कर्नाटकात वंदे मातरमची दोनच कडवी गायली जातील:राष्ट्रपती आणि राज्यपालांच्या उपस्थितीतील कार्यक्रम अपवाद; काँग्रेसनेही दोनच कडवी निश्चित केली होती

[ads1]

कर्नाटक सरकारने गुरुवारी सरकारी कार्यक्रमांमध्ये वंदे मातरमचे फक्त पहिले 2 कडवे गाण्याचा आदेश जारी केला आहे. हा आदेश राज्यात होणाऱ्या सरकारी कार्यक्रमांना लागू होईल. परंतु, राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान किंवा राज्यपालांच्या उपस्थितीत होणाऱ्या कार्यक्रमांना यातून वगळण्यात आले आहे. याच वर्षी 9 जुलै रोजी केंद्रीय गृह मंत्रालयाने निर्देश दिले होते की, सर्व सरकारी कार्यक्रमांमध्ये राष्ट्रगीत ‘जन-गण-मन’ सोबत ‘वंदे मातरम्’ चे सर्व 6 कडवे गायले जावेत. त्यानंतर 19 ऑगस्ट रोजी काँग्रेस कार्यसमितीने वंदे मातरम् संदर्भात 1937 च्या आपल्या प्रस्तावाचे पालन करण्याचा निर्णय घेतला. या प्रस्तावानुसार पक्षीय कार्यक्रमांमध्ये राष्ट्रगीताचे फक्त 2 कडवे गायले जातात. काँग्रेसने ठरवले होते- वंदे मातरमचे दोन कडवे गायले जातील काँग्रेस कार्यकारिणी समितीने घोषणा केली होती की, पक्ष आपल्या सर्व कार्यक्रमांमध्ये वंदे मातरमच्या ६ पैकी फक्त सुरुवातीचे दोन परिच्छेद गाणार. हा निर्णय १५ ऑगस्ट रोजी काँग्रेस मुख्यालयात वंदे मातरमच्या गायनावरून झालेल्या वादामुळे आला. काँग्रेसचा हा निर्णय भाजपच्या त्या आरोपांनंतर आला होता, ज्यात भाजपने काँग्रेस नेत्यांवर पक्षाच्या कार्यक्रमांमध्ये वंदे मातरमचे पूर्ण संस्करण न गाऊन त्याचा अपमान केल्याचा आरोप केला होता. 2026 वंदे मातरमच्या अपमानावर कायदा बनला 24 जानेवारी 1950 रोजी संविधान सभेने ‘वंदे मातरम्’ला राष्ट्रगीत म्हणून घोषित केले होते. दीर्घकाळापर्यंत त्याच्या अपमानावर कोणताही वेगळा कायदा नव्हता, परंतु 2026 च्या पावसाळी अधिवेशनात केंद्र सरकारने ‘राष्ट्रीय गौरव अपमान निवारण अधिनियम’ तयार केला. या कायद्यानुसार ‘वंदे मातरम्’च्या गायनाला जाणूनबुजून थांबवणे, त्यात अडथळा आणणे किंवा त्याचा सार्वजनिक अपमान करणे हा दंडनीय गुन्हा मानला गेला आहे. असे केल्यास 3 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास, दंड किंवा दोन्ही शिक्षांची तरतूद आहे. यावेळी 15 ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्यदिन समारंभादरम्यान पहिल्यांदाच लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवरून ‘वंदे मातरम’चे संपूर्ण 6 कडवे गायले गेले. केंद्राचा आदेश- आधी वंदे मातरम्, नंतर जन गण मन होईल गृह मंत्रालयाने ९ जुलै रोजी सर्व राज्ये, केंद्रशासित प्रदेश आणि केंद्रीय मंत्रालयांना राष्ट्रीय गीत ‘वंदे मातरम्’ आणि राष्ट्रगान ‘जन गण मन’ यांच्या गायन आणि वादनासंदर्भात नवीन निर्देश जारी केले होते. यात दोघांचे योग्य बोल, उच्चार आणि निश्चित प्रोटोकॉलचे पालन करण्यास सांगितले होते. निर्देशांनुसार, जर एखाद्या कार्यक्रमात वंदे मातरम् आणि जन गण मन दोन्ही गायले किंवा वाजवले जातात, तर आधी वंदे मातरम् आणि त्यानंतर राष्ट्रगान असेल. जर एखाद्या राज्याचे किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचे स्वतःचे राज्यगीत असेल, तर आधी राज्यगीत, नंतर वंदे मातरम् आणि शेवटी जन गण मन राहील.

[ads2]