आजच्या आधुनिक युद्धतंत्रात तंत्रज्ञान हे सर्वात मोठे शस्त्र ठरत आहे. मध्य पूर्वेतील बदलत्या परिस्थितीने हे सिद्ध केले आहे की, आता केवळ महासत्ता असणे पुरेसे नाही, तर ज्यांच्याकडे स्मार्ट वेपन्स आणि प्रगत तंत्रज्ञान आहे, तेच रणांगणावर वर्चस्व गाजवू शकतात. गेल्या दोन आठवड्यांत मध्य पूर्वेतील अमेरिकन लष्करी तळांवर झालेल्या हल्ल्यांनी संपूर्ण जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. या विनाशाच्या केंद्रस्थानी आहे इराणचा नवा आणि अत्यंत घातक ड्रोन हदीद-११०.
हदीद-११०: नावामागची ताकद आणि महत्त्व
हदीद या शब्दाचा अर्थ होतो लोखंड. इराणने या ड्रोनचे नाव कुराणमधील सूर अल-हदीद या अध्यायावरून ठेवले आहे, ज्यामध्ये लोखंडाची ताकत आणि त्याचे महत्त्व विषद करण्यात आले आहे. नावाप्रमाणेच हा ड्रोन लोखंडासारखा मजबूत आणि भेदक आहे. इराणची ही नवी निर्मिती अमेरिकेसाठी डोकेदुखी ठरली आहे, कारण ज्या तबाहीला अमेरिका लपवण्याचा प्रयत्न करत होती, तिचा पर्दाफाश आता या हदीदच्या कारवायांमुळे झाला आहे.
हदीद-११० ची तांत्रिक वैशिष्ट्ये: एक अदृश्य शिकारी
इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स किंवा पासदाराने इस्लामच्या मते, हदीद-११० हा ड्रोन पूर्वीच्या ड्रोनच्या तुलनेत अधिक वेगवान आणि रडारच्या पकडीतून निसटणारा आहे.
- स्फोटक क्षमता: हा ड्रोन सुमारे ३० किलो स्फोटक घेऊन जाण्यास सक्षम आहे.
- वेग: याची सरासरी गती ३५० कि.मी. प्रति तास आहे, मात्र टर्बोजेट इंजिनमुळे ती ५१० कि.मी. प्रति तास पर्यंत वाढवता येते.
- स्टेल्थ तंत्रज्ञान: हदीद-११० मध्ये रडारला चकवण्यासाठी विशेष स्टेल्थ तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. ड्रोनमध्ये वरच्या बाजूला S आकाराचे एअर इनटेक बसवण्यात आले आहे, ज्यामुळे इंजिनचे ब्लेड्स रडारच्या नजरेपासून लपून राहतात.
- लाँचिंग यंत्रणा: हा ड्रोन सॉलिड फ्युएल बूस्टरच्या साहाय्याने लाँच केला जातो आणि हवेत गेल्यावर याचे जेट इंजिन सुरू होते, ज्यामुळे तो अत्यंत वेगाने लक्ष्याकडे झेपावतो.
इराणने या स्वस्त पण मारक ड्रोनच्या साहाय्याने अमेरिकेचे शेकडो कोटींचे नुकसान केले आहे. असेही दावे केले जात आहेत की, इराणने अमेरिकेचे अपाच हेलिकॉप्टर पाडले आहे, ज्याचा आर्थिक भार अमेरिकन करदात्यांवर पडला आहे.
अमेरिकेची कोंडी आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांची भूमिका
या ड्रोन हल्ल्यांनंतर अमेरिकन प्रशासन काहीसे शांत झाले असून गेल्या काही दिवसांपासून त्यांनी इराणवर कोणताही मोठा प्रतिहल्ला केलेला नाही . दरम्यान, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जागतिक राजकारणात आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. तुर्कीला F-35 लढाऊ विमान विकण्याच्या मुद्द्यावर ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, आम्ही कोणाला काय विकायचे, हे आम्हाला कोणीही सांगू शकत नाही.ट्रम्प यांनी तुर्कीचे अध्यक्ष रजब तय्यब एर्दोगान यांना आपला मित्र संबोधले आणि प्रादेशिक प्रश्नांवर, विशेषतः सीरिया संकटात तुर्कीने केलेल्या कामाचे कौतुक केले. तुर्की हा अमेरिकेचा एक महत्त्वाचा धोरणात्मक सहकारी असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले आहे.
बेंजामिन नेतान्याहू यांची चिंता आणि इस्रायलची भूमिका
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू सध्या अमेरिकेच्या दौऱ्यावर असून त्यांनी तुर्कीला F-35 विमान देण्याबाबत तीव्र आक्षेप नोंदवला आहे. नेतान्याहू यांच्या मते, तुर्कीला इतकी अत्याधुनिक विमाने मिळाल्यास मध्य पूर्वेतील शक्तीचे संतुलन बिघडेल आणि इस्रायलची क्वालिटेटिव्ह मिलिटरी एज कमी होईल. F-35 हे जगातील सर्वात प्रगत विमान मानले जाते, ज्याचे स्टेल्थ तंत्रज्ञान आणि अचूक हल्ला करण्याची क्षमता त्याला घातक बनवते. गजा युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर एर्दोगान आणि नेतान्याहू यांच्यातील संबंध ताणलेले आहेत, ज्यामुळे ही लष्करी मदत इस्रायलसाठी भविष्यात आव्हान ठरू शकते.
येमेनचे हूती लढाऊ आणि बदललेली परिस्थिती
केवळ इराणच नाही, तर त्यांचे मित्र असलेले येमेनचे हूती लढाऊ देखील या युद्धात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. हूती लढाऊंनी अलीकडेच सौदी अरेबियाचा एक ड्रोन पाडल्याचा व्हिडिओ शेअर केला आहे, जो तुर्की बनावटीचा होता. हूतींनी यापूर्वी अमेरिकेचे डझनभर MQ-9 रिपर ड्रोन पाडल्याचा दावा केला आहे. ट्रम्प यांनी या लढाऊंना बहादूर म्हटले आहे, कारण ते चप्पल घालून किंवा अनवाणी पायाने चालत असूनही जागतिक महासत्तांना आव्हान देत आहे. सौदी अरेबियाचे नौदल आणि लाल समुद्रातील जहाजांवर हल्ले करून हूतींनी मध्य पूर्वेतील व्यापाराला आणि सुरक्षेला मोठे आव्हान दिले आहे.
निष्कर्ष
मध्य पूर्वेतील हे युद्ध आता केवळ जमिनीवरचे राहिलेले नाही, तर ते ड्रोन आणि स्टेल्थ तंत्रज्ञानाच्या एका नव्या पातळीवर पोहोचले आहे. इराणचा हदीद-११०, अमेरिकेचे F-35, आणि हूती लढाऊंची आक्रमकता यामुळे या प्रदेशातील सत्तासंघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे. डोनाल्ड ट्रम्प, बेंजामिन नेतान्याहू आणि रजब तय्यब एर्दोगान यांच्यातील धोरणात्मक निर्णय येणाऱ्या काळात जगाचा नकाशा आणि लष्करी समीकरणे बदलू शकतात.
Post Views: 86
