंदे भारत (Vande Bharat), शताब्दी (Shatabdi) आणि राजधानी (Rajdhani) यांसारख्या सर्व विशेष गाड्यांसाठी अत्यंत काटेकोरपणे लागू होतो.

पुढील स्थानकावर गाडी पकडण्याची मुभा आणि परतावा धोरण

समजा, तुमची आरक्षित गाडी ज्या स्थानकावरून सुटणार होती, तेथून ती निघून गेली; तरीही तुम्ही ती पुढे पकडू शकता. नियमांनुसार, गाडी सुटल्यानंतर लगेचच तुमची जागा दुसऱ्या कोणालाही दिली जात नाही. पुढील किमान दोन स्थानकांपर्यंत ती जागा तुमच्या नावे तशीच ठेवली जाते. त्यामुळे तुम्ही रस्त्याने किंवा अन्य मार्गाने पुढच्या स्थानकावर वेळेत पोहोचून तीच गाडी पकडल्यास तुम्हाला तुमची आरक्षित जागा मिळू शकते.

प्रवाशाची स्वतःची चूक असल्याने गाडी चुकल्यास तिकिटाचे पैसे परत मिळवण्याची कोणतीही तरतूद नाही. मात्र, जर रेल्वेकडूनच गाडीला तीन तासांपेक्षा जास्त विलंब झाला असेल, तर प्रवाशाला तिकिटाचा संपूर्ण परतावा घेण्याचा अधिकार आहे. या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी गाडीला विलंब झाल्यास किंवा गाडी चुकल्यास प्रवाशाने तात्काळ टीडीआर (TDR) भरणे बंधनकारक असते, तरच परताव्याची प्रक्रिया पूर्ण होते.

News title: Indian Railways Rules For Missed Trains