ITR News | सावधान! ITR फाईल ‘या’ गोष्टी नक्की लक्षात ठेवा
ITR News | आयकर परतावा म्हणजेच आयटीआर (ITR) दाखल करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली असून अनेक नोकरदार कर्मचारी फॉर्म 16 मिळताच रिटर्न भरण्याची तयारी करत आहेत. मात्र, केवळ फॉर्म 16 वर विश्वास ठेवून आयटीआर भरल्यास पुढे मोठी अडचण निर्माण होऊ शकते. कर तज्ज्ञांच्या मते, काही महत्त्वाची कागदपत्रे तपासल्याशिवाय रिटर्न भरल्यास आयकर विभागाकडून नोटीस येण्याची शक्यता वाढते.
फॉर्म 16 हा नोकरी करणाऱ्या व्यक्तीला कंपनीकडून दिला जाणारा दस्तऐवज असतो. यात पगाराची माहिती आणि कापलेला टीडीएस (TDS) नमूद केलेला असतो. मात्र, या फॉर्ममध्ये सर्व प्रकारचे उत्पन्न समाविष्ट नसते. उदाहरणार्थ, बँक खात्यावर मिळालेले व्याज, एफडीवरील (FD) कमाई, शेअर्स किंवा म्युच्युअल फंडातून मिळणारे उत्पन्न आणि मालमत्ता व्यवहार यांचा तपशील यात नसतो. त्यामुळे आयटीआर भरण्यापूर्वी एआयएस (AIS), टीआयएस (TIS) आणि फॉर्म 26एएस (Form 26AS) तपासणे अत्यंत गरजेचे ठरते.
फॉर्म 26AS (Form 26AS) हा एक प्रकारचा कर पासबुक मानला जातो. तुमच्या पॅन (PAN) क्रमांकावर किती टीडीएस किंवा टीसीएस (TCS) जमा झाला आहे याची माहिती यात दिलेली असते. तर वार्षिक माहिती विवरणपत्र म्हणजेच एआयएस (Annual Information Statement) मध्ये वर्षभरातील सर्व आर्थिक व्यवहारांचा तपशील असतो. बचत खात्यावरील व्याज, म्युच्युअल फंडावरील लाभांश, शेअर विक्रीतून झालेला नफा आणि इतर आर्थिक व्यवहारांची माहिती यात समाविष्ट असते. टीआयएस (Taxpayer Information Summary) हे तुमच्या करपात्र उत्पन्नाचा एकूण सारांश दर्शवते.
ITR News | चुकीमुळे येऊ शकते नोटीस :
समजा, तुमच्या फॉर्म 16 मध्ये कंपनीने पगाराची माहिती दाखवली; पण बँक खात्यावर मिळालेल्या 15 हजार रुपयांच्या व्याजाचा उल्लेख केला नाही. दुसरीकडे बँकेने ही माहिती थेट आयकर विभागाच्या एआयएस (AIS) प्रणालीमध्ये अपडेट केली. अशा परिस्थितीत जर तुम्ही ते व्याज आयटीआरमध्ये दाखवले नाही, तर विभागाच्या प्रणालीला माहितीतील तफावत आढळेल.
अशा विसंगतीमुळे आयकर विभाग तुमच्या रिटर्नची तपासणी करू शकतो आणि कलम 143(1) अंतर्गत नोटीस पाठवू शकतो. त्यामुळे आयटीआर दाखल करण्यापूर्वी सर्व माहिती जुळते आहे का, हे नीट तपासणे आवश्यक आहे. कर तज्ज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार, फॉर्म 16 मिळाल्यानंतर तातडीने रिटर्न भरण्याऐवजी आधी ई-फायलिंग पोर्टलवर जाऊन एआयएस (AIS), टीआयएस (TIS) आणि फॉर्म 26एएस (Form 26AS) डाउनलोड करून त्याची पडताळणी करावी.
जर एआयएसमध्ये तुमच्या नावावर चुकीचे व्यवहार दिसत असतील, तर त्याबाबत पोर्टलवर तक्रार नोंदवण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. तसेच बँकांकडून टीडीएस रिटर्न अपडेट होण्यासाठी काही वेळ लागत असल्याने जून अखेरपर्यंत थांबून नंतर आयटीआर दाखल करणे अधिक सुरक्षित मानले जाते. त्यामुळे परतावा अडकण्याचा किंवा नोटीस येण्याचा धोका कमी होऊ शकतो.
