[ads1]
संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आमसभेत नुकतेच घडलेले नाट्य म्हणजे पश्चिमेच्या तथाकथित नैतिकतेचा आणि इस्रायलच्या उग्र अहंकाराचा आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर फुटलेला फुगा आहे. ज्या उच्च व्यासपीठावरून जगाचे भवितव्य आणि शांतता ठरवली जाते, तिथे इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू जेव्हा आपले भाषण देण्यासाठी पोडियमवर आले, तेव्हा जगातील बहुतांश देशांच्या राजनैतिक प्रतिनिधींनी एकाच वेळी उठून सभात्याग केला. रिकाम्या पडलेल्या खुर्च्या आणि सभागृहातील अपमानकारक शांततेच्या पार्श्वभूमीवर नेतान्याहूंचे झालेले हे ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय हसे जगाच्या इतिहासात कायमचे नोंदवले गेले आहे. ज्या इराणच्या अध्यक्षांचे काही वेळापूर्वी याच सभागृहात टाळ्यांच्या गजरात, आदराने आणि मेज वाजवून उदंड स्वागत करण्यात आले होते, त्याच व्यासपीठावर नेतान्याहूंना संपूर्ण जगाकडून धिक्कारले जाण्याचा अभूतपूर्व अनुभव आला. हा केवळ एका देशाच्या नेत्याचा अपमान नाही, तर अमेरिका आणि इस्रायलच्या वर्षांनुवर्षांच्या दादागिरीविरुद्ध आणि आक्रमक धोरणांविरुद्ध संपूर्ण जगभरातील राष्ट्रांनी पुकारलेले उघड आणि आक्रमक बंड आहे.
नेतान्याहूंचा जळफळाट आणि बायबलचा दाखला देऊन जमिनी बळकावण्याचा डाव
आपल्या समोरच एकापाठोपाठ एक सभागृह सोडून बाहेर पडणाऱ्या जगभरातील राजनैतिक प्रतिनिधींच्या रांगेला पाहून नेतान्याहूंचा तिळपापड झाला आणि त्यांचा जळफळाट उघड्या डोळ्यांनी जगाने पाहिला. प्रचंड संतापाच्या आणि उद्विग्नतेच्या भरात त्यांनी सभागृह सोडणाऱ्या प्रतिनिधींना नैतिक भ्याड म्हणून हिणवले. जर सभागृहात अजून कुणी भ्याड शिल्लक असतील, तर त्यांनीही आत्ताच निघून जावे, अशी चिडचिड करत त्यांनी आपला उरलासुरला संयम गमावला. परंतु, नेतान्याहूंच्या या उद्धट आणि बालिश विधानावर जाणाऱ्या प्रतिनिधींचा काहीही परिणाम झाला नाही; उलटपक्षी, सभात्याग करणाऱ्या प्रतिनिधींचे उर्वरित सदस्यांनी टाळ्या वाजवून जोरदार समर्थन केले. या आंतरराष्ट्रीय मानभंगानंतरही नेतान्याहूंना आपली उद्दाम आणि विस्तारवादी भाषा सोडता आली नाही.
ग्रेटर इस्रायल निर्माण करण्याच्या आपल्या जुन्याच अजेंड्याचा पुनरुच्चार करत त्यांनी दक्षिण लेबनानवरील इस्रायली कब्जाचे उघड समर्थन केले आणि सिरियाच्या गोलान हाइट्सवर इस्रायलचाच कायदेशीर हक्क कसा आहे, याचे अजब आणि हास्यास्पद दावे केले. तिथे उपस्थित असलेले सिरियाचे प्रतिनिधी अल शरा यांच्याकडे थेट पाहत त्यांनी बायबल आणि मोजेसच्या काळापासून ज्यू लोक गोलान हाइट्सवर राहत असल्याचे भाकड दावे ठोकले. एका बाजूला गाझाला एका महाकाय खुल्या तुरुंगात रूपांतरित करून तिथे रोज निष्पाप बालकांची, वृद्धांची आणि महिलांची कत्तल करायची, लेबनानमधील नागरी वस्त्यांवर आणि इमारतींवर क्षेपणास्त्रांचा वर्षाव करायचा आणि दुसरीकडे हजारो वर्षांपूर्वीच्या धार्मिक ग्रंथांचे दाखले देऊन दुसऱ्या देशांच्या जमिनी बळकावण्याचा प्रयत्न करायचा, हा नेतान्याहूंचा कुटील आणि आक्रमक चेहरा आता जगासमोर पूर्णपणे उघडा पडला आहे. इतकेच नव्हे तर, आज जे देश इथे सभात्याग करून निघून गेले आहेत, त्यांनाही इस्रायलच वाचवत आहे आणि इराणच्या अणू सुविधा नष्ट केल्याबद्दल या देशांच्या नेत्यांनी खाजगीत आमचे आभार मानले आहेत, असा आणखी एक हास्यास्पद दावा नेतान्याहूंनी केला. परंतु, आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात ज्या नेत्याविरुद्ध समन्स जारी झाले आहेत आणि ज्याच्यावर युद्ध गुन्ह्यांचे खटले चालवले जात आहेत, त्या नेतान्याहूंची ही केविलवाणी धडपड त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय एकाकीपणावर अंतिम शिक्कामोर्तब करते.
होर्मुझची सामुद्रधुनी पेटली – इराणचे थेट क्षेपणास्त्र हल्ले आणि अमेरिकेची अफवा-नीती
एकीकडे संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या व्यासपीठावर इस्रायलची आंतरराष्ट्रीय बेइज्जती होत असताना, दुसरीकडे मध्यपूर्वेतील प्रत्यक्ष युद्धभूमीत युद्धाची आग अधिकच भडकली आहे. इराणने आपल्या वायव्येकडील उर्मिया या भागातून दक्षिणेच्या दिशेने दोन अतिसंहारक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागून पश्चिमेला आणि अमेरिकेला आपली थेट लष्करी ताकद दाखवून दिली आहे. जागतिक खनिज तेलाच्या वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत इराणने अँटी-शिप क्रूझ क्षेपणास्त्रांचा मारा करून तेलवाहू जहाजांना लक्ष्य केले आहे, जिथे सलग ३ ते ४ भीषण स्फोटांचे आवाज ऐकू आले आहेत. या मोक्याच्या जलमार्गावर इराणने आपली लष्करी पकड मजबूत केली असून पश्चिमेची आर्थिक कोंडी सुरूच ठेवली आहे.
या परिस्थितीतून मार्ग काढण्यासाठी अमेरिकन आणि पश्चिमेकडील प्रसारमाध्यमांनी अमेरिका आणि इराण यांच्यात युद्धावर पडद्यामागून थेट चर्चा सुरू आहे आणि पुढील एका आठवड्यात युद्ध थांबवून होर्मुझचा मार्ग खुला केला जाईल अशा बातम्या जगभरात जाणीवपूर्वक पेरल्या होत्या. वृत्तसंस्था रॉयटर्सने देखील या बातमीचा उल्लेख केला होता. परंतु, इराणने या सर्व बातम्यांचा तात्काळ आणि कडाडून तीव्र शब्दांत इन्कार केला. पश्चिमेचा हा बनाव उघडा पाडताना इराणने स्पष्ट केले की, आंतरराष्ट्रीय बाजारात खनिज तेलाच्या गगनाला भिडणाऱ्या किमती नियंत्रित करण्यासाठी आणि तेलाचे भाव पाडण्यासाठी अमेरिकेने ही खोटी बातमी मुद्दाम पसरवली होती. या पेरलेल्या खोट्या बातम्यांमुळे ४८ तासांत तेलाच्या किमती ५ टक्क्यांनी घसरल्या असल्या तरी, इराणने आपला आक्रमक पवित्रा अधिकच तीव्र केला आहे. खनिज तेलाच्या किमती वाढवून अमेरिकेवर प्रचंड आर्थिक दबाव आणणे आणि आगामी अमेरिकन राजकारणावर व निवडणुकीवर घाला घालणे, हा इराणचा सुस्पष्ट आणि रणनीतिक आराखडा आहे.
अमेरिकेची आर्थिक कोंडी आणि युरोपवर ओढावणारे इंधन-संकट
या युद्धाची सर्वात मोठी आणि भीषण झळ आता स्वतः अमेरिकेला आणि त्याच्या युरोपियन मित्रांना बसू लागली आहे. अमेरिकेत डिझेलचे दर प्रति गॅलन ६.५२ डॉलर या ऐतिहासिक आणि प्रचंड उच्चांकावर पोहोचले आहेत; अवघ्या एका महिन्यात डिझेलच्या दरात ९१ सेंट्सची भरकम वाढ झाली आहे. या अभूतपूर्व इंधन महागाईमुळे हादरलेल्या ट्रम्प प्रशासनाने आता अमेरिकेतून बाहेर देशांत होणाऱ्या डिझेल निर्यातीवर पुढील ९० दिवसांसाठी थेट बंदी घालण्याचा अत्यंत टोकाचा निर्णय घेण्याची तयारी सुरू केली आहे. ट्रम्प यांच्या या संभाव्य निर्णयामुळे अमेरिकन प्रशासनाच्या आत आणि तिथे इंधन उद्योगात मोठी फूट पडली असून तीव्र अंतर्गत संघर्ष सुरू झाला आहे. अमेरिकेचे ऊर्जा मंत्री ख्रिस राइट यांनी या निर्यात बंदीला उघडपणे तीव्र विरोध दर्शवला असून अशा प्रकारच्या बंदीमुळे जागतिक संकट अधिकच गढूळ होईल, असा इशारा दिला आहे.
जर अमेरिकेने डिझेल निर्यातीवर बंदी घातली, तर युरोपमध्ये महाभयंकर ऊर्जा संकट ओढावणार आहे. युक्रेन युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर युरोपियन युनियनने रशियाच्या शुद्ध केलेल्या पेट्रोलियम उत्पादनांवर आधीच कडक निर्बंध लादले आहेत. यामुळे युरोपचे अमेरिकन डिझेलवरील अवलंबित्व २०२५ मध्ये दुप्पट झाले आहे. आधीच होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि बाब-अल-मंदेब हे सागरी मार्ग बंद झाल्यामुळे युरोपमध्ये डिझेलचे दर तब्बल ४० टक्क्यांनी वाढले आहेत. अशा बिकट स्थितीत जर अमेरिकेने युरोपला होणारा डिझेलचा पुरवठा रोखला, तर २०१५ नंतरची ही सर्वात मोठी ऊर्जा आणीबाणी ठरेल आणि युरोपचा संपूर्ण औद्योगिक व आर्थिक कणा पार मोडून पडेल.
महायुद्धाची तयारी – अमेरिकेचा लष्करी घेराव आणि इराणचा जिवंत पकडा सांगावा
आर्थिक, राजकीय आणि मुत्सद्दी आघाड्यांवर चारी मुंड्या चित झाल्यानंतर अमेरिकेने आता मध्यपूर्वेत पुन्हा एकदा थेट महायुद्धाची तयारी सुरू केली आहे. मोठ्या संख्येने C-17 हे महाकाय लष्करी वाहतूक विमाने, KC-135 आणि KC-46 ही हवेतच इंधन भरणारी टँकर विमाने तसेच MQ-4C ट्रायटन ही अत्याधुनिक ड्रोन व टेहळणी विमाने इस्रायलमधील बेन गुरियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर सातत्याने उतरत आहेत. अमेरिकेने इस्रायलसाठी एक नवा भव्य लष्करी हवाई पूल तयार केला असून होर्मुझच्या आसपासच्या क्षेत्रात अमेरिकन युद्धनौका आणि विमानांची सैनिकी हालचाल कमालीची वाढली आहे.
परंतु, अमेरिकेच्या या अफाट लष्करी दबावाला इराण अजिबात भीक घालताना दिसत नाही. इराणने आपल्या जमिनी सैन्याची चाबहार, बंदर अब्बास, होर्मुझ आणि खारग बेट या दक्षिणेकडील अत्यंत महत्त्वाच्या सागरी व सीमावर्ती भागांत प्रचंड प्रमाणात तैनाती सुरू केली आहे. जर अमेरिका किंवा इस्रायलने जमिनीवरून सैनिकी आक्रमण करण्याचा १ टक्काही विचार केला, तर त्यांना आतापर्यंतचा सर्वात भीषण आणि करारा जवाब देण्याची तयारी इराणने केली आहे. इराणच्या लष्करी कमांडरांनी आपल्या सीमेवरील सैन्याला अमेरिकन किंवा इस्रायली सैनिकांना फक्त मारू नका, तर त्यांना जिवंत पकडण्याचा प्रयत्न करा असे स्पष्ट आणि रणनीतिक आदेश दिले आहेत. सैनिकांना जिवंत पकडून अमेरिकेला आणि पाश्चात्त्य जगताला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर नाकापेक्षा मोती जड करायला लावणे, ही इराणची आक्रमक युद्धाची नवी चाल आहे.
सौदीचे पाणी बंद करण्याचे हताश प्रयत्न आणि पाश्चात्त्य साम्राज्याची घसरण
मध्यपूर्वेतील या महानाट्यात सौदी अरेबियाची भूमिका अत्यंत लाजीरवाणी, केविलवाणी आणि हताश करणारी ठरत आहे. यमनमधील हुती बंडखोरांना आणि सैन्याला लष्करी मैदानात पराभूत करण्यात पूर्णपणे अपयशी ठरलेल्या सौदी अरेबियाने आता युद्धाच्या नियमांना फाटा देऊन अत्यंत खालच्या पातळीवर हल्ले सुरू केले आहेत. ताईझच्या पश्चिमेकडील मकबाना जिल्ह्यातील अल खाम भागात असलेल्या मुख्य पाणी पुरवठा केंद्रावर सौदीच्या हवाई दलाने हल्ले चढवून यमनमधील आम जनतेचा पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा खंडित करण्याचा प्रयत्न केला आहे. थेट युद्धात जिंकता येत नसल्यामुळे रोटी, कपडा, मकान आणि पाण्यासारख्या मूलभूत नागरी सुविधांवर हल्ले करणे, ही सौदी आणि त्यांच्या पाश्चात्त्य पाठीराख्यांच्या उघड अपयशाची आणि मानसिक वैफल्याची साक्ष आहे.
निष्कर्ष: नव्या जागतिक व्यवस्थेची नांदी
संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आमसभेत नेतान्याहूंचा झालेला ऐतिहासिक अपमान, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत इराणने प्रस्थापित केलेले लष्करी वर्चस्व, अमेरिकेत पेटलेले डिझेलचे संकट आणि युरोपची होणारी आर्थिक कोंडी या सर्व घटना एकाच दिशेने स्पष्ट इशारा करत आहेत—कालपर्यंत जगभरावर आपली हुकुमत गाजवणारी पाश्चात्त्य महासत्ता आज स्वतःच्याच विणलेल्या जाळ्यात अडकून हताश झाली आहे. अमेरिका आणि इस्रायलच्या युतीचा उग्र अहंकार आता जागतिक पटलावर चक्काचूर झाला आहे. धमक्या, आर्थिक निर्बंध, खोट्या बातम्या आणि लष्करी दादागिरीच्या जोरावर जगाला दबावात ठेवण्याचे दिवस आता इतिहासजमा झाले आहेत. इराणने दाखवलेला अभेद्य प्रतिकार आणि जागतिक समुदायाने इस्रायलला दाखवून दिलेली तिची खरी जागा ही पाश्चात्त्य साम्राज्याच्या अस्ताची आणि एका नव्या, बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्थेच्या उदयाची खंबीर नांदी ठरत आहे.
Post Views: 7
[ads2]
Leave a Reply