शबाना आझमी म्हणाल्या- मी मुस्लीम, पण नमाज पढत नाही:अभिनेत्री म्हणाल्या- ईद, गरारा, उर्दू आवडते, धर्माला वैयक्तिक बाब मानले

ज्येष्ठ अभिनेत्री शबाना आजमी यांनी सांगितले की, त्या मुस्लीम आहेत, त्यांना ईद, गरारा (पोशाख), उर्दू भाषा आणि खाद्यपदार्थ आवडतात; मात्र त्या नमाज अदा करत नाहीत. शबाना यांनी असेही म्हटले की, त्यांच्यासाठी धर्म हा वैयक्तिक विषय आहे आणि एखाद्याला पूजा केल्याने मनःशांती मिळत असेल, तर त्यांना त्याबाबत कोणतीही अडचण नाही. खरंतर, शबाना यांनी अलीकडेच IIMUN (इंडिया इंटरनॅशनल मूव्हमेंट टू युनाइट नेशन्स) या यूट्यूब चॅनेलवर संवाद साधताना सांगितले, “माझे वडील नास्तिक होते. माझी आई काही अंशी धार्मिक आचरण पाळत होती, पण फार गांभीर्याने नाही. माझे म्हणणे असे आहे की, त्या काही गोष्टी करत असत. उदाहरणार्थ, आम्ही प्रवास करत असताना त्या इमाम-ए-जमीन बांधत असत आणि काही गोष्टी वाचत असत. त्यातील काही गोष्टी त्यांच्या स्वतःच्या होत्या. जसे आपण ‘माशाअल्लाह’ आणि ‘इंशाअल्लाह’ म्हणतो.” त्यांनी सांगितले की, ‘माशाअल्लाह’ आणि ‘इंशाअल्लाह’ म्हणण्याबाबत त्यांचे पती जावेद अख्तर विचारतात की, त्या असे का म्हणत राहतात. जावेद अख्तर त्यांना म्हणतात, “जर कोणी प्रत्येक वेळी ‘प्रभूजींची इच्छा’ असे म्हणत राहिले, तर तुला कसे वाटेल?” यावर शबाना म्हणाल्या की, हे शब्द त्यांना त्यांच्या भाषेचा एक भाग वाटतात. ‘धर्मामुळे समाधान मिळत असेल, तर कोणाला अडचण का असावी?’ शबाना यांनी सांगितले की, त्यांना धर्माबद्दल जाणून घेण्याची कधी विशेष उत्सुकता नव्हती. त्यांनी जावेद अख्तर यांना कट्टर नास्तिक संबोधत सांगितले की, एखाद्याला धर्माचे पालन करून समाधान मिळत असेल, तर त्याला तसे करू दिले पाहिजे. कोणाच्याही श्रद्धेला ठेच पोहोचवण्याची गरज नाही. मात्र, त्यांनी हेही सांगितले की, जावेद अख्तर यांचे मत आहे की, धार्मिक लोक त्यांच्या भावनांना ठेच पोहोचवत असतील, तर नास्तिक असल्याने त्यांनाही आपले मत मांडण्याचा आणि दुखावले जाण्याचा अधिकार आहे. शबाना यांच्या मते, हा दोन्ही बाजूंशी संबंधित विषय आहे. ‘धर्म हा वैयक्तिक विषय आहे, सरकारने हस्तक्षेप करू नये’ शबाना म्हणाल्या की, त्यांच्यासाठी देव आणि धर्माशी संबंधित प्रश्न वैयक्तिक आहे. जर एखाद्याला पूजा केल्याने मनःशांती मिळत असेल, तर त्यांना त्यात काहीही अडचण नाही. तसेच, सरकारने कोणाच्याही वैयक्तिक धार्मिक श्रद्धांमध्ये हस्तक्षेप करू नये, असे त्यांचे मत आहे. संवादादरम्यान त्यांना विचारण्यात आले की, आपण कल्चरल मुस्लीम आहोत, प्रॅक्टिसिंग मुस्लीम नाही, असे आपण म्हटले होते. यावर त्या म्हणाल्या, “होय, मी मुस्लीम आहे. मला ईद, घरारा, उर्दू भाषा आणि खाद्यपदार्थ हे सर्व आवडतात. पण आम्ही नमाज पढत नाही आणि धर्माशी अशा प्रकारे आमचा काही संबंध नाही.” शबाना म्हणाल्या- युनिफॉर्म नाही, समान नागरी संहिता असायला हवी शबाना आजमी यांनी असेही म्हटले की, देशात युनिफॉर्म सिव्हिल कोडऐवजी कॉमन सिव्हिल कोड असायला हवा. हा कायदा महिलांसोबत समानता आणि न्यायावर आधारित असावा. त्यांनी म्हटले की, एखाद्या एका समूहाने ठरवलेला कायदा सर्वांवर लादण्याऐवजी वेगवेगळ्या धर्मांतील न्याय्य कायद्यांवर चर्चा व्हायला हवी. अभिनेत्रीने म्हटले की, कॉमन सिव्हिल कोडचा एक मसुदा तयार केला जावा, ज्यामध्ये सर्व धर्मांतील न्याय्य कायद्यांचा समावेश असेल. तो चर्चेसाठी खुला ठेवावा आणि त्यानंतर सर्वांच्या मताने कायदा तयार केला जावा. ‘पर्सनल लॉमध्ये महिलांशी भेदभाव’ शबाना यांनी म्हटले की, वेगवेगळ्या धर्मांच्या पर्सनल लॉमध्ये विवाह, पोटगी आणि वारसा यांसारख्या बाबतीत महिलांशी भेदभाव केला जातो. महिलांवर अन्याय करणाऱ्या कायद्यांचे धार्मिक परंपरेच्या नावाखाली समर्थन केले जाऊ नये. त्यांनी सांगितले की फाळणीच्या वेळी मुस्लीम समुदायामध्ये असुरक्षिततेची भावना होती. त्यामुळे त्यांना त्यांच्या वैयक्तिक कायद्याच्या बाबतीत स्वातंत्र्य देण्यात आले. काळानुसार समुदायाचा विश्वास वाढेल आणि लोक आपल्या धर्मांतर्गत सुधारणांची मागणी करतील, अशी अपेक्षा होती. मात्र, त्यांच्या मते, हे पूर्णपणे घडू शकले नाही. ‘बटवारा 1947’मध्ये दिसल्या होत्या शबाना आझमी नुकत्याच दिग्दर्शक राजकुमार संतोषी यांच्या पीरियड-ड्रामा चित्रपट ‘बटवारा 1947’मध्ये दिसल्या होत्या. हा चित्रपट 1947 मधील भारत-पाकिस्तान फाळणीच्या पार्श्वभूमीवर आधारित होता. तो असगर वजाहत यांच्या 1989 मधील ‘जिस लाहौर नई वेख्या, ओ जम्या ई नई’ या नाटकावर आधारित होता. हा चित्रपट १४ ऑगस्ट २०२६ रोजी चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला होता. त्याच दिवशी त्यांचा आणखी एक चित्रपट ‘आवारापन २’ प्रदर्शित झाला. या चित्रपटातील शबाना आझमी यांची भूमिका खूपच वेगळी आणि चर्चेत राहिली, कारण त्या यात खलनायिकेच्या भूमिकेत दिसल्या.