उद्धव ठाकरेंची आणीबाणीची बैठक आणि गायब आमदार
उद्धव ठाकरे यांनी आपल्या पक्षातील फूट रोखण्यासाठी मुंबईत विधानसभा आणि विधानपरिषद सदस्यांची एक महत्त्वपूर्ण बैठक बोलावली होती. या बैठकीला ऑपरेशन टायगरच्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. मात्र, या बैठकीतून तीन आमदार आणि एक विधानपरिषद सदस्य गायब राहिल्याने राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.
बैठकीला अनुपस्थित राहिलेल्या आमदारांमध्ये संजय पोतनीस, संजय देरकर, राहुल पाटील आणि सुनील शिंदे यांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, यापूर्वीच ६ खासदारांनी उद्धव ठाकरेंची साथ सोडून एकनाथ शिंदे यांच्या गटात प्रवेश केला आहे. खासदारांनंतर आता आमदारांचीही हीच अवस्था होणार का, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. जरी अंबादास दानवे यांनी असा दावा केला की, अनुपस्थित आमदारांनी आधीच कल्पना दिली होती आणि राहुल पाटील हे निवडणुकीच्या मतमोजणीत व्यस्त होते, तरीही या स्पष्टीकरणावर पूर्णपणे विश्वास ठेवणे कठीण असल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे.
एकनाथ शिंदे: टायगर की मुखवटा?
या राजकीय संघर्षात एकनाथ शिंदे यांची भूमिका अत्यंत वादग्रस्त ठरत आहे. सूत्रांनुसार, शिंदे यांना आपली स्थिती अधिक मजबूत करायची आहे आणि त्यासाठीच आमदारांचे ऑपरेशन सुरू करण्यात आले आहे. मात्र, शिंदे यांच्या या हालचालींवरून गंभीर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. शिंदे गटात सामील होणाऱ्यांना पुढच्या वेळी तिकीट मिळेल की नाही, हे शिंदे ठरवू शकत नाहीत, तर ते देवेंद्र फडणवीस ठरवणार आहेत.
सूत्रांमध्ये शिंदे यांची अवस्था एका दुबकलेल्या हरिणासारखी असल्याचे वर्णन केले आहे. ते स्वतःला ‘टायगर’ म्हणवून घेत असले तरी, त्यांची परिस्थिती दयनीय झाली आहे. अगदी नाशिकमध्ये आपल्या उमेदवाराला निवडून आणणे किंवा कोकणातील आपला बालेकिल्ला वाचवणे त्यांना कठीण जात आहे. टायगर तर फक्त ठाकरे कुटुंबातच आहेत, असे म्हणत शिंदे यांना केवळ वाघाचे कातडे पांघरलेला आणि भाजपच्या तालावर नाचणारा नेता म्हणून हिणवले जात आहे.
संजय नावाचा विचित्र योगायोग
महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या संजय या नावाचा एक विलक्षण प्रभाव पाहायला मिळत आहे. सूत्रांनुसार, हे नाव आता राजकारणात काहीसे धोकादायक ठरू लागले आहे. संजय राऊत हे उद्धव ठाकरेंचे सेनापती म्हणून ठामपणे उभे असतानाच, संजय राठोड, संजय देशमुख, संजय जाधव, संजय पोतनीस, संजय देरकर आणि संजय दिना पाटील अशी अनेक नावे या राजकीय नाट्यात वेगवेगळ्या भूमिका बजावत आहेत. या नावांच्या गर्दीमुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात नक्की कोण कोणासोबत आहे, हे ओळखणे कठीण झाले आहे.
सातव्या खासदाराचे रहस्य आणि राजकीय सौदेबाजी
एकनाथ शिंदे यांच्या उपस्थितीत ६ खासदारांनी पक्ष बदलल्यानंतर आता सातव्या खासदाराची चर्चा रंगली आहे. रामदास कदम यांनी असा दावा केला आहे की, सातव्या खासदारानेही कागदावर स्वाक्षरी केली होती, परंतु त्यांनी कॅबिनेट पदाची मागणी केल्यामुळे एकनाथ शिंदे यांनी ती फेटाळून लावली. हा खासदार उद्धव ठाकरेंच्या अगदी जवळ बसणारा असल्याचा दावा करण्यात आला असून, अरविंद सावंत किंवा अनिल देसाई यांच्याकडे संशयाची सुई वळली आहे. मात्र, हे दोन्ही नेते उद्धव ठाकरेंची साथ सोडतील, असे मानणे कठीण असल्याचेही सूत्रांचे मत आहे.
संजय दिना पाटील आणि वैयक्तिक निष्ठा
या राजकीय संघर्षात वैयक्तिक संबंध आणि राजकीय निष्ठा यांचा संघर्षही समोर आला आहे. संजय दिना पाटील यांच्याबद्दल सांगताना सूत्रांनी एक किस्सा सांगितला आहे. उद्धव ठाकरे जेव्हा दिल्लीत संजय राऊत यांच्याकडे मुक्कामाला होते, तेव्हा रात्री अडीच वाजेपर्यंत चर्चा सुरू होती. त्यावेळी उद्धव ठाकरे यांनी संजय दिना पाटील यांना आपला धाकटा भाऊ म्हटले होते.
मात्र, आता हेच नेते आपला अपमान झाल्याचे सांगून पक्ष सोडून जात आहेत. सूत्रांच्या मते, हा शुद्ध दुटप्पीपणा आहे. ज्या दिवशी मातोश्रीवर बैठक झाली, त्याच दिवशी या नेत्यांनी आपली नाराजी का व्यक्त केली नाही? जर अपमान झाला होता, तर पक्ष सोडण्यासाठी त्यांना एकनाथ शिंदे यांची वाट का पाहावी लागली? असे जळजळीत प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
महाराष्ट्राचे राजकारण आणि गाझीपूरचा कचऱ्याचा डोंगर
शिंदे यांच्या शिवसेनेची तुलना सूत्रांनी दिल्लीतील गाझीपूरच्या कचऱ्याच्या डोंगराशी केली आहे. ज्याप्रमाणे भाजपला सोयीचे नसेल तो कचरा तिथे टाकला जातो आणि गरज पडेल तेव्हा तो जाळून टाकला जातो किंवा बुलडोझर लावून समतल केला जातो, तशीच अवस्था शिंदे गटाची झाली आहे, असे कडक शब्दांत टीका केली गेली आहे. राजकीय विश्लेषक या ‘कचऱ्याच्या वासाला’ कनोजचे अत्तर समजून विकत असल्याची टीकाही करण्यात आली आहे.
गोपीनाथ मुंडे आणि सत्तापिपासा
या चर्चेदरम्यान महाराष्ट्राचे जननायक गोपीनाथ मुंडे यांच्या मृत्यूचाही उल्लेख आला आहे. मुंडे यांच्या अपघाती मृत्यूवर आजही शंका उपस्थित केल्या जात आहेत. सत्तेसाठी माणसे किती स्वाार्थी होतात, याचे उदाहरण म्हणून मुंडे कुटुंबाच्या राजकीय वाटचालीकडे पाहिले जात आहे. ज्या जननायकासाठी लोक आजही डोळ्यांत पाणी आणतात, त्यांच्या कुटुंबाने सत्तेसाठी इतक्या लवकर तडजोड कशी केली, असा प्रश्न उपस्थित केला गेला आहे.
पुढचे धमाके आणि ऑपरेशन २.०
उदय सामंत यांच्यासारखे नेते आता ऑपरेशन २.० आणि ३.० च्या गप्पा मारत आहेत. एकाच दिवसात दोन धमाके झाले असून, अजून बरेच स्फोट बाकी असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. ज्यांना एकनाथ शिंदे यांचे नेतृत्व मान्य आहे, ते शिवसेनेत येत राहतील, असा दावा त्यांनी केला आहे. मात्र, या सर्व घडामोडींमागे अमित शहा यांची रणनीती असल्याची चर्चाही राजकीय वर्तुळात जोरात सुरू आहे.
निष्कर्ष:
महाराष्ट्रातील हा राजकीय लढा आता केवळ पक्षापुरता मर्यादित राहिला नसून, तो अस्तित्वाचा लढा बनला आहे. उद्धव ठाकरे आपले उरलेले टायगर वाचवू शकतील का आणि एकनाथ शिंदे भाजपच्या मदतीने आपले वर्चस्व टिकवू शकतील का, हे येणारा काळच ठरवेल. मात्र, या प्रक्रियेत लोकशाही मूल्यांची होणारी पायमल्ली आणि वैयक्तिक स्वार्थासाठी होणारी पक्षांतरे महाराष्ट्राच्या राजकारणाला एका अराजकतेकडे घेऊन जात आहेत. शेवटी, सत्तेच्या या खेळात सामान्य जनतेचा विश्वास टिकून राहतो की नाही, हाच सर्वात मोठा प्रश्न आहे.