समुद्री नाकेबंदी, ड्रोन हल्ले आणि डिजिटल धमक्या – VastavNEWSLive.com

मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिक गुंतागुंतीची आणि धोकादायक बनत चालली आहे. हॉर्मुज जलडमरूमध्य, जो जागतिक तेल व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग मानला जातो, तो पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय संघर्षाच्या केंद्रस्थानी आला आहे. इराणने या सामरिक जलमार्गावर आपले वर्चस्व दाखवण्याचा प्रयत्न करत दोन जहाजे ताब्यात घेतल्याची माहिती समोर आली आहे. तसेच, या मार्गातून जाणाऱ्या अनेक मालवाहू जहाजांच्या साहाय्याने अमेरिकेच्या दबावनीतीला निष्प्रभ केल्याचा दावा इराणकडून करण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, या जलमार्गातून टोल वसुली करून इराणला पहिल्यांदाच महसूल मिळाल्याचेही सांगितले जात आहे.

दरम्यान, इस्रायलविरुद्धच्या संघर्षातही नवीन घडामोडी घडत आहेत. हिजबुल्लाहने अत्याधुनिक एफपीव्ही ड्रोनच्या (किंमत फक्त ४०० डॉलर) मदतीने इस्रायलचा प्रगत मरकवा रणगाडा नष्ट केल्याचा दावा केला आहे. लेबनानमधील इस्रायली तोफखाना तळांवर झालेल्या हल्ल्यांनंतर मोठ्या प्रमाणावर आगी लागल्याच्या बातम्याही समोर येत आहेत. या घटनांमुळे सीमावर्ती संघर्ष अधिक तीव्र होत असल्याचे संकेत मिळतात. या सततच्या हल्ल्यांनंतर इस्रायलसमोर शस्त्रसाठ्याचे आव्हान उभे राहत असल्याचे दिसून येते. संरक्षण क्षमतेसाठी इस्रायलने सुमारे २०० दशलक्ष डॉलर किमतीच्या नव्या हवाई दारुगोळ्याची ऑर्डर दिल्याची माहिती मिळत असून, दीर्घकालीन युद्धपरिस्थितीची तयारी सुरू असल्याचे त्यातून स्पष्ट होते.

संघर्ष केवळ लष्करी पातळीवर मर्यादित राहिलेला नाही. इराणने हॉर्मुजखालील समुद्रतळावर टाकण्यात आलेल्या आंतरराष्ट्रीय इंटरनेट केबल्स कापण्याची धमकी दिल्यामुळे डिजिटल सुरक्षेबाबत गंभीर चिंता निर्माण झाली आहे. अशा कृतीमुळे मध्यपूर्वेतील अनेक देशांमध्ये इंटरनेट सेवा, बँकिंग व्यवहार आणि आर्थिक व्यवस्था ठप्प होण्याचा धोका व्यक्त केला जात आहे. अरब सागरात इराणकडून समुद्री माइन्स टाकल्याच्या वृत्तामुळे अमेरिकन नौदलासाठी परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय समुद्री वाहतूक आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता वाढली आहे.

याच पार्श्वभूमीवर, सोमालियाने बाब-एल-मंडेब जलडमरूमध्यमार्गे इस्रायली जहाजांच्या वाहतुकीवर निर्बंध लादल्याची माहिती समोर आली आहे. परिणामी इस्रायलला आता आफ्रिकेला वळसा घालणारा अधिक लांब आणि खर्चिक समुद्री मार्ग स्वीकारावा लागू शकतो. दरम्यान, इराणने आपल्या क्षेपणास्त्र शक्तीचे प्रदर्शन करत भव्य लष्करी परेड आयोजित केली. जनतेच्या सहभागाचे प्रतीक म्हणून मिसाइल प्रक्षेपण दर्शविणारा व्हिडिओ प्रसिद्ध करण्यात आला असून, हा संदेश केवळ प्रादेशिक प्रतिस्पर्ध्यांसाठीच नव्हे तर जागतिक शक्तींनाही उद्देशून असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे.

एकूणच, हॉर्मुजपासून लेबनानपर्यंत आणि लाल समुद्रापासून अरब सागरापर्यंत पसरलेला हा संघर्ष जागतिक व्यापार, ऊर्जा सुरक्षा आणि डिजिटल स्थैर्याला गंभीर आव्हान देत आहे. परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय समुदायाची भूमिका निर्णायक ठरणार असून, अन्यथा हा तणाव व्यापक संघर्षात रूपांतरित होण्याची भीती नाकारता येत नाही.