[ads1]
देशातील वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी 2019 पासून आतापर्यंत 13 हजार कोटी रुपयांहून अधिक निधी जारी करण्यात आला, मात्र खर्च झालेल्या रकमेपैकी 68% हिस्सा केवळ रस्त्यांवरील धूळ हटवण्यावर खर्च झाला. अर्थ5आरच्या इंडिया एअर पॉल्युशन 2026 अहवालानुसार, 2023 मध्ये प्रदूषित हवेमुळे 20 लाख लोकांचा मृत्यू प्रदूषणाशी संबंधित असल्याचे आढळले. ही संख्या 2000 च्या तुलनेत 43% अधिक आहे. स्वच्छ हवेमुळे भारतीयांचे सरासरी आयुष्य 3.5 वर्षांनी वाढू शकते अहवालानुसार, हवा डब्ल्यूएचओच्या मानकांनुसार स्वच्छ झाली, तर भारतीयांची सरासरी आयुर्मान 3.5 वर्षांनी वाढू शकते. अहवालानुसार, 2025 मध्ये भारतातील पीएम2.5 ची सरासरी पातळी 48.9 राहिली. ही डब्ल्यूएचओने निश्चित केलेल्या मर्यादेपेक्षा 10 पटहून अधिक आहे. गेल्या वर्षी जगातील 143 देशांमध्ये भारत सहावा सर्वाधिक प्रदूषित देश ठरला. प्रदूषणाच्या देखरेखीत कमतरता, 28 शहरांमध्ये तपासणी केंद्रे नाहीत 2025 मध्ये हवेची गुणवत्ता तपासण्यासाठी 1,600 केंद्रे होती. यापैकी 565 केंद्रे सतत, तर 1,035 केंद्रे मॅन्युअल तपासणी करणारी होती. असे असूनही राष्ट्रीय स्वच्छ वायू कार्यक्रमातील 130 शहरांपैकी 28 शहरांमध्ये सतत प्रदूषण मोजणारे एकही केंद्र नव्हते. तसेच, 40 शहरांमध्ये कोणत्या कारणांमुळे किती प्रदूषण पसरते, याची तपासणीही पूर्ण झालेली नव्हती. 2025 मध्ये देशातील 229 पैकी 190 शहरांमध्ये पीएम10 ची पातळी मानकापेक्षा जास्त होती. गंगेच्या मैदानी भागातील 61 पैकी 60 शहरे प्रदूषित होती. दिल्ली-एनसीआरमधील सर्व 14 शहरांमध्येही पीएम10 ची पातळी मर्यादेपेक्षा जास्त नोंदवली गेली.
[ads2]
