भागवत अमेरिकेत, 29 रोजी मेडिसन स्क्वेअरमध्ये कार्यक्रम:न्यूयॉर्कचे महापौर ममदानी म्हणाले – RSS रॅलीला पाठिंबा नाही, विभाजनकारी विचारधारेला विरोध

RSS प्रमुख मोहन भागवत मंगळवारी न्यूयॉर्कला पोहोचले. हा त्यांच्या १७ दिवसांच्या तीन देशांच्या दौऱ्याचा पहिला टप्पा आहे. न्यूयॉर्कच्या जेएफके विमानतळावर भारतीय महिलांनी टिळा लावून त्यांचे स्वागत केले. भागवत यांचा हा दौरा RSS च्या शताब्दी वर्षाच्या जागतिक संपर्क कार्यक्रमांतर्गत होत आहे. RSS ला १०० वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त देश-विदेशात अनेक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जात आहे. अमेरिकेनंतर भागवत कॅनडा आणि ब्रिटनला जातील. संघाच्या मते, या दौऱ्यात ते भारतीय वंशाच्या लोकांशी आणि स्थानिक संघटनांच्या प्रतिनिधींशी भेट घेतील. भागवत २९ ऑगस्ट रोजी न्यूयॉर्कमधील मेडिसन स्क्वेअर गार्डनमध्ये ‘युनिव्हर्सल वननेस’ कार्यक्रमात सहभागी होतील. न्यूयॉर्कचे महापौर जोहरान ममदानी यांनी भागवत यांच्या दौऱ्याबाबत सांगितले की, मी RSS च्या कार्यक्रमाला पाठिंबा देत नाही. फूट पाडणाऱ्या विचारधारेला मी विरोध करतो. मेडिसन स्क्वेअरमध्ये भागवत भारतीयांना संबोधित करतील मेडिसन स्क्वेअर गार्डनमध्ये ‘युनिव्हर्सल वननेस सेलिब्रेशन’ कार्यक्रमाचे आयोजन अमेरिकन हिंदूज फॉर एंगेजमेंट अँड डायलॉग (AHEAD) फोरम करत आहे. कार्यक्रमात भागवत यांचे भाषणही होईल. हा कार्यक्रम रक्षाबंधनानिमित्त आयोजित केला जात आहे. आयोजकांच्या मते, कार्यक्रमात रक्षाबंधनाच्या पारंपरिक भावनेला एकता, नागरिक जबाबदारी आणि जागतिक सलोख्याच्या संदेशाशी जोडले जाईल. यात सांस्कृतिक कार्यक्रमही असतील. विविध धर्म आणि समुदायांशी संबंधित लोकही सहभागी होतील. न्यूयॉर्कचे महापौर ममदानी म्हणाले – कोणालाही वगळणाऱ्या विचारधारेच्या विरोधात भागवत यांच्या कार्यक्रमापूर्वी न्यूयॉर्कचे महापौर जोहरान ममदानी म्हणाले की, ते RSS च्या या रॅलीचे समर्थन करत नाहीत. जेव्हा ममदानी यांना विचारण्यात आले की, RSS चा कार्यक्रम रद्द केला पाहिजे का, तेव्हा ते म्हणाले – एखादा खाजगी कार्यक्रम रद्द करण्याचा अधिकार शहराला आहे की नाही, हे मला माहीत नाही. ममदानी म्हणाले – मी न्यूयॉर्कचा पहिला भारतीय-अमेरिकन महापौर आहे. माझ्या कुटुंबाने मला बहुलवादी आणि धर्मनिरपेक्ष भारताचे चित्र दाखवले, जिथे प्रत्येक व्यक्तीसाठी जागा आहे. कोणालाही वगळणाऱ्या विचारधारेचा मी विरोध करतो. न्यूयॉर्क देखील प्रत्येक रंग, धर्म आणि पार्श्वभूमीच्या व्यक्तीला समान स्थान देण्यावर विश्वास ठेवतो. अमेरिकन आयोगाने RSS वर बंदी घालण्याची मागणी केली होती भागवत यांच्या अमेरिका दौऱ्यापूर्वी अमेरिकन आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्य आयोगाने (USCIRF) RSS वर बंदी घालण्याची मागणी केली आहे. आयोगाने 19 ऑगस्ट रोजी अमेरिकन सरकारला RSS नेत्यांना उच्चस्तरीय राजनैतिक सुविधा न देण्याचे आणि त्यांच्याशी अधिकृत भेट न घेण्याचे आवाहनही केले. भारताने USCIRF च्या या टिप्पण्यांवर आक्षेप घेतला. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी 20 ऑगस्ट रोजी आयोगाला ‘पक्षपाती संस्था’ म्हटले होते. ते म्हणाले की, USCIRF दीर्घकाळापासून भारताबाबत चुकीची आणि भडकाऊ विधाने करत आहे, त्यामुळे त्याच्या बोलण्याला गांभीर्याने घेण्याची गरज नाही. मार्चच्या अहवालात RSS आणि RAW वर कारवाईची शिफारस USCIRF ने मार्चमध्ये आपल्या वार्षिक अहवालात भारतात धार्मिक स्वातंत्र्याबाबत चिंता व्यक्त केली होती. अहवालात RSS आणि RAW सह काही संघटना आणि व्यक्तींवर बंदी घालण्याची शिफारस करण्यात आली होती. भारताने हा अहवाल ‘विकृत आणि निवडक’ असल्याचे सांगत फेटाळून लावला होता. सरकारने म्हटले होते की, अहवालात अशा स्रोतांचा वापर केला आहे ज्यांच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह आहे आणि यात भारताच्या स्थितीचे एकतर्फी चित्र सादर केले आहे. 2018 मध्येही भागवत अमेरिकेला गेले होते मोहन भागवत यापूर्वी सप्टेंबर 2018 मध्ये अमेरिकेला गेले होते. त्यांनी शिकागो येथे 7 ते 9 सप्टेंबर 2018 दरम्यान आयोजित दुसऱ्या वर्ल्ड हिंदू काँग्रेसमध्ये भाग घेतला होता. या कार्यक्रमात 60 देशांमधून सुमारे 2,500 प्रतिनिधी सहभागी झाले होते. भागवत यांनी काँग्रेसच्या उद्घाटन सत्रात मुख्य भाषण दिले होते. 2018 च्या या दौऱ्याच्या उपलब्ध अहवालांमध्ये भागवत यांची कोणत्याही अमेरिकन राजनैतिक अधिकाऱ्याशी भेट झाल्याचा किंवा त्यांना कोणताही औपचारिक राजनैतिक सन्मान मिळाल्याचा उल्लेख आढळत नाही. त्यांचा दौरा प्रामुख्याने वर्ल्ड हिंदू काँग्रेस आणि त्यासंबंधीच्या कार्यक्रमांवर केंद्रित होता.