नीट-यूजी फेरपरीक्षेसाठी राज्यभरात अभूतपूर्व सुरक्षा:महाराष्ट्रातील 2.2 लाख विद्यार्थ्यांसाठी 35 शहरांत कडेकोट बंदोबस्त; जाणून घ्या संपूर्ण नियोजन

देशभरात पेपरफुटीच्या घटनांमुळे वादग्रस्त ठरलेल्या राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षेची (NEET-UG) फेरपरीक्षा रविवार, 21 जून 2026 रोजी दुपारी 2 ते 5.15 या वेळेत होणार आहे. ही परीक्षा पारदर्शक, कॉपीमुक्त आणि तणावविरहित वातावरणात पार पाडण्यासाठी केंद्र सरकारपासून ते राज्य आणि जिल्हा प्रशासनापर्यंत सर्वांनी अत्यंत कडक उपाययोजना राबवल्या आहेत. यंदा परीक्षार्थींची मोठी संख्या लक्षात घेता सुरक्षा व्यवस्थेत अभूतपूर्व वाढ करण्यात आली आहे. या परीक्षेच्या अनुषंगाने राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय आकडेवारी तसेच शहरनिहाय तयारीचा सविस्तर आढावा. 1. ‘नीट’ परीक्षेची राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय आकडेवारी देशभरात 23 लाख विद्यार्थी: राष्ट्रीय परीक्षा एजन्सीने (NTA) जाहीर केलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, देशभरातील 5,400 पेक्षा जास्त परीक्षा केंद्रांवर एकूण 23 लाखांहून अधिक विद्यार्थी ही फेरपरीक्षा देत आहेत. महाराष्ट्र देशात दुसऱ्या क्रमांकावर: परीक्षार्थींच्या नोंदणीत उत्तर प्रदेशनंतर महाराष्ट्र राज्य देशात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. राज्यातील 2.2 लाख विद्यार्थ्यांसाठी 35 शहरे: महाराष्ट्रातून सुमारे 2.2 लाख (2,20,000) विद्यार्थी ही परीक्षा देणार आहेत. विद्यार्थ्यांची गैरसोय टाळण्यासाठी राज्यातील 35 प्रमुख शहरांमध्ये परीक्षा केंद्रांचे नियोजन करण्यात आले आहे. केंद्रांची गुप्तता: सुरक्षेच्या कारणास्तव NTA ने थेट शाळा/कॉलेजांची एकूण संख्या अंतिम प्रवेशपत्राद्वारे गोपनीय ठेवली असली, तरी संपूर्ण राज्यातील सर्व प्रमुख शैक्षणिक संस्थांमध्ये उपकेंद्रे सज्ज करण्यात आली आहेत. 2. राज्यस्तरीय समान व कडक उपाययोजना हवाई दलाची मदत: प्रश्नपत्रिकांची मुख्य केंद्रांपर्यंतची सुरक्षित वाहतूक करण्यासाठी केंद्र सरकारने थेट भारतीय हवाई दलाच्या विमानांची मदत घेतली आहे. एआय (AI) आणि बायोमेट्रिक तपासणी: तोतयागिरी रोखण्यासाठी सर्व केंद्रांवर कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित चेहरा ओळख तंत्रज्ञान (Face Recognition) आणि बायोमेट्रिक हजेरी वापरली जाणार आहे. वेशभूषेवर कडक निर्बंध: परीक्षा केंद्रात प्रवेश करताना विद्यार्थ्यांना दुपट्टा, बुरखा, मास्क आणि टोपी परिधान करण्यास सक्त मनाई करण्यात आली आहे. ओळखपत्र अनिवार्य: प्रवेशासाठी आधार कार्ड, पॅनकार्ड, वाहन परवाना किंवा मतदान ओळखपत्र यापैकी एका मूळ छायाचित्र ओळखपत्राची प्रत सोबत ठेवणे बंधनकारक आहे. मुख्यमंत्र्यांचे निर्देश: मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अधिकाऱ्यांची बैठक घेऊन सायबर सुरक्षेवर भर देण्याचे व विशेषतः संवेदनशील मानल्या जाणाऱ्या केंद्रांवर अधिक लक्ष केंद्रित करण्याचे निर्देश दिले आहेत. 3. शहर आणि जिल्हानिहाय विद्यार्थ्यांची आकडेवारी व विशेष नियोजन लातूर आणि मराठवाडा (16,285 विद्यार्थी आणि कलम 163) छत्रपती संभाजीनगर (ड्रोनची नजर आणि 17,734 विद्यार्थी) वर्धा (1,800 विद्यार्थी) मुंबई आणि उपनगर (वाहतूक सुलभता) पुणे (सायबर व प्रत्यक्ष सुरक्षा) ठाणे (21 केंद्रांभोवती निर्बंध) नागपूर (विद्यापीठाच्या परीक्षा रद्द) जळगाव आणि सोलापूर (प्रश्नपत्रिका कस्टडी आणि ऑडिट)