युद्धभूमीवर तलवारीपेक्षा धोकादायक गोष्ट कोणती असेल तर ती म्हणजे नेतृत्वातील फूट. कल्पना करा… राजा एका दिशेला आदेश देतो, सेनापती दुसऱ्या दिशेला रणनिती आखतो, आणि सैनिकांना कळतच नाही लढायचे कोणासाठी आणि कोणाच्या आदेशावर?अशा सैन्याचे काय होते? ते युद्ध हरते… शत्रूच्या ताकदीमुळे नाही, तर स्वतःच्या अंतर्गत संघर्षामुळे.आज अमेरिकेच्या सैन्याची परिस्थिती याच उदाहरणासारखी दिसत असल्याचे अनेक विश्लेषक सांगत आहेत.
ट्रम्प विरुद्ध स्वतःचे सैन्य?
इराणसोबतच्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी घेतलेल्या निर्णयांनी अमेरिकेत राजकीय आणि लष्करी वर्तुळात मोठी खळबळ उडाल्याची चर्चा आहे.
विश्लेषकांच्या मते:
- अनेक जनरल्स पदावरून हटवले गेले
- संरक्षण विभागात मतभेद वाढले
- वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांमध्ये अविश्वास निर्माण झाला
युद्धाच्या काळात सेनापती बदलणे म्हणजे जहाज वादळात असताना कॅप्टन बदलण्यासारखे धोकादायक आणि अस्थिर करणारे.
रणनीती की अहंकार?
अमेरिकन सैन्यप्रमुख आणि संरक्षण नेतृत्वामध्ये रणनितीवरून मतभेद असल्याचे बोलले जाते.
मुख्य मुद्दे:
- युद्ध कसे लढायचे?
- इराणवर थेट दबाव की अप्रत्यक्ष कारवाई?
- मध्यपूर्वेत सैन्य ठेवायचे की पुनर्बांधणी करायची?
जेव्हा निर्णय राजकीय होतात आणि रणनिती लष्करी राहत नाही तेव्हा रणांगण गोंधळाचे होते.
मध्यपूर्वेत अमेरिकन सैन्याची हालचाल
अहवालानुसार मध्यपूर्वेतील काही अमेरिकन तळांवर पुनर्बांधणी सुरू असल्याचे सांगितले जाते:
- बहरीन
- संयुक्त अरब अमिरात
- कतार
सैन्याची पुनर्रचना म्हणजे दोन शक्यता:
- मोठ्या युद्धाची तयारी
- किंवा दबाव कमी करण्याचा प्रयत्न
पण शत्रू याला अनेकदा कमजोरीचा संकेत म्हणून पाहतो.
इराणची रणनीती — संयम आणि प्रत्युत्तर
इराणच्या Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) कडून आलेल्या वक्तव्यांनुसार त्यांनी अमेरिकन तळांवर दबाव कायम ठेवला असल्याचा दावा केला आहे.
विश्लेषक म्हणतात,
- क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन नेटवर्क अजून सक्रिय आहे
- डोंगरांमध्ये आणि किनारपट्टीवरील बोगद्यांमध्ये शस्त्रसाठा सुरक्षित ठेवला आहे
- असममित युद्धनीती (Asymmetric Warfare) वापरली जात आहे
याचा अर्थ थेट युद्ध नाही, पण सतत थकवणारी लढाई.
F-35 वाद — तंत्रज्ञान विरुद्ध रणनिती
जगातील अत्याधुनिक मानले जाणारे F-35 Lightning II विमान चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले.
हे विमान:
- स्टेल्थ तंत्रज्ञानामुळे रडारपासून लपते
- आधुनिक हवाई युद्धाचे प्रतीक मानले जाते
मात्र अशा विमानांविषयी विविध दावे-प्रतिदावे होत आहेत माहिती युद्ध (information war) हेही आजच्या युद्धाचा मोठा भाग बनले आहे.
गुप्तचर संस्था विरुद्ध राजकीय नेतृत्व
अमेरिकेतील माध्यमांमध्ये असा आरोपही केला जातो की:
- इराणची क्षमता पूर्णपणे नष्ट झाल्याचे दावे अतिशयोक्त असू शकतात
- ड्रोन व क्षेपणास्त्र नेटवर्क अजून सक्रिय असल्याची गुप्तचर माहिती आहे
यामुळे प्रश्न निर्माण होतो की युद्धभूमीवर सत्य कोण सांगते सैनिक की राजकारणी?
अंतर्गत संघर्षाचा सर्वात मोठा धोका
इतिहास सांगतो:
- बाह्य शत्रू सेना हरवत नाही
- अंतर्गत अविश्वास सेना हरवतो
जेव्हा राष्ट्राध्यक्ष, पेंटागॉन आणि लष्करी नेतृत्व एकाच पानावर नसतात, तेव्हा निर्णय उशिरा घेतले जातात आणि युद्धात उशीर म्हणजे पराभवाची सुरुवात.
मग युद्ध थांबवणार कोण?
तज्ञांच्या मते मोठ्या शक्तींचा हस्तक्षेपच तणाव कमी करू शकतो:
- चीन
- रशिया
कारण मध्यपूर्वेतील युद्ध हे आता फक्त दोन देशांचे राहिलेले नाही ते जागतिक शक्ती संतुलनाचे युद्ध बनते.
शेवटचा प्रश्न — वाचकांसाठी
जर राजा सेनापतीवर विश्वास ठेवत नसेल…
जर सेनापती राजाच्या आदेशांवर संशय घेत असेल…
आणि सैनिक संभ्रमात उभे असतील…तर युद्ध जिंकणार कोण? शत्रू… की गोंधळ?
