राज्यभरात महानगरपालिका निवडणुकांची धामधूम सुरू असताना प्रचारालाही कमालीचा वेग आला आहे. मुंबईसह प्रमुख शहरांमध्ये आता अवघे सात दिवस प्रचारासाठी शिल्लक राहिले असून, राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. सर्वच पक्ष ताकदीनिशी मैदानात उतरले असून, सभा, रोड शो,
.
मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीसाठी भाजपने विशेष प्रचार गीत तयार केले होते. मतदारांपर्यंत थेट पोहोचण्यासाठी आणि भावनिक अपील निर्माण करण्यासाठी संगीत, शब्द आणि प्रसिद्ध कलाकारांचा वापर करण्याची रणनीती भाजपने आखली होती. त्यानुसार हे गीत तयार करण्यात आले होते आणि प्रचाराच्या अंतिम टप्प्यात ते मोठ्या प्रमाणावर वापरण्याचा पक्षाचा मानस होता. मात्र, प्रचाराला गती मिळण्याआधीच या गीतावर निवडणूक आयोगाने आक्षेप घेतला आणि प्रचारासाठी वापरण्यास नकार दिला.
या प्रचार गीतामध्ये ‘भगवा’ हा शब्द वापरण्यात आल्याने निवडणूक आयोगाने आक्षेप नोंदवला आहे. निवडणूक आचारसंहितेच्या निकषांनुसार धार्मिक किंवा भावनिक स्वरूपाचे शब्दप्रयोग प्रचारात आक्षेपार्ह ठरू शकतात, असा ठपका ठेवत आयोगाने हे गीत नाकारले असल्याची माहिती आहे. आयोगाच्या मते, अशा शब्दप्रयोगामुळे मतदारांवर विशिष्ट भावनिक किंवा धार्मिक प्रभाव पडू शकतो, जो निवडणूक प्रक्रियेच्या निष्पक्षतेला बाधा आणणारा ठरू शकतो. त्यामुळे भाजपला हे गीत प्रचारात वापरण्यास परवानगी देण्यात आलेली नाही.
या प्रचार गीताला आणखी एक विशेष महत्त्व होते, कारण हे गीत प्रसिद्ध संगीतकार अवधूत गुप्ते आणि सुप्रसिद्ध गायिका वैशाली सामंत यांनी गायले होते. मराठी संगीतविश्वातील लोकप्रिय कलाकारांचा आवाज असल्यामुळे हे गीत मतदारांमध्ये सहज पोहोचेल, असा भाजपचा अंदाज होता. विशेषतः मुंबईसारख्या महानगरात, जिथे प्रचारासाठी नाविन्यपूर्ण माध्यमांचा वापर केला जातो, तिथे या गीताच्या माध्यमातून वेगळा प्रभाव निर्माण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. मात्र, आयोगाच्या निर्णयामुळे भाजपच्या या प्रचारात्मक रणनीतीला मोठा धक्का बसल्याचे मानले जात आहे.
दरम्यान, महापालिका निवडणुकीच्या प्रचारासाठी आता अवघे सात दिवस शिल्लक राहिले आहेत. अंतिम टप्प्यात प्रचाराचा जोर अधिक वाढणार असल्याचे स्पष्ट संकेत आहेत. स्टार प्रचारकांच्या सभांची संख्या वाढणार असून, प्रमुख नेत्यांचे रोड शो, पदयात्रा आणि मोठ्या सभा शहरभर आयोजित केल्या जाणार आहेत. याचबरोबर, आरोप-प्रत्यारोपांची धारही अधिक तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. एकीकडे विकासाच्या मुद्द्यांवर भर दिला जात असताना, दुसरीकडे विरोधकांवर टीकेचे बाण सोडले जात आहेत.
भाजपकडून गेल्या कार्यकाळातील महापालिकेतील विकासकामांचा दाखला देत प्रचार अधिक आक्रमक करण्यात आला आहे. पायाभूत सुविधा, रस्ते, जलवाहिन्या, आरोग्य सेवा, शिक्षण आणि स्वच्छता या मुद्द्यांवर भाजप आपली कामगिरी मांडत आहे. मतदारांच्या घराघरात पोहोचण्यासाठी व्यापक संपर्क मोहीम सुरू असून, विशेषतः कर्मचारी, उद्योजक, व्यापारी आणि मध्यमवर्गीय मतदारांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. प्रचार गीत नाकारले गेले असले तरी भाजपकडून डिजिटल माध्यमे, सामाजिक नेटवर्क आणि थेट संवादाच्या माध्यमातून प्रचाराची धार कायम ठेवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
प्रचार गीतावर बंदी भाजपसाठी अडथळा की नवी रणनीती
निवडणूक आयोगाच्या या निर्णयामुळे प्रचारातील नियम, मर्यादा आणि आचारसंहितेचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे. प्रचाराच्या अंतिम टप्प्यात प्रत्येक शब्द, प्रत्येक घोषणा आणि प्रत्येक माध्यमावर बारकाईने नजर ठेवली जात असल्याचे हे उदाहरण मानले जात आहे. अवघ्या सात दिवसांत मतदारांचा कौल कोणाच्या बाजूने झुकतो, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे. दरम्यान, प्रचार गीतावर घातलेली बंदी भाजपसाठी अडथळा ठरते की नव्या रणनीतींना चालना देते, याकडे आता संपूर्ण राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
