महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या मोठी उलथापालथ सुरू आहे. नुकत्याच पार पडलेल्या विधान परिषद निवडणुकीच्या निकालांनी महायुतीला विजय मिळवून दिला असला, तरी या विजयाने युतीमधील अंतर्गत कलह आणि भाजपची भविष्यातील रणनीती स्पष्टपणे उघड केली आहे. या निवडणुकीत भाजपने केवळ विजय मिळवला नाही, तर २०२९ च्या विधानसभा निवडणुकीसाठी आपला मार्ग कसा मोकळा करायचा, याचा संकेतही दिला आहे. या राजकीय खेळात मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांना भविष्यात मोठे झटके मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
MLC निवडणूक: महायुतीचा विजय की शिंदेंची कोंडी? विधान परिषद निवडणुकीत महायुतीने सर्व जागा जिंकल्या असल्या, तरी त्यामागचे राजकारण अत्यंत गुंतागुंतीचे आहे. विशेषतः एका जागेवर भाजपच्या बंडखोर उमेदवाराने विजय मिळवला, तर एकनाथ शिंदे यांच्या गटाचा उमेदवार पराभूत झाला. ही केवळ एक योगायोगाची घटना नसून, ही भाजपची रणनीती असल्याचा दावा केला जात आहे. या विजयामुळे भाजप आता २०२९ मध्ये आपल्या बळावर निवडणूक लढवण्याच्या आणि स्वतःचा मुख्यमंत्री बसवण्याच्या दिशेने पावले टाकत असल्याचे दिसते. अमित शाह यांनी २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीच्या तयारीदरम्यानच याचे संकेत दिले होते की, २०२९ मध्ये भाजप महाराष्ट्रात स्वतःच्या बळावर जिंकेल आणि भाजपचाच मुख्यमंत्री असेल.
एकनाथ शिंदेंची घसरती बार्गेनिंग पॉवर शिवसेनेत बंडखोरी करून एकनाथ शिंदे यांनी भाजपच्या मदतीने सत्ता स्थापन केली. सुरुवातीला त्यांना मुख्यमंत्रिपद देण्यात आले, परंतु २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर त्यांना बाजूला सारून उपमुख्यमंत्री पदावर आणले जाण्याचे संकेत मिळत आहेत. सूत्रांच्या दाव्यानुसार, २०२९ च्या निवडणुकीत भाजप शिंदेंना उपमुख्यमंत्री पदही देणार नाही. शिंदेंनी स्वतःची बार्गेनिंग पॉवर वाढवण्यासाठी शिवसेना फोडली होती, परंतु आता भाजप हळूहळू त्यांना कमकुवत करत आहे. सध्या शिंदेंच्या सात खासदारांच्या बळावर भाजपशी वाटाघाटी करणे त्यांना कठीण जात आहे. त्यामुळेच ते उद्धव ठाकरे गटातील आणखी सहा खासदार फोडून आपली संख्या १४ वर नेण्याच्या प्रयत्नात आहेत, जेणेकरून त्यांची किंमत कायम राहील.
भाजपची प्रादेशिक पक्ष संपवण्याची रणनीती भाजपने यापूर्वी अनेक राज्यांमध्ये आपल्या मित्रपक्षांना कमकुवत केल्याचे उदाहरण प्रोफेसर अखिल स्वामी यांनी दिले आहे. पंजाबमध्ये अकाली दल, हरियाणामध्ये इंडियन नॅशनल लोकदल, बिहारमध्ये नितीश कुमार यांचा जेडीयू आणि तेलंगणामध्ये बीआरएस या पक्षांना भाजपने कसे संपवले किंवा कमकुवत केले, हे सर्वश्रुत आहे. आता तोच प्रयोग महाराष्ट्रात एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांच्यासोबत होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. प्रथम उद्धव ठाकरेंची शिवसेना संपवली आणि आता शिंदेंची शिवसेना संपवण्याची भाजपची पाळी आहे, असे दावे केले जात आहेत.
राम मंदिर: श्रद्धेचे की भ्रष्टाचाराचे केंद्र? या राजकीय चर्चेत सर्वात महत्त्वाचा आणि खळबळजनक मुद्दा म्हणजे अयोध्या राम मंदिरातील कथित घोटाळा. प्रोफेसर अखिल स्वामी यांनी अत्यंत गंभीर आरोप केले आहेत की, राम मंदिरातील सोन्याचे दागिने, रत्नजडित मुकुट आणि भगवान श्रीरामाच्या चरणपादुका गायब झाल्या आहेत. मंदिरातील दररोजचे उत्पन्न जे ११-१२ लाख रुपये होते, ते आता १ लाखावर आले आहे, कारण भाविकांचा विश्वास डळमळीत झाला आहे. संजय राऊत यांनी या परिस्थितीची तुलना मेहमूद गझनवीने सोमनाथ मंदिर लुटल्याशी केली असून, भाजपवर अयोध्या मंदिर लुटल्याचा आरोप केला आहे.
या भ्रष्टाचाराच्या आरोपांमुळे हिंदू मतदारांमध्ये प्रचंड संताप असल्याचे स्वामी सांगतात. आम्ही चंपत राय बन्सल किंवा इतरांना हिंदू मानणार नाही जे रामाच्या संपत्तीची चोरी करतात, असे त्यांनी ठामपणे म्हटले आहे. या प्रकरणाचा परिणाम २०२७ च्या विधानसभा निवडणुकांवर होईल आणि भाजपला उत्तर प्रदेशातही मोठा फटका बसेल, असा त्यांचा दावा आहे.
रामद्रोही विरुद्ध ‘रामभक्त’: नवीन राजकीय धुमश्चक्री राम मंदिरातील चोरीच्या आरोपांमुळे भाजपच्या हिंदुत्वाच्या प्रतिमेला तडा गेला आहे. जे लोक स्वतःला हिंदू मानतात, ते आता भाजपला मतदान करण्यास कचरत आहेत. भगवान श्रीरामांनी भाजपला सत्तेतून बाहेर काढण्याचा मार्ग दाखवला आहे, असे स्वामी म्हणतात. या भ्रष्टाचाराच्या पैशातूनच भाजप खासदार खरेदी करत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला आहे. याचा परिणाम असा झाला आहे की, खासदारांच्या घरातही फूट पडत आहे. मुंबईच्या एका खासदाराच्या मुलीने उद्धव ठाकरेंना भेटून आपण मातोश्रीसोबतच राहणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे, कारण तिचे वडील रामद्रोही पक्षासोबत जात आहेत.
राहुल गांधींचे नेतृत्व आणि बदललेले वारे देशातील राजकीय वातावरण बदलत असून लोकांमध्ये भीती संपली असल्याचे चित्र आहे. राहुल गांधींच्या पदयात्रा आणि सभांना मिळणारी प्रचंड गर्दी, तसेच जंतरमंतरवर सुरू असलेली आंदोलने हे याचे द्योतक आहेत. नीट परीक्षेचा पेपर लीक आणि जंतरमंतरवर आंदोलकांना पाणी नाकारणे यांसारख्या घटनांमुळे सरकारची प्रतिमा मलिन झाली आहे. राहुल गांधी हेच देशाला या संकटातून वाचवू शकतात, असा विश्वास विरोधकांमध्ये आणि काही प्रमाणात भाजप समर्थकांमध्येही निर्माण होत असल्याचे स्वामी सांगतात.
महाराष्ट्रातील आगामी निवडणुकांचे भवितव्य महाराष्ट्रात २०२९ च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी अनेक मोठे बदल अपेक्षित आहेत. भाजप डीलिमिटेशनचा (मतदारसंघ पुनर्रचना) आधार घेऊन आपली सत्ता टिकवण्याचा प्रयत्न करू शकते, परंतु त्यातूनही त्यांना यश मिळेलच असे नाही. एकनाथ शिंदे, नितीश कुमार आणि चंद्रबाबू नायडू यांसारखे मित्रपक्ष आता भाजपसोबत राहण्यास घाबरत आहेत, कारण त्यांच्यावरही रामद्रोही असा शिक्का बसण्याची भीती आहे. जर हे मित्रपक्ष इंडिया (INDIA) आघाडीसोबत आले, तर मोदी सरकार पडू शकते, असा दावा राहुल गांधींनी केला असून तो आता खरा ठरू शकतो.
निष्कर्ष महाराष्ट्रातील MLC निवडणुकीच्या विजयाने महायुतीत आनंदाचे वातावरण निर्माण केले असले तरी, पडद्यामागे मोठे खेळ सुरू आहेत. भाजपची विस्तारवादी भूमिका आणि मित्रपक्षांना गिळंकृत करण्याची रणनीती एकनाथ शिंदेंसाठी धोक्याची घंटा आहे. त्याचबरोबर राम मंदिरातील भ्रष्टाचाराचे आरोप हा भाजपसाठी सर्वात मोठा डोकेदुखीचा विषय ठरणार आहे. महाराष्ट्रातील जनता या सर्व घडामोडींकडे बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. २०२९ मध्ये भाजप स्वबळावर सत्ता मिळवते की प्रादेशिक पक्ष आपले अस्तित्व टिकवून ठेवतात, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.
Post Views: 8
