ECने 6 राज्यांतील SIR ची मुदत वाढवली:अंतिम यादी आता 30 नोव्हेंबरला; SCने विचारले होते- सध्या निवडणुका नाहीत, मग घाई का

[ads1]

निवडणूक आयोगाने 6 राज्यांतील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनाचे (SIR) वेळापत्रक बदलले आहे. आयोगाने दिल्ली आणि महाराष्ट्रातील मतदारांना नावे समाविष्ट करून घेण्यासाठी, वगळण्यासाठी किंवा कोणत्याही त्रुटीबाबत दावा-हरकत नोंदवण्यासाठी अतिरिक्त वेळ दिला आहे. दुसरीकडे, आंध्र प्रदेश, हरियाणा, तेलंगणा आणि नागालँडमध्ये नोटिसांच्या निपटाऱ्याचीही अंतिम मुदत वाढवण्यात आली आहे. नव्या वेळापत्रकानुसार, महाराष्ट्रासह 5 राज्यांमध्ये अंतिम मतदार यादी 30 नोव्हेंबरला, तर दिल्लीत 22 डिसेंबरला प्रसिद्ध केली जाईल. सर्व मतदारांना दावा-हरकत नोंदवण्यासाठी पुरेशी संधी देण्यावर आणि प्रक्रियेत घाई न करण्यावर भर देणाऱ्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या टिप्पणीचा हा बदल झाल्यानंतर करण्यात आला आहे. 28 ऑक्टोबर रोजी न्यायालयाने निवडणूक आयोगाला विचारले होते की, या राज्यांमध्ये सध्या निवडणुका नाहीत, मग एवढी घाई का? तिसऱ्या टप्प्यात 36.73 कोटी मतदारांची पडताळणी SIR च्या तिसऱ्या टप्प्यात हरियाणा, झारखंड, उत्तराखंड, दिल्लीसह 16 राज्ये आणि 3 केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये SIR सुरू आहे. या दरम्यान 36.73 कोटी मतदारांची पडताळणी केली जाईल. SIR च्या पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्यात 10 राज्ये आणि 3 केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश झाला आहे. तिसऱ्या टप्प्यात SIR असलेल्या राज्यांमध्ये महाराष्ट्रात सर्वाधिक मतदार आहेत. दादरा आणि नगर हवेली तसेच दमण-दीवमध्ये मतदारांची संख्या सर्वात कमी आहे. हिमाचल प्रदेश, जम्मू-काश्मीर आणि लडाखमध्ये SIR नंतर होणार ‘एसआयआर’ (पूरक माहिती संकलन – Supplementary Information Collection) प्रक्रियेचा तिसरा टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर, हिमाचल प्रदेश, जम्मू-काश्मीर आणि लडाख वगळता उर्वरित संपूर्ण देशात ही प्रक्रिया पूर्ण होईल. प्रतिकूल हवामान आणि जनगणना कार्यामुळे, या तीन प्रदेशांमधील ‘एसआयआर’ प्रक्रियेचे वेळापत्रक नंतर जाहीर केले जाईल. SIR फेज 1-2 : 10 राज्य, 3 केंद्र शासित प्रदेशांत झाला निवडणूक आयोगाने 24 जून 2025 रोजी संपूर्ण देशात SIR घेण्याचे आदेश दिले होते. आतापर्यंत 10 राज्ये आणि 3 केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश झाला आहे. पहिल्या टप्प्यांतर्गत बिहारमध्ये सर्वप्रथम SIR घेण्यात आले. दुसऱ्या टप्प्यांतर्गत 28 ऑक्टोबर 2025 पासून 12 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये SIR घेण्यात आले. निवडणूक आयोगाने सांगितले की, पहिल्या दोन टप्प्यांमध्ये सुमारे 59 कोटी मतदारांचा समावेश करण्यात आला. या प्रक्रियेत 6.3 लाख BLO आणि 9.2 लाख BLA सहभागी झाले. SIR: भारतात 21 वर्षांनंतर मतदार यादीचे पुनरावलोकन SIR (स्पेशल इंटेन्सिव रिव्हिजन) ही निवडणूक आयोगाची अशी प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये मतदार यादीची संपूर्ण तपासणी करून ती अद्ययावत केली जाते. मतदार यादीमध्ये केवळ पात्र आणि योग्य मतदारांचीच नावे असावीत, हे सुनिश्चित करणे हा यामागचा उद्देश असतो. भारतात सुमारे २१ वर्षांनंतर SIR होत आहे. निवडणूक आयोगाच्या म्हणण्यानुसार, यापूर्वी देशभरात अशी मोठी मोहीम २००२ ते २००४ दरम्यान राबवण्यात आली होती. निवडणूक आयोगाने सांगितले होते की, देशात SIR प्रक्रिया आठव्यांदा होत आहे.

[ads2]