सोज्वळ मनाचा सच्चा माणूस आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाचा ध्यास! प्रा. व्ही. डी. कोनाळे सर : संघर्षातून उभे राहिलेले नांदेडच्या शैक्षणिक क्षेत्रातील विश्वासाचे नाव..!!

सोज्वळ मनाचा सच्चा माणूस आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाचा ध्यास!

प्रा. व्ही. डी. कोनाळे सर : संघर्षातून उभे राहिलेले नांदेडच्या शैक्षणिक क्षेत्रातील विश्वासाचे नाव

वाढदिवस विशेष | नांदेड

शिक्षकाचे खरे यश केवळ वर्गात शिकवलेल्या धड्यांमध्ये नसते, तर विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला योग्य दिशा देण्यात आणि त्यांच्या स्वप्नांना बळ देण्यात असते. विद्यार्थ्यांच्या क्षमता ओळखून त्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाच्या माध्यमातून यशाच्या शिखरापर्यंत पोहोचविण्याचा ध्यास घेतलेले व्यक्तिमत्त्व म्हणजे प्रा. व्ही. डी. कोनाळे सर. सोज्वळ मनाचा सच्चा माणूस, शिस्तप्रिय शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांना केंद्रस्थानी ठेवून कार्य करणारे ध्येयवेडे मार्गदर्शक म्हणून त्यांनी नांदेडच्या शैक्षणिक क्षेत्रात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. १० ऑक्टोबर रोजी त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या प्रेरणादायी कार्यकर्तृत्वाचा घेतलेला हा आढावा.

छोट्या सुरुवातीपासून मोठ्या शैक्षणिक विश्वापर्यंत

उदगीर तालुक्यातील एका छोट्याशा गावातून आलेल्या कोनाळे सरांनी नांदेडला आपली कर्मभूमी मानले. संघर्ष, जिद्द, परिश्रम आणि शिक्षणाप्रती असलेली निष्ठा या बळावर त्यांनी आपल्या कार्याचा पाया घातला. १९९५-९६ च्या सुमारास रसायनशास्त्रातील पदव्युत्तर शिक्षण घेत असतानाच अवघ्या दहा विद्यार्थ्यांना शिकविण्यापासून कोनाळे क्लासेसच्या प्रवासाची सुरुवात झाली. एका छोट्या वर्गातून सुरू झालेली ही वाटचाल आज विविध अभ्यासक्रमांसाठी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करणाऱ्या शैक्षणिक संस्थेपर्यंत पोहोचली आहे.

‘शिका, शिकवा आणि कमवा’ या विचारातून सुरू झालेला प्रवास केवळ व्यावसायिक विस्तारापुरता मर्यादित राहिला नाही; तर विद्यार्थ्यांमध्ये अभ्यासाची गोडी, आत्मविश्वास आणि स्पर्धात्मक परीक्षांना सामोरे जाण्याची क्षमता विकसित करण्याच्या दिशेने पुढे गेला. कोनाळे क्लासेसने आयआयटी-जेईई, नीट, सीईटी आणि फाउंडेशन अभ्यासक्रमांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक वाटचालीत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.

विषयाचे आकलन आणि विद्यार्थ्यांशी आत्मीय नाते

रसायनशास्त्रासारखा विषय विद्यार्थ्यांना सहज समजेल, त्यातील संकल्पना स्पष्ट होतील आणि त्यांचा उपयोग प्रश्न सोडविताना करता येईल, यावर कोनाळे सरांचा विशेष भर राहिला आहे. केवळ अभ्यासक्रम पूर्ण करणे नव्हे, तर विषयाचा पाया भक्कम करणे, नियमित सराव, शिस्तबद्ध अभ्यास आणि सातत्यपूर्ण मार्गदर्शन यांना त्यांनी महत्त्व दिले.

आयआयटी आणि वैद्यकीय प्रवेश परीक्षांसारख्या आव्हानात्मक परीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांना तयार करताना केवळ बुद्धिमत्ता पुरेशी नसते; त्यासाठी नियोजन, चिकाटी, वेळेचे व्यवस्थापन आणि योग्य मार्गदर्शनही आवश्यक असते. या बाबींचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना पटवून देत त्यांच्या क्षमतेनुसार प्रगती करण्यासाठी प्रेरित करणे, हे त्यांच्या अध्यापनविषयक दृष्टिकोनाचे वैशिष्ट्य आहे.

ग्रामीण विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांनाही मिळावे बळ!

गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाची संधी केवळ मोठ्या शहरांतील विद्यार्थ्यांपुरती मर्यादित राहू नये, तर ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनाही देशातील नामांकित शिक्षणसंस्थांपर्यंत पोहोचता यावे, हा विचार आजच्या काळात विशेष महत्त्वाचा आहे. कोनाळे क्लासेसने उदगीर येथेही शैक्षणिक मार्गदर्शनाची व्यवस्था विस्तारली आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीचे पर्याय उपलब्ध करून देण्याच्या प्रयत्नांना बळ मिळाले आहे.

आर्थिक अडचणींमुळे गुणवत्तापूर्ण शिक्षणापासून कोणताही विद्यार्थी वंचित राहू नये, या भावनेतून गरजू आणि गुणवंत विद्यार्थ्यांना माफक शुल्कात किंवा विनामूल्य मार्गदर्शन देण्याची भूमिका ही त्यांच्या सामाजिक बांधिलकीची महत्त्वाची बाजू आहे. शिक्षण हे केवळ वैयक्तिक प्रगतीचे साधन नसून समाजाच्या विकासाचा पाया आहे, ही जाणीव त्यांच्या कार्यातून अधोरेखित होते.

संस्थेच्या विस्तारासोबत मूल्यांची जपणूक

आजच्या स्पर्धात्मक शैक्षणिक वातावरणात बदलत्या परीक्षा पद्धती, तंत्रज्ञानाचा वापर आणि विद्यार्थ्यांच्या वाढत्या अपेक्षा यांच्याशी जुळवून घेणे आवश्यक झाले आहे. कोनाळे क्लासेसमध्ये विविध विषयांचे मार्गदर्शन, अभ्याससाहित्य, नियमित मूल्यमापन आणि डिजिटल साधनांच्या वापरावर भर दिला जातो. संस्थेचा विस्तार करताना गुणवत्तापूर्ण अध्यापन, शिस्त आणि विद्यार्थिकेंद्रित दृष्टिकोन जपणे हे कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेसमोरील महत्त्वाचे आव्हान असते.

प्रा. व्ही. डी. कोनाळे सरांचा प्रवास या आव्हानांकडे पाहण्याची प्रेरणा देतो. एका छोट्या वर्गातून सुरू झालेल्या प्रयत्नांचे व्यापक शैक्षणिक उपक्रमात रूपांतर करण्यासाठी सातत्य, दूरदृष्टी आणि शिक्षणावरील निष्ठा किती महत्त्वाची असते, हे त्यांच्या वाटचालीतून दिसून येते.

वाढदिवस हा केवळ आयुष्यातील आणखी एका वर्षाचा टप्पा नसतो; तो आजवरच्या कार्याचा आढावा घेण्याचा आणि नव्या संकल्पांना दिशा देण्याचाही दिवस असतो. हजारो विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक आकांक्षांना बळ देण्याच्या ध्यासाने कार्यरत असलेल्या प्रा. व्ही. डी. कोनाळे सरांना वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा! त्यांच्या ज्ञानदानाच्या कार्याला नवी ऊर्जा मिळो, अधिकाधिक विद्यार्थ्यांची स्वप्ने साकार होवोत आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाचा हा प्रवास असाच समृद्ध होत राहो, हीच सदिच्छा!

शब्दांकन : मारोती सवंडकर,

विशेष प्रतिनिधी ,

दैनिक उद्याचा मराठवाडा, नांदेड…