साडेसात तासांचे धरणे आणि डीसीपी ठाण्याबाहेर शेम-शेमचे फलक: राहुल गांधींनी थेट अमित शाह यांच्या खुर्चीवर का निशाणा साधला?
पार्लमेंट स्ट्रीट पोलीस ठाण्याबाहेर साडेसात तासांचे धरणे आणि राजकीय वादळ नुकत्याच घडलेल्या एका महत्त्वाच्या राजकीय घडामोडीत विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी पार्लमेंट स्ट्रीट पोलीस ठाण्याबाहेर तब्बल साडेसात तास धरणे आंदोलन केले. हे आंदोलन केवळ एका १९ किंवा २१ वर्षीय सामान्य तरुण विद्यार्थ्याची एफआयआर दाखल करून घेण्यासाठी होते. अखेर पोलीस प्रशासनाला झुकावे लागले आणि एफआयआर नोंदवून घ्यावी लागली, ज्याला काँग्रेस पक्षाने राहुल गांधींचा मोठा विजय म्हणून सादर केले आहे.
या आंदोलनादरम्यान आणि त्यानंतर युथ काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांनी डीसीपी कार्यालयाबाहेर आणि पोलीस ठाण्याच्या भिंतींवर अमित शाह शेम, अमित शाह शेम-शेम, शाह मुर्दाबाद असे लिहिले. इतकेच नव्हे तर बॅटमॅन वॉज हिअर असेही भिंतींवर लिहिण्यात आले. हा बॅटमॅनचा संदर्भ एका मजेशीर प्रसंगावरून आला आहे, जिथे एका तरुणाने राहुल गांधींना विचारले होते की आपणच बॅटमॅन आहात का, ज्यावर राहुल गांधींनी उपरोधाने उत्तर दिले होते की मी तसे म्हणू शकत नाही, पण मी आणि बॅटमॅन कधीही एकाच खोलीत एकत्र दिसलो नाही. तेव्हापासून काँग्रेसचे कार्यकर्ते सोशल मीडियावर या कल्पनेची मजा घेत आहेत. या संपूर्ण आंदोलनानंतर काँग्रेसने आता थेट केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या राजीनाम्यासाठी एक देशव्यापी ऑनलाईन याचिका मोहीम सुरू केली आहे, ज्यामध्ये तरुणांना मोठ्या संख्येने स्वाक्षरी करण्याचे आवाहन केले जात आहे.
राहुल गांधींचा थेट गृह मंत्रालयावर आणि अमित शाह यांच्यावरच निशाणा का? या संपूर्ण प्रकरणात एक अत्यंत महत्त्वाची राजकीय रणनीती समोर येत आहे. राहुल गांधींनी आंदोलनादरम्यान पोलीस ठाण्यात लावलेला अमित शाह यांचा फोटो पाहून पोलिसांना थेट विचारले की, आपले इंचार्ज अमित शाह आहेत, गृह मंत्रालय ते चालवतात, मग त्यांचा फोटो इथे का लावला आहे. यातून दिल्ली पोलीस थेट अमित शाह यांना रिपोर्ट करते हे धोरेखित करण्याचा त्यांचा प्रयत्न होता. परंतु, राहुल गांधी अचानक पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना सोडून थेट अमित शाह यांच्या मागे का लागले आहेत, हा मोठा प्रश्न आहे. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, यामागे २०२९ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांची पूर्वतयारी आहे. नरेंद्र मोदी यांनी सलग तीन वेळा पंतप्रधानपद भूषवून पंडित नेहरूंच्या विक्रमाची बरोबरी करत त्यांच्या राजकीय कारकीर्दीचे सर्वोच्च शिखर गाठले आहे. २०२९ मध्ये मोदी हे पंतप्रधानपदाचे उमेदवार असतील की नाही, याबद्दल शंका आहे. त्यामुळे मोदींनंतर भाजपमध्ये सत्तेचा उत्तराधिकारी कोण, हा मोठा संघर्ष सुरू आहे. यामध्ये दोन मुख्य चेहरे आहेत, पहिले अमित शाह आणि दुसरे उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ.
२०२९ ची सत्तासंघर्षाची पार्श्वभूमी: शाह विरुद्ध योगी भाजपमधील या अंतर्गत लढाईत अमित शाह हे संपूर्ण दिल्लीच्या नोकरशाहीवर व सत्तेवर मजबूत पकड असणारे सर्वात मोठे पॉवर सेंटर आहेत आणि मोदी देखील त्यांना आपला उत्तराधिकारी म्हणून स्वीकारण्यास अधिक सोयीस्कर मानत असावेत. दुसरीकडे, भाजपच्या कार्यकर्त्यांमध्ये आणि सामान्य कॅडरमध्ये योगी आदित्यनाथ यांची लोकप्रियता प्रचंड आहे. नरेंद्र मोदी यांच्याकडे ज्या प्रकारची स्वतःच्या बळावर देशभरात पक्षाला बहुमतात आणण्याची किंवा निवडणुका जिंकण्याची क्षमता आहे, तशी लोकप्रियता अमित शाह यांच्याकडे नाही. मोदींनंतर भाजपच्या कार्यकर्त्यांमध्ये सर्वाधिक स्वीकारार्हता असणारा चेहरा योगी आदित्यनाथ हाच आहे. अशा परिस्थितीत, २०२७ च्या उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीत जर योगी आदित्यनाथ पुन्हा एकदा विजय मिळवून तिसऱ्यांदा मुख्यमंत्री झाले, तर भाजपच्या अंतर्गत राजकारणात त्यांचा दावा अमित शाह यांच्यापेक्षा कितीतरी पटीने अधिक मजबूत होईल. यामुळे भाजपमध्ये अंतर्गत पातळीवर मोठी गुटबाजी सुरू असल्याचे समोर येत आहे. उत्तर प्रदेश भाजपमधील अंतर्गत कलह या थराला पोहोचला आहे की, २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत पक्षाच्या १०० हून अधिक आमदारांनी स्वतःच्याच उमेदवारांच्या विरोधात काम केल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे २०२७ मध्ये योगी आदित्यनाथ यांना बाजूला सारण्यासाठी अंतर्गत पातळीवरच पक्षाचा पराभव घडवून आणण्याची किंवा त्यांचे महत्त्व कमी करण्याची रणनीती आखली जाऊ शकते, जेणेकरून योगींना पक्ष संघटनेसाठी लायबिलिटी ठरवून बाजूला करता येईल.
अमित शाह यांच्या प्रतिमेला कमकुवत गृहमंत्री म्हणून रंगवण्याची रणनीती राहुल गांधी याच अंतर्गत संघर्षाचा फायदा घेत आहेत. जेव्हा लोहा गरम असतो, तेव्हाच हातोडा मारण्याची रणनीती राहुल गांधी वापरत आहेत. अमित शाह यांची सत्तेवरील मजबूत गृहमंत्री अशी जी प्रतिमा आहे, ती पूर्णपणे मोडीत काढून त्यांना एक अपयशी आणि कमकुवत गृहमंत्री म्हणून प्रस्थापित करण्याचा राहुल गांधींचा प्रयत्न आहे. यासाठी राहुल गांधी संसदेपासून रस्त्यापर्यंत अमित शाह यांना कोंडीत पकडत आहेत. मणिपूर सारखे संवेदनशील मुद्दे उपस्थित करून अमित शाह यांच्या प्रतिमेला धक्का दिला गेला आहे. संसदेत अमित शाह यांना बोलू न देणे आणि विपक्ष मला बोलू देत नाही असे अमित शाह यांना म्हणायला लावणे, यातून त्यांची कमकुवत बाजू जनतेसमोर मांडली गेली.
राहुल गांधींनी अमित शाह यांच्यासमोर एक थेट कोंडी निर्माण केली आहे:
- जर दिल्लीत पोलिसांकडून आंदोलकांवर पेलेट गन, अश्रूधूर किंवा लाठीचार्ज करण्याचे आदेश अमित शाह यांच्या परवानगीने झाले असतील, तर लहान मुले आणि विद्यार्थ्यांवर असे अत्याचार करणारे ते अत्यंत नालायक किंवा क्रूर गृहमंत्री ठरतात.
- आणि जर त्यांना माहितीच नसेल की हे आदेश कोणी दिले, तर दिल्ली पोलीस त्यांच्या नियंत्रणात नसून ते एक अकार्यक्षम आणि अज्ञानी गृहमंत्री आहेत.
या दोन्ही परिस्थितींमध्ये अमित शाह हे अपयशी ठरतात आणि त्यांनी गृहमंत्री पदाचा राजीनामा दिला पाहिजे, हाच नरेटिव्ह राहुल गांधी जनतेत रुजवत आहेत.
भाजपच्या रणनीतीमधील चुका आणि नरेटिव्ह हाताबाहेर जाणे या संपूर्ण पेचप्रसंगात भाजप नेतृत्व वारंवार चुका करत असल्याचे दिसते आहे. जेव्हा राहुल गांधी साडेसात तास पोलीस ठाण्याबाहेर बसून अखेर एफआईआर नोंदवून घेण्यास दिल्ली पोलिसांना भाग पाडतात, तेव्हा गृहमंत्री म्हणून अमित शाह कमकुवत दिसतात. यात भर म्हणून अमित शाह संसदेतील या संपूर्ण वादातून गायब राहून पश्चिम बंगालमध्ये प्रचार रॅलीत वंदे मातरम वर बोलताना दिसतात, तर संसदेत किंवा माध्यमातून त्यांच्या बचावासाठी इतर नेत्यांना समोर केले जाते. या वादादरम्यान राष्ट्रीय वृत्तवाहिन्यांच्या अँकर्समध्ये देखील प्रचंड संभ्रम पाहायला मिळाला. राहुल गांधींच्या या आंदोलनानंतर दिल्ली पोलिसांनी अखेर जेव्हा एफआयआर नोंदवली, तेव्हा वाहिन्यांनी याला राहुल गांधींचा आणखी एक मोठा विजय म्हणून ब्रेकिंग न्यूज चालवली आणि भाजपच्या प्रवक्त्यांना फैलावर घेतले, ज्यामुळे स्वतः सत्ताधारी पक्ष आणि वृत्तवाहिन्या गोंधळात पडल्याचे स्पष्ट झाले.
भाजपकडून अमित शाह यांच्या बचावासाठी किरण रिजीजू, जे. पी. नड्डा आणि जितेंद्र सिंग यांसारख्या नेत्यांना मैदानात उतरवले जाते. परंतु त्यांच्या विधानांमुळे पक्षाचे अधिक नुकसान होत आहे:
- केंद्रीय मंत्री जितेंद्र सिंग यांनी दावा केला की मॅजिस्ट्रेट आदेश देतो, गृहमंत्री नाही, ज्यावरून विरोधकांना प्रश्न विचारण्याची आयती संधी मिळाली की जर सर्व निर्णय मॅजिस्ट्रेट घेतात तर गृहमंत्र्यांचे काम काय.
- किरण रिजीजू यांनी तर कोणाची हाडे तुटली नाहीत किंवा कोणाचा जीव गेला नाही तर काय झाले असे बेजबाबदार विधान करून आणखी एक मोठा राजकीय ब्लंडर केला.
- भाजपचे अध्यक्ष जे. पी. नड्डा यांना वारंवार या चुकीच्या विधानांचे किंवा अमित शाह यांच्या गृह मंत्रालयाने निर्माण केलेल्या वादाचे सारवासारव करावे लागते, ज्यामुळे भाजपचेच नुकसान होत आहे.
जेव्हा सत्ताधारी पक्षाच्या हातातून नरेटिव्ह निसटू लागतो, तेव्हाच अशा चुका सातत्याने घडतात. या संपूर्ण परिस्थितीची तुलना मनमोहन सिंग सरकारच्या शेवटच्या दोन ते तीन वर्षांतील गोंधळाशी केली जाऊ शकते, जिथे सोनिया गांधी, राहुल गांधी आणि मनमोहन सिंग यांच्यात सत्तेची विभागणी होती. पण सध्याच्या सरकारमध्ये सर्व सत्तेचे पूर्ण केंद्रीकरण मोदी आणि शाह यांच्याकडे असताना देखील अशा चुका होणे भाजपसाठी अधिक धोक्याचे लक्षण आहे.
निष्कर्ष थोडक्यात सांगायचे तर, राहुल गांधींनी साडेसात तासांच्या धरणा आंदोलनातून आणि त्यानंतर निर्माण झालेल्या वादळातून २०२९ च्या अंतिम लढाईचे पत्ते आत्तापासूनच खेळायला सुरुवात केली आहे. मोदींनंतर भाजपचा संभाव्य चेहरा असलेल्या अमित शाह यांच्या मजबूत गृहमंत्री या प्रतिमेला खिंडार पाडणे हाच राहुल गांधींचा मुख्य अजेंडा आहे. जर अमित शाह हे गृहमंत्री म्हणून कमकुवत आहेत, तर ते देशाचे मजबूत पंतप्रधान कसे बनू शकतात, हाच थेट प्रश्न राहुल गांधींनी या राजकीय संघर्षाच्या केंद्रस्थानी आणून ठेवला आहे.
Post Views: 205