रशियाच्या अचूक छायाचित्रांमुळेच इराणला एअर बेसवर हल्ला करता आला युक्रेनचे राष्टपती  झेलेन्स्कीचा दावा  

सध्याच्या जागतिक राजकीय परिस्थितीचा विचार करता मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावावर सविस्तर चर्चा करण्यात आली आहे. या व्हिडिओमध्ये असा दावा करण्यात येतो की अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षामध्ये रशिया आणि चीन अप्रत्यक्ष किंवा धोरणात्मक पद्धतीने इराणला मदत करत आहेत. या परिस्थितीमुळे केवळ प्रादेशिक संघर्ष न राहता तो जागतिक शक्तींमधील मोठ्या सामरिक संघर्षाचे रूप घेत असल्याचे विश्लेषणात सांगितले आहे.

मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव

व्हिडिओच्या सुरुवातीलाच निवेदक स्पष्ट करतो की अमेरिकेने जर इराणवर थेट जमिनीवरून (ग्राउंड इन्व्हेजन) आक्रमण करण्याचा निर्णय घेतला, तर ते अमेरिकेसाठी दुःस्वप्न ठरू शकते. इराणचा भौगोलिक विस्तार, पर्वतीय प्रदेश, स्थानिक सैन्याची तयारी आणि प्रादेशिक समर्थन यामुळे असा युद्धप्रकार अत्यंत खर्चिक व दीर्घकालीन ठरू शकतो. विश्लेषणानुसार, सध्याची परिस्थिती ही साधी अमेरिका-इराण लढाई नसून चार मोठ्या शक्तींमधील संघर्षात बदलत चालली आहे  अमेरिका, इराण, रशिया आणि चीन. या चारही देशांच्या वेगवेगळ्या रणनीतीमुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे.

रशियाची संभाव्य मदत

व्हिडिओमध्ये युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमीर झेलेन्स्की यांच्या विधानांचा संदर्भ देत एक महत्त्वाचा दावा मांडला आहे. त्यानुसार, इराणने सौदी अरेबियामधील अमेरिकन लष्करी तळावर केलेल्या हल्ल्यापूर्वी रशियन उपग्रहांनी त्या तळाचे अत्यंत अचूक छायाचित्रण केले होते. या छायाचित्रांमुळे इराणला अमेरिकेच्या संरक्षण प्रणालीतील कमकुवत जागा समजल्या आणि हल्ला अधिक प्रभावीपणे करता आला, असा दावा  करण्यात आला आहे. विश्लेषणानुसार, आधुनिक उपग्रह तंत्रज्ञानामुळे शत्रूच्या रडार आणि हवाई संरक्षण प्रणालीला चुकवणे शक्य होते. त्यामुळे पारंपरिक लष्करी शक्तीपेक्षा माहिती आणि तंत्रज्ञानाचे महत्त्व वाढत असल्याचे या घटनेतून दिसते.

अमेरिकेच्या पुरवठा व्यवस्थेवर लक्ष्य

आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे इराणची युद्धनीती. विश्लेषक सांगतात की इराण केवळ युद्धनौका किंवा सैनिकी तळांवर हल्ले करत नाही, तर अमेरिकेच्या लॉजिस्टिक नेटवर्कवर लक्ष केंद्रित करत आहे. यामध्ये इंधन पुरवणारी विमाने, पुरवठा जहाजे आणि सैन्याच्या हालचालींसाठी आवश्यक साधने यांचा समावेश आहे. आधुनिक युद्धात पुरवठा साखळी खंडित झाली तर मोठी सैनिकी ताकदही निष्प्रभ होऊ शकते. त्यामुळे अमेरिकेच्या लढाऊ क्षमतेला थेट धक्का देण्याऐवजी तिच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम करण्याची रणनीती इराण वापरत असल्याचे व्हिडिओ सुचवतो.

चीनची रणनीतिक दबावतंत्र

विश्लेषणा नुसार, मध्यपूर्वेतील तणावाचा चीन स्वतःच्या फायद्यासाठी उपयोग करत आहे. अमेरिका इराण संघर्षात अडकलेली असताना चीन तैवानवर मानसिक आणि लष्करी दबाव वाढवत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. विश्लेषणात सांगितले जाते की चीनने १९ लढाऊ विमाने आणि ९ नौदल जहाजांच्या मदतीने तैवानजवळ युद्धसराव केला. या हालचालींना प्रत्यक्ष हल्ला नसला तरी संभाव्य आक्रमणाचा इशारा मानले जात आहे. अमेरिकेचे लक्ष मध्यपूर्वेकडे वळले असताना आशिया-प्रशांत क्षेत्रात चीन आपले प्रभावक्षेत्र वाढवण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे.

उत्तर कोरियाची वाढती क्षमता

चर्चेनुसार उत्तर कोरियाचाही उल्लेख करण्यात आला आहे. उत्तर कोरियाने नव्या सॉलिड-फ्युएल क्षेपणास्त्र इंजिनची यशस्वी चाचणी केल्याचा दावा केला आहे. या प्रकारच्या क्षेपणास्त्रांना कमी तयारी वेळ लागतो आणि ते ओळखणे व रोखणे अधिक कठीण असते. विश्लेषणानुसार, अशा तंत्रज्ञानामुळे सैद्धांतिकदृष्ट्या संपूर्ण अमेरिकन भूभाग या क्षेपणास्त्रांच्या कक्षेत येऊ शकतो. त्यामुळे अमेरिकेसमोर एकाच वेळी अनेक आघाड्यांवर सुरक्षा आव्हाने निर्माण होत आहेत.

जागतिक शक्ती संतुलनातील बदल

मुख्य संदेश असा आहे की अमेरिका सध्या अनेक प्रदेशांमध्ये एकाच वेळी आपले हितसंबंध जपण्याचा प्रयत्न करत आहे  मध्यपूर्व, युरोप आणि आशिया-प्रशांत. या परिस्थितीला ओव्हरएक्स्टेंशन म्हणजेच अतिविस्तार असे संबोधण्यात आले आहे. विश्लेषकांच्या  मते, अमेरिकेची लष्करी आणि राजनैतिक ऊर्जा अनेक संघर्षांमध्ये विभागली गेल्यामुळे तिची प्रभावी प्रतिक्रिया देण्याची क्षमता कमी होऊ शकते. याचा परिणाम अमेरिकेच्या मित्रदेशांवर  विशेषतः दक्षिण कोरिया आणि जपान यांच्यावर होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे, कारण ते संभाव्य प्रादेशिक धोक्यांसमोर अधिक असुरक्षित बनू शकतात.

दीर्घकालीन परिणामांची शक्यता

या संपूर्ण विश्लेषणाचा निष्कर्ष असा मांडला जातो की जग सध्या नव्या प्रकारच्या बहुध्रुवीय शक्तीसंघर्षाकडे वाटचाल करत आहे. थेट युद्धापेक्षा तंत्रज्ञान, माहिती, आर्थिक दबाव आणि प्रादेशिक प्रतिनिधी संघर्ष (proxy conflicts) यांचे महत्त्व वाढत आहे. मध्यपूर्वेतील संघर्ष केवळ स्थानिक प्रश्न राहिलेला नाही; तो जागतिक सत्ता संतुलन, व्यापार मार्ग, ऊर्जा सुरक्षा आणि भविष्यातील आंतरराष्ट्रीय व्यवस्थेवर प्रभाव टाकू शकतो. दीर्घकालीन दृष्टीने पाहता, जर महाशक्तींमधील स्पर्धा वाढत राहिली, तर जग अधिक अस्थिर आणि अनिश्चित बनण्याची शक्यता या व्हिडिओत व्यक्त करण्यात आली आहे.

Post Views: 13