45 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. टाटा सन्सचे अध्यक्ष एन. चंद्रशेखरन यांनी राजीनामा दिला
- 12 ऑगस्ट रोजी टाटा सन्सचे अध्यक्ष एन चंद्रशेखरन यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला.
- चंद्रशेखरन 2017 मध्ये टाटा सन्सचे अध्यक्ष बनले होते. ते टाटा कुटुंबाबाहेरील पहिले असे व्यवस्थापक होते, ज्यांनी या समूहाची सूत्रे सांभाळली.
- हा निर्णय 18 ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या टाटा सन्सच्या एजीएमच्या अगदी आधी आला आहे. तथापि, ते फेब्रुवारी 2027 पर्यंत म्हणजेच आपला कार्यकाळ संपेपर्यंत या पदावर कायम राहतील.
- चंद्रशेखरन 2016 मध्ये टाटा सन्स बोर्डात संचालक म्हणून नियुक्त झाले होते.
- जानेवारी 2017 मध्ये चंद्रशेखरन टाटा सन्सच्या बोर्डात कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून नियुक्त झाले आणि नंतर अध्यक्ष बनले.
2. टाटा ग्रुपचे उपाध्यक्ष विजय सिंह यांनी पदाचा राजीनामा दिला
- 12 ऑगस्ट रोजी, टाटा ग्रुपची होल्डिंग कंपनी टाटा सन्सच्या दोन प्रमुख ट्रस्टपैकी एक असलेल्या सर रतन टाटा ट्रस्ट (SRTT) चे उपाध्यक्ष विजय सिंह यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला.
- विजय सिंह यांचा कार्यकाळ 14 ऑगस्ट रोजी संपणार होता, त्यांनी त्यापूर्वीच आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे.
- मात्र, ते टाटा ग्रुपच्या दुसऱ्या प्रमुख ट्रस्ट, सर दोराबजी टाटा ट्रस्ट (SDTT) मध्ये विश्वस्त पदावर कायम राहतील.
- टाटा ट्रस्ट्स – SRTT आणि SDTT यांच्याकडे टाटा सन्सची सुमारे 66% हिस्सेदारी आहे.
- विजय सिंह यांचा हा निर्णय टाटा ट्रस्ट्समध्ये सुरू असलेल्या अंतर्गत मतभेद आणि नियामक कार्यवाहीच्या पार्श्वभूमीवर आला आहे.
- विजय हे 1970 च्या बॅचचे मध्य प्रदेश कॅडरचे IAS अधिकारी आहेत.
- विजय मध्य प्रदेशमध्ये जबलपूर आणि इंदूर विभागाचे आयुक्त आणि गृहसचिव यांसारख्या पदांवर होते.
- विजय 2018 ते 2026 पर्यंत सर रतन टाटा ट्रस्ट (SRTT) आणि सर दोराबजी टाटा ट्रस्ट (SDTT) आणि टाटा ट्रस्टशी संबंधित होते.
2022 मध्ये टाटा सन्स बोर्डात विजय सिंह यांचा कार्यकाळ पुन्हा वाढवण्यात आला होता.
3. FSSAI ने पॅकेजिंगमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकवर बंदी घातली
- 12 ऑगस्ट रोजी भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) पान मसाल्याच्या पॅकेजिंगमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकवर बंदी घातली आहे.
- नवीन नियमांनुसार कंपन्या आता फक्त पेपर, टिन किंवा काचेच्या कंटेनरमध्येच पान मसाला पॅक करून विकू शकतील.
- FSSAI ने फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड पॅकेजिंग अमेंडमेंट रेग्युलेशन 2026 अधिसूचित केले आहे. हे नवीन नियम तात्काळ लागू झाले आहेत.
- FSSAI च्या या बंदीचे मुख्य कारण पर्यावरण संरक्षण आहे. खरं तर, प्लास्टिक आणि ॲल्युमिनियम फॉइलचे पाऊच अनेक वर्षे नष्ट होत नाहीत आणि प्रदूषण वाढवतात.
- या नियमाचा उद्देश पान मसाल्याचे पॅकेजिंग पूर्णपणे प्लास्टिकमुक्त आणि पर्यावरणपूरक बनवणे हा आहे.
- हा निर्णय पर्यावरण संरक्षण अधिनियम, १९८६ च्या ‘प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापन नियम, २०१६’ च्या तरतुदींनुसार घेण्यात आला आहे.
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
४. सीरियाचे माजी अध्यक्ष बशर अल-असद यांना फाशीची शिक्षा
- ११ ऑगस्ट रोजी सीरियातील एका न्यायालयाने माजी राष्ट्राध्यक्ष बशर अल-असद आणि त्यांचे धाकटे बंधू माहेर अल-असद यांना फाशीची शिक्षा सुनावली.
- बशर आणि त्यांच्या भावाला गृहयुद्धादरम्यान लाखो लोकांची हत्या आणि अत्याचाराच्या प्रकरणात दोषी ठरवण्यात आले.
- डिसेंबर २०२४ मध्ये सरकार कोसळल्यानंतर बशर आणि माहेर रशियाला पळून गेले होते. पुतिन सरकारने त्यांना आश्रय दिला आहे आणि दोघांनाही त्यांच्या अनुपस्थितीत शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.
- यासोबतच माजी सुरक्षा अधिकारी आतेफ नजीब यांनाही मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.
- बशर यांना हत्या, छळ, मनमानी अटक आणि मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यांसाठी ही शिक्षा सुनावण्यात आली आहे.
- बशर १७ जुलै २००० ते ८ डिसेंबर २०२४ पर्यंत सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष होते.
- वडील हाफिज अल-असद यांच्या निधनानंतर बशर यांनी हे पद सांभाळले होते आणि डिसेंबर 2024 मध्ये बंडखोरांसमोर सरकारच्या पतनानंतर त्यांना सत्ता सोडावी लागली होती.
5. लेबनॉन फाशीची शिक्षा बंद करणारा अरब देश बनला
- 11 ऑगस्ट रोजी लेबनॉनच्या संसदेने मृत्यूदंड रद्द करण्यासाठी कायदा संमत केला.
- यामुळे लेबनॉन मृत्यूदंड पूर्णपणे रद्द करणारा पहिला अरब देश बनला.
- लेबनॉनने मृत्यूदंडाऐवजी आजीवन कारावास आणि कठोर श्रमाची तरतूद केली आहे.
- यासोबतच, आधीच मृत्यूदंडाची शिक्षा झालेल्या लोकांची शिक्षा देखील आजीवन कारावासात बदलण्यात आली.
- लेबनॉनच्या 128 सदस्यीय संसदेने मृत्यूदंड रद्द करण्याच्या प्रस्तावाला बहुमताने मंजुरी दिली.
- लेबनॉनमध्ये 2004 पासून मृत्यूदंडावर वास्तविक (de facto) बंदी होती, परंतु न्यायालये मृत्यूदंडाची शिक्षा देऊ शकत होती.
- इस्लामिक अतिरेकी गटांच्या हल्ल्यात मारले गेलेले किंवा जखमी झालेले लेबनीज सैनिकांचे कुटुंबीय या माफी कायद्याला विरोध करत आहेत.
- त्यांचे म्हणणे आहे की ज्या लोकांनी त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांचा जीव घेतला, त्यांना शिक्षा कमी करण्याऐवजी कठोर शिक्षा मिळाली पाहिजे.
६. अँड्रास बाका हंगेरीचे नवीन अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले
- 11 ऑगस्ट रोजी हंगेरीच्या संसदेने माजी सर्वोच्च न्यायालयाचे प्रमुख अँड्रास (András) बाका यांना देशाचे नवीन राष्ट्रपती म्हणून निवडले आहे.
- अँड्रास यांनी संसदेत शपथ घेतली आणि ते एकमेव उमेदवार होते ज्यांना राष्ट्रपतीपदासाठी पाठिंबा मिळाला.
- अँड्रास एक ज्येष्ठ न्यायशास्त्रज्ञ आहेत. ते 1991 ते 2008 पर्यंत युरोपियन मानवाधिकार न्यायालय (ECHR) मध्ये हंगेरीचे न्यायाधीश होते.
- अँड्रास यांना 2009 मध्ये हंगेरीच्या संसदेत सर्वोच्च न्यायालयाचे अध्यक्ष म्हणून निवडण्यात आले होते.
- अँड्रास यांची निवड माजी राष्ट्रपती सुलोक तामास यांचा कार्यकाळ वेळेपूर्वी 20 जुलै रोजी संपल्यानंतर करण्यात आली आहे.
- हंगेरीच्या संविधानानुसार, राष्ट्रपतींची निवड संसदेद्वारे पाच वर्षांच्या कार्यकाळासाठी केली जाते.
7. भारत आणि नेपाळने 8 सामंजस्य करार केले
- 12 ऑगस्ट रोजी भारत आणि नेपाळ यांच्यात विकास सहकार्य मजबूत करण्यासाठी 8 सामंजस्य करारांवर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
- या सामंजस्य करारांचे लक्ष नेपाळमधील स्थानिक पातळीवरील विकास आणि उच्च-परिणामकारक सामुदायिक विकास प्रकल्पांना पुढे नेण्यावर आहे.
- हे सामंजस्य करार काठमांडूमधील भारतीय दूतावास, नेपाळचे भूव्यवस्थापन, सहकार, संघीय व्यवहार आणि सामान्य प्रशासन मंत्रालय आणि नेपाळी प्रशासनादरम्यान करण्यात आले.
- भारत आणि नेपाळ यांच्यातील हे विकास प्रकल्प शिक्षण, आरोग्य, पिण्याचे पाणी, रस्ते, सामुदायिक इमारती आणि इतर स्थानिक मूलभूत सुविधांशी संबंधित आहेत.
- हे सामंजस्य करार शेजारी प्रथम धोरणाचा (Neighborhood First Policy) भाग आहेत आणि भारत या प्रकल्पांसाठी 803 दशलक्ष नेपाळी रुपये देईल.
- भारत आणि नेपाळ यांच्यात यापूर्वीही उच्च प्रभाव सामुदायिक विकास प्रकल्पांसाठी सामंजस्य करार (MoUs) झाले आहेत.
- या प्रकल्पांमध्ये नेपाळमधील बीपी कोइराला इन्स्टिट्यूट ऑफ हेल्थ अँड सायन्सेसचे डिजिटायझेशन, कृषी उत्पादन संकलन आणि विक्री केंद्राचे बांधकाम यांचा समावेश आहे.
- तसेच नेपाळमधील धाडिंग जिल्ह्यात म्युनिसिपल ॲग्रिकल्चर अँड लाइव्हस्टॉक सेंटरच्या इमारतीचे बांधकाम यांचा समावेश आहे.
- इतर प्रकल्पांमध्ये मोरंग जिल्ह्यात बेलबारी मल्टीपल कॅम्पससाठी एक इमारत, दैलेख जिल्ह्यात 10 खाटांचे रुग्णालय आणि हुमला जिल्ह्यात कृषी प्रोत्साहन केंद्र यांचा समावेश आहे.
दूतावासाच्या मते, भारताच्या ‘उच्च परिणाम समुदाय विकास प्रकल्प’ (High Impact Community Development Projects) फ्रेमवर्क अंतर्गत निवडलेल्या या योजना हिमालयीन देशाच्या विविध भागांमध्ये लागू केल्या जातील.
आजचा इतिहास
- 1795 मध्ये भारताची वीरांगना आणि न्यायप्रिय महाराणी अहिल्याबाई होळकर यांचे निधन झाले होते.
- 1951 मध्ये भारतात पूर्णपणे तयार झालेल्या पहिल्या विमानाने ‘हिंदुस्तान ट्रेनर-2’ ने आजच्याच दिवशी पहिले यशस्वी उड्डाण केले होते.
- 2008 मध्ये भारताने स्वदेशी मल्टीबॅरल रॉकेट लाँचर शस्त्र प्रणाली ‘पिनाका’ च्या प्रगत आवृत्तीची यशस्वी चाचणी केली.
