तब्बू @55, वडिलांनी साथ सोडली, प्रेमही अपूर्ण राहिले:ब्रेकअपनंतर निवडले एकटेपणाचे आयुष्य, म्हणाली- चुकीच्या जोडीदारासोबत राहण्यापेक्षा अविवाहित राहणे चांगले

डोळ्यांतून भावना व्यक्त करण्याची आणि प्रत्येक व्यक्तिरेखेत जीव ओतण्याची क्षमता असलेल्या बॉलिवूड अभिनेत्री तब्बू आज ५५ वर्षांच्या झाल्या. जवळपास चार दशकांच्या कारकिर्दीत त्यांनी प्रसिद्धी, सन्मान आणि अनेक मोठे पुरस्कार मिळवले; मात्र त्यांचे खासगी आयुष्य सोपे राहिले नाही. त्या तीन वर्षांच्या असताना त्यांच्या आई-वडिलांचा घटस्फोट झाला आणि वडिलांशी त्यांचे नाते जुळू शकले नाही. तरुणपणी संजय कपूर यांच्यासोबत त्यांचे प्रेमसंबंध सुरू झाले, पण चित्रपटाचे चित्रीकरण पूर्ण होण्यापूर्वीच दोघांमधील संवाद बंद झाला. साजिद नाडियाडवाला यांच्यासोबतच्या नात्याची चर्चा लग्नापर्यंत पोहोचली, तर नागार्जुन यांच्यासोबत त्यांचे नाव जवळपास एक दशक जोडले गेले. काळवीट शिकार प्रकरणात नाव आल्यानंतर त्यांना दीर्घकाळ कायदेशीर वादाला सामोरे जावे लागले. वाढदिवसानिमित्त तब्बू यांच्या आयुष्यातील पाच कठीण आणि चर्चेत राहिलेल्या पैलू जाणून घेऊया. तीन वर्षांच्या वयात आई-वडिलांचा घटस्फोट, वडिलांना पाहण्याची इच्छाही झाली नाही तब्बूच्या आयुष्यातील पहिला मोठा भावनिक टप्पा बालपणी आला. तिचा जन्म 4 नोव्हेंबर 1971 रोजी हैदराबाद येथे झाला. ती तीन वर्षांची असताना तिच्या आई-वडिलांचा घटस्फोट झाला. त्यानंतर वडील जमाल हाशमी यांच्याशी तिचा विशेष संपर्क राहिला नाही. तिचे संगोपन आई रिजवाना आणि आजी-आजोबांच्या घरी झाले. कुटुंबाच्या विघटनामुळे बालपणी तिच्या आयुष्याची दिशा बदलली. मात्र, तब्बूने आपले बालपण केवळ दुःख आणि अभाव म्हणून आठवले नाही. तिने सांगितले होते की हैदराबादमध्ये आजी-आजोबांसोबत तिचे बालपण चांगले गेले. तिची आई शिक्षिका होती आणि कामामुळे तब्बूचा बराच वेळ आजीसोबत जात असे. तब्बू यांनी या गोष्टी सिमी ग्रेवाल यांच्या ‘Rendezvous with Simi Garewal’ या चॅट शोमध्ये सांगितल्या होत्या. त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या आजी पूजापाठ करायच्या आणि पुस्तके वाचायच्या. त्यांच्या सहवासात राहून तब्बू मोठ्या झाल्या. त्यांनी कबूल केले होते की, बालपणी त्या खूप लाजाळू होत्या. अभिनेत्री झाल्यानंतरही मनमोकळेपणाने बोलण्याचा आत्मविश्वास त्यांच्यात नव्हता. संवादातील सर्वांत भावूक क्षण तेव्हा आला, जेव्हा त्यांना वडिलांबद्दल विचारण्यात आले. तब्बू यांनी सांगितले की, त्यांनी वडिलांना कधीच पाहिले नाही. त्यांची मोठी बहीण फराह कधीकधी वडिलांना भेटायला जायची, पण तब्बू यांना त्यांना भेटण्याची इच्छा कधीच झाली नाही. वडिलांचे आडनाव ‘हाशमी’ न लावण्याचे कारणही त्यांनी सांगितले. तब्बू यांच्या म्हणण्यानुसार, वडिलांचे आडनाव लावणे आवश्यक आहे, असा त्यांनी कधी विचार केला नाही. शाळेत त्यांचे आडनाव फातिमा होते आणि याच ओळखीने त्या मोठ्या झाल्या. त्या म्हणाल्या होत्या, ‘माझ्याकडे त्यांची कोणतीही आठवण नाही. त्यांना भेटण्यासाठी मी कधीच उत्सुक नव्हते. त्यांच्याबद्दल जाणून घेण्याचीही मला उत्सुकता नाही. मी जशी आहे आणि ज्या प्रकारे मोठी झाले आहे, त्याबद्दल मी समाधानी आहे.’ या वक्तव्यात वडिलांपासूनच्या दुराव्यासोबतच कुटुंब आणि बालपणाबद्दलचे समाधानही दिसून येते. एखाद्या मुलासाठी वडिलांची उपस्थिती केवळ नात्यापुरती मर्यादित नसते, तर ती बालपणीच्या आठवणी, सुरक्षितता आणि भावनिक जिव्हाळ्याशीही जोडलेली असते. मात्र, तब्बूने या कमतरतेला आपल्या ओळखीवर हावी होऊ दिले नाही. आई आणि आजी-आजोबांसोबत घालवलेला वेळ तिने आयुष्याचा महत्त्वाचा भाग बनवला. संजय कपूर यांच्यावरील पहिले प्रेम, चित्रपटाचे शूटिंग संपेपर्यंत बोलणे बंद तब्बूच्या सुरुवातीच्या चित्रपट कारकिर्दीदरम्यान तिच्या खासगी आयुष्यातही एका नव्या नात्याची सुरुवात झाली होती. हे नाते अभिनेता संजय कपूरसोबत होते. दोघांची भेट ‘प्रेम’ चित्रपटाच्या चित्रीकरणादरम्यान झाली होती. संजय कपूरचा हा पदार्पणाचा चित्रपट 1995 मध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटात दोघांची जोडी पडद्यावर दिसली. याच काळात ते एकमेकांच्या जवळ आले आणि डेट करू लागले. दोघेही आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात करत होते. संजय कपूरचा हा पहिलाच चित्रपट होता, तर तब्बू चित्रपटसृष्टीत आपले स्थान निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत होत्या. या नात्याची पुष्टी कोणत्याही गॉसिप रिपोर्टने नव्हे, तर खुद्द संजय कपूर यांनी मुलाखतीत केली होती. संजय कपूर यांनी ETimes ला दिलेल्या जुन्या मुलाखतीत तब्बूसोबतच्या नात्याबद्दल भाष्य केले होते. त्यांनी सांगितले होते की, ‘प्रेम’ चित्रपटाच्या चित्रीकरणाच्या सुरुवातीच्या काळात ते तब्बूला डेट करत होते. संजय यांनी म्हटले होते, ‘त्या वेळी सुरुवातीला मी तब्बूला डेट करत होतो, पण चित्रपट पूर्ण होईपर्यंत आम्ही एकमेकांशी बोलतही नव्हतो.’ संजय यांचे हे वक्तव्य विशेष आहे, कारण तब्बूसोबतच्या नात्याबाबतच्या चर्चांवर त्यांनी पहिल्यांदाच स्वतः भाष्य केले होते. ‘प्रेम’ चित्रपटाचे शूटिंग सोपे नव्हते. हा चित्रपट पूर्ण होण्यासाठी जवळपास सहा वर्षे लागली. सुरुवातीला शेखर कपूर दिग्दर्शक होते, मात्र नंतर सतीश कौशिक यांनी दिग्दर्शनाची धुरा सांभाळली. शूटिंग दीर्घकाळ चालले आणि याच काळात संजय-तब्बू यांच्या नात्यातही बदल झाला. काही मीडिया रिपोर्ट्समध्ये या नात्याच्या तुटण्यामागे संजय कपूर आणि महीप कपूर यांच्यातील जवळीक कारणीभूत असल्याचे सांगण्यात आले. मात्र, तब्बूने याची सार्वजनिकपणे पुष्टी केलेली नाही. साजिद नाडियाडवालासोबत लग्नाची चर्चा झाली, पण नाते मैत्रीपुरतेच मर्यादित राहिले संजय कपूरसोबतचे नाते संपल्यानंतर तब्बूचे नाव चित्रपट निर्माता साजिद नाडियाडवालासोबत जोडले गेले. त्या काळात दोघांच्या नात्याची बरीच चर्चा झाली. तब्बूने याबद्दल जुन्या मुलाखतीत स्वतः भाष्य केले होते. ४ एप्रिल १९९७ रोजी रेडिफला दिलेल्या मुलाखतीत तब्बूला वैयक्तिक नातेसंबंध आणि लग्नाबद्दल विचारण्यात आले होते. साजिद नाडियाडवालाला डेट करण्याबाबत विचारले असता, तिने स्पष्टपणे सांगितले होते की त्या वेळी दोघे एकमेकांना डेट करत होते. लग्नाच्या शक्यतेबद्दल तिने सांगितले होते की सध्या कोणतीही योजना नाही आणि किमान पुढील काही वर्षे लग्न तिच्या अजेंड्यावर नाही. ही मुलाखत महत्त्वाची आहे, कारण तब्बूने स्वतः कबूल केले होते की ती साजिदसोबत नातेसंबंधात होती. त्या काळात साजिद नाडियाडवालाचे वैयक्तिक आयुष्यही कठीण टप्प्यातून जात होते. त्यांची पहिली पत्नी, अभिनेत्री दिव्या भारती यांचे १९९३ मध्ये निधन झाले होते. त्यांच्या अकाली मृत्यूनंतर साजिदच्या आयुष्यात बरेच बदल झाले. त्या काळात तब्बू आणि दिव्या यांच्या मैत्रीचीही चर्चा होत राहिली. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, तब्बू आणि साजिद एकमेकांच्या जवळ आले आणि काही काळ एकत्र राहिले. मात्र, हे नाते लग्नापर्यंत पोहोचू शकले नाही. २०११ मध्ये ‘द न्यू इंडियन एक्सप्रेस’ने तब्बू आणि साजिद यांच्या मैत्रीवर वृत्त प्रकाशित केले होते. त्यात या दोघांचे प्रेमसंबंध संपले होते, मात्र ते दोघे मित्र राहिले असल्याचे सांगण्यात आले होते. वृत्तात साजिद यांनी सांगितले होते की, ते आणि तब्बू आजही मित्र आहेत. तब्बू यांना पद्मश्री मिळाल्यानंतर दोघांनी बराच वेळ संवाद साधला होता, असे त्यांनी सांगितले होते. तब्बूसोबत वेळ कसा निघून जातो, हे कळतच नाही, असे साजिद यांनी म्हटले होते. तब्बू यांनी त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याबाबत फारसा खुलासा केला नाही. त्यांनी हे नाते स्वीकारले, मात्र ते संपण्यामागील कारणांवर सार्वजनिकपणे सविस्तर भाष्य केले नाही. लग्न न होण्यामागे एकच निश्चित कारण होते, असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही. मात्र, १९९७ मधील मुलाखतीवरून असे दिसून येते की त्या वेळी साजिद यांचे तब्बू यांच्या आयुष्यात विशेष स्थान होते आणि दोघांच्या लग्नाबाबत प्रश्नही उपस्थित झाले होते. नागार्जुनशी जवळपास एक दशक जोडले गेलेले नाव, नात्याला दिले नाही कोणतेही नाव तब्बूचे सर्वाधिक चर्चेत राहिलेले नाते दक्षिणेतील सुपरस्टार नागार्जुनशी जोडले जाते. दोघांच्या जवळिकीच्या बातम्या अनेक वर्षे माध्यमांमध्ये येत राहिल्या. वृत्तांमध्ये दावा करण्यात आला होता की दोघे जवळपास दहा वर्षे एकमेकांच्या जवळ होते. नागार्जुन आधीपासून विवाहित होते आणि त्यांची पत्नी अमला अक्किनेनी आहेत. तब्बू आणि नागार्जुन यांच्या नात्यावर सातत्याने प्रश्न उपस्थित केले जात होते. या कहाणीचा रंजक भाग २००७ मध्ये समोर आला, जेव्हा तब्बू चित्रपट निर्माते करण जोहर यांच्या ‘कॉफी विथ करण’ या कार्यक्रमात सहभागी झाली होती. शोमध्ये करण जोहर यांनी त्यांना त्या दक्षिण भारतीय अभिनेत्याबद्दल विचारले, ज्यांच्यासोबत त्यांचे नाव बऱ्याच काळापासून जोडले जात होते. तब्बू यांनी सुरुवातीला प्रश्न टाळण्याचा प्रयत्न केला, मात्र नंतर नागार्जुन यांचे नाव घेतले. त्यांनी म्हटले होते की, ही अफवा त्यांच्या आयुष्यात कायम राहिली आहे. तब्बू यांनी सांगितले की, प्रसारमाध्यमे दर काही वर्षांनी या नात्याबद्दल प्रश्न विचारत राहतात. नागार्जुन यांच्याबद्दल त्यांचे पुढील विधान हे नाते समजून घेण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. तब्बू यांनी म्हटले होते की, नागार्जुन त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात जवळच्या व्यक्तींपैकी एक आहेत आणि हे नाते अत्यंत खास आहे. त्यांनी सांगितले की, त्या या नात्याला कोणतेही नाव देऊ शकत नाहीत. करण जोहर यांनी याला मैत्री म्हणण्याचा सुझाव दिला, तेव्हा तब्बू म्हणाल्या की, मैत्री या शब्दाचा अनेकदा चुकीचा वापर केला जातो. या संभाषणातून स्पष्ट झाले की, तब्बू नागार्जुन यांना आपल्या आयुष्यात अत्यंत महत्त्वाचे मानत होत्या, मात्र या नात्याला कोणत्याही ठरावीक नावात बांधून ठेवू इच्छित नव्हत्या. २०१७ मध्ये नागार्जुन यांनी ‘द टाइम्स ऑफ इंडिया’ला दिलेल्या मुलाखतीत तब्बूला आपली खूप चांगली मैत्रीण असल्याचे सांगितले होते. त्यांनी म्हटले होते की, त्यांची मैत्री अनेक वर्षांपासूनची आहे. नागार्जुन यांच्या मते, तब्बूचे नाव ऐकताच त्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद खुलतो. या नात्यावरील चर्चेचे एक कारण नागार्जुन विवाहित असून कुटुंबासोबत राहत असल्याचेही होते. माध्यमांमध्ये असे वृत्त आले होते की, तब्बूला नात्यात स्थैर्य हवे होते; मात्र नागार्जुन यांना कौटुंबिक जीवनापासून वेगळे व्हायचे नव्हते. तब्बू आणि नागार्जुन यांनी या दाव्यांची पुष्टी केली नाही. त्यामुळे हे नाते कोणत्या कारणामुळे संपले किंवा लग्नाची अपेक्षा होती का, हे पूर्णपणे सिद्ध झालेले नाही. तब्बूने नागार्जुन यांच्यासाठी असलेल्या खास जिव्हाळ्याचा उल्लेख केला होता. त्यावरून ते तिच्या आयुष्यातील एक महत्त्वाची व्यक्ती राहिले असावेत, असा अंदाज बांधता येतो. काळवीट प्रकरणात नाव आल्याने अनेक वर्षे वादात राहिल्या, न्यायालयाच्या फेऱ्या माराव्या लागल्या तब्बूच्या आयुष्यातील पाचवा कठीण काळ १९९८ मध्ये सुरू झाला. ‘हम साथ-साथ हैं’ या चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान जोधपूरमध्ये काळवीटाच्या शिकारीचे प्रकरण समोर आले. या प्रकरणात सलमान खानसोबत तब्बू, सैफ अली खान, सोनाली बेंद्रे आणि नीलम हेही सहआरोपी म्हणून समोर आले होते. चित्रीकरणादरम्यान घडलेल्या या घटनेमुळे संपूर्ण बॉलिवूड वादाच्या भोवऱ्यात सापडले. प्रकरण न्यायालयात पोहोचले आणि अनेक वर्षे सुनावणी सुरू राहिली. हा वाद तब्बूसाठी कठीण ठरला, कारण तिचे नाव सतत माध्यमांच्या चर्चेत राहू लागले. ती चित्रपटांमधील अभिनयासाठी ओळख निर्माण करत होती, त्याच वेळी न्यायालयात सुरू असलेल्या प्रकरणाबाबत सार्वजनिक प्रश्नांनाही सामोरे जात होती. सुमारे दोन दशके चाललेल्या या प्रकरणात 5 एप्रिल 2018 रोजी जोधपूर न्यायालयाने निकाल सुनावला. सलमान खानला दोषी ठरवण्यात आले, तर तब्बू, सैफ अली खान, सोनाली बेंद्रे आणि नीलम यांची संशयाचा लाभ देऊन निर्दोष मुक्तता करण्यात आली. हे प्रकरण पूर्णपणे संपले नाही. मे 2025 मध्ये राजस्थान सरकारने तब्बू आणि इतर सहआरोपींच्या निर्दोष मुक्ततेच्या निर्णयाला राजस्थान उच्च न्यायालयात आव्हान दिले. या अपीलवरील सुनावणीची तारीख निश्चित करण्यात आली होती.
तब्बू म्हणाल्या- अविवाहित असणे वाईट नाही, चुकीच्या जोडीदारापेक्षा एकटे राहणे चांगले तब्बूच्या वैयक्तिक आयुष्यात अनेक नाती अपूर्ण राहिली, पण त्या याला अपयश मानत नाहीत. एकटे राहणेही त्या शाप समजत नाहीत. 23 मार्च 2019 रोजी ‘हिंदुस्तान टाइम्स ब्रंच’ला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी वैयक्तिक आयुष्य आणि नातेसंबंधांवर भाष्य केले होते. यावेळी त्यांनी म्हटले होते, “मला वाटत नाही की अविवाहित असणे ही काही वाईट गोष्ट आहे. पूर्वी एकटे राहण्याबद्दल समाजात एक प्रकारचा कलंक होता, पण आता तसे राहिलेले नाही. तुमचा आनंद अशा अनेक गोष्टींमधून मिळतो, ज्यांचा तुमच्या नातेसंबंधाच्या स्थितीशी काहीही संबंध नसतो. तुम्ही एकटे राहून तुमच्या एकटेपणाचा सामना करू शकता, पण चुकीच्या जोडीदारासोबत राहिल्यास त्याहूनही अधिक त्रासदायक परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.” तब्बूने सांगितले होते की, करिअरमध्ये पुढे जात असताना त्यांना काम करायचे आणि एकट्याने जग फिरायचे होते. त्यांच्या मते, नात्यासाठी स्वप्ने आणि क्षमता सोडणे म्हणजे स्वतःवरच अन्याय करण्यासारखे आहे. त्यांनी म्हटले होते की, आदर्श नाते ते असते, ज्यामध्ये दोन व्यक्ती एकमेकांच्या आयुष्याचा भाग बनून पुढे जातात. नाती स्वातंत्र्य देणारी असावीत, बंधनात ठेवणारी नव्हे. वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणींनंतरही करिअरमध्ये निर्माण केले वेगळे स्थान तब्बू यांनी १९८०च्या दशकात बालकलाकार म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली. ‘प्रेम’ या चित्रपटातून त्यांना अभिनेत्री म्हणून ओळख मिळाली. १९९६ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘माचिस’ने त्यांच्या कारकिर्दीला नवी दिशा दिली. या चित्रपटासाठी त्यांना राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. ‘विरासत’, ‘अस्तित्व’, ‘चांदनी बार’ आणि ‘मकबूल’ यांसारख्या चित्रपटांनी त्यांना गंभीर अभिनेत्री म्हणून प्रस्थापित केले. ‘चांदनी बार’साठी त्यांना दुसरा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. हिंदीव्यतिरिक्त त्यांनी तेलुगू, तमिळ, मल्याळम आणि इंग्रजी चित्रपटांमध्येही काम केले. हॉलिवूडमधील ‘लाइफ ऑफ पाय’ या चित्रपटातही त्या दिसल्या. २०११ मध्ये त्यांना पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले. ‘हैदर’, ‘दृश्यम’, ‘अंधाधुन’ आणि ‘भूल भुलैया २’ यांसारख्या चित्रपटांतून वयानुसार त्यांच्या अभिनयात अधिक परिपक्वता आल्याचे सिद्ध झाले.