राज्यातील अन्न व औषध प्रशासन विभागाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे हे आपल्या स्पष्टवक्तेपणामुळे आणि कारवाईच्या धडाक्यामुळे नेहमीच चर्चेत असतात. अन्नपदार्थांमधील भेसळ, निकृष्ट दर्जाची औषधे आणि नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्या व्यावसायिकांविरोधात त्यांनी कारवा
.
मुंढेंच्या पोस्टमुळे बदलीच्या चर्चांना पूर्णविराम
MPSC मधील कथित पेपरफुटी आणि इतर अनियमिततेच्या आरोपांमुळे राज्यातील स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले होते. या प्रकरणाची सखोल चौकशी करावी आणि आयोगाचे अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत पुण्यात विद्यार्थ्यांनी आंदोलन केले. जवळपास 11 दिवस सुरू असलेले हे आंदोलन सोमवारी, 12 ऑक्टोबर रोजी रात्री मंत्री शिवेंद्रराजे भोसले यांच्या मध्यस्थीनंतर मागे घेण्यात आले.
विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांच्या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने MPSC मधील कथित गैरकारभाराची चौकशी करण्यासाठी समिती स्थापन केली. या समितीच्या सचिवपदाची जबाबदारी तुकाराम मुंढे यांच्याकडे सोपवण्यात आली. मात्र, या नव्या नियुक्तीची माहिती समोर आल्यानंतर त्यांच्या मूळ पदाबाबत संभ्रम निर्माण झाला. मुंढे यांची FDA मधून बदली होऊन ते MPSC मध्ये जाणार असल्याची चर्चा सुरू झाली.
यामुळे सणासुदीच्या काळात अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेवर देखरेख ठेवणाऱ्या FDA विभागाच्या कामकाजावर परिणाम होणार का, असाही प्रश्न उपस्थित केला जात होता. आता मुंढे यांनीच याबाबत स्पष्टीकरण दिल्याने या चर्चांना पूर्णविराम मिळाला आहे.
‘भेसळयुक्त अन्न आणि निकृष्ट औषधांविरुद्धची लढाई सुरूच’
तुकाराम मुंढे यांनी आपल्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये FDA मधील पदाबाबत स्पष्ट भूमिका मांडली. “माझी FDA मधून बदली झालेली नाही. मी अन्न व औषध प्रशासन, महाराष्ट्र येथे आयुक्त म्हणून कार्यरत आहे. भेसळयुक्त अन्न आणि निकृष्ट औषधांविरुद्धची आमची लढाई सुरूच आहे,” असे त्यांनी पोस्टमध्ये म्हटले आहे.
या विधानातून त्यांनी दोन महत्त्वाच्या गोष्टी स्पष्ट केल्या आहेत. पहिली म्हणजे, MPSC चौकशी समितीच्या सचिवपदी नियुक्ती झाल्याने FDA मधील त्यांची जबाबदारी संपलेली नाही. दुसरी म्हणजे, नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित अन्नभेसळ आणि औषधांच्या गुणवत्तेचा प्रश्न त्यांच्या प्राधान्यक्रमात कायम आहे.
त्यामुळे FDA च्या माध्यमातून सुरू असलेल्या तपासण्या, अन्नपदार्थांच्या नमुन्यांची तपासणी आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरोधातील कारवाई पुढेही सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, आगामी काळातील कारवाईचे स्वरूप आणि त्याची व्याप्ती संबंधित विभागाच्या अधिकृत निर्णयांवर अवलंबून असेल.
दसरा-दिवाळीच्या काळात अन्नाच्या गुणवत्तेचा प्रश्न महत्त्वाचा
दसरा आणि दिवाळीच्या काळात मिठाई, खवा, दूध, तूप, खाद्यतेल तसेच इतर खाद्यपदार्थांची मागणी वाढते. वाढत्या मागणीचा फायदा घेऊन काही विक्रेत्यांकडून भेसळयुक्त किंवा निकृष्ट दर्जाचे पदार्थ विकले जाण्याची शक्यता असते. अशा परिस्थितीत अन्न व औषध प्रशासनाची भूमिका महत्त्वाची ठरते.
अन्नपदार्थांमधील भेसळ ही केवळ ग्राहकांची आर्थिक फसवणूक नसून ती सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित गंभीर बाब आहे. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात अन्नपदार्थांची गुणवत्ता तपासणे, संशयास्पद नमुने प्रयोगशाळेत पाठवणे आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाई करणे आवश्यक असते.
मुंढे यांनी FDA मधील आपली जबाबदारी कायम असल्याचे स्पष्ट केल्यामुळे भेसळविरोधातील मोहिमेबाबत नागरिकांच्या अपेक्षा वाढल्या आहेत. मात्र, त्यांच्या पोस्टवरून राज्यातील सर्व अन्नपदार्थ सुरक्षित असल्याची हमी मिळत नाही. त्यासाठी विभागाची प्रत्यक्ष तपासणी, प्रभावी अंमलबजावणी आणि दोषींवरील कारवाई महत्त्वाची ठरणार आहे.
MPSC प्रकरणाची चौकशी करण्यासाठी समिती स्थापन
दरम्यान, महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगातील कथित पेपरफुटी आणि अनियमिततेच्या आरोपांची चौकशी करण्यासाठी राज्य सरकारने समिती स्थापन केली आहे. विद्यार्थ्यांनी आंदोलनादरम्यान उपस्थित केलेले प्रश्न आणि आयोगाच्या कामकाजाबाबत निर्माण झालेला अविश्वास या पार्श्वभूमीवर चौकशीला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
या समितीमध्ये प्रशासकीय अधिकारी तुकाराम मुंढे यांच्याकडे सचिवपदाची जबाबदारी देण्यात आली आहे. याशिवाय बी. डी. नाईक, गणेश पाटील, पोलीस अधिकारी लखमी गौतम आणि उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश दिलीप भोसले यांचा समावेश असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
समितीच्या माध्यमातून आयोगाच्या कामकाजातील कथित त्रुटी, पेपरफुटीच्या आरोपांशी संबंधित बाबी आणि विद्यार्थ्यांनी उपस्थित केलेल्या मुद्द्यांची तपासणी होण्याची अपेक्षा आहे. चौकशीमधून नेमके काय निष्पन्न होते आणि त्यानुसार सरकार कोणती पावले उचलते, याकडे विद्यार्थ्यांसह राज्यातील स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांचे लक्ष लागले आहे.
एका बाजूला MPSC चौकशी, दुसरीकडे FDA ची जबाबदारी
तुकाराम मुंढे यांच्याकडे आता MPSC चौकशी समितीच्या सचिवपदाची जबाबदारी सोपवण्यात आली असली, तरी FDA मधील आयुक्तपदावर ते कायम असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे एका बाजूला आयोगाच्या कथित गैरकारभाराच्या चौकशीशी संबंधित जबाबदारी आणि दुसऱ्या बाजूला अन्न व औषधांच्या गुणवत्तेवर देखरेख ठेवण्याचे काम, अशा दोन्ही बाबींकडे लक्ष राहणार आहे.
MPSC चौकशीमुळे विद्यार्थ्यांना न्याय मिळतो का आणि FDA च्या माध्यमातून भेसळखोरांविरोधातील कारवाई किती प्रभावीपणे पुढे जाते, हे आगामी काळात स्पष्ट होईल. सध्या तरी मुंढे यांच्या पोस्टमुळे त्यांच्या बदलीबाबत निर्माण झालेला संभ्रम दूर झाला असून, सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर अन्नाच्या गुणवत्तेचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.
हेही वाचा..
पुढील 3 वर्षे काँक्रिट रस्त्यांची कामे थांबवणार:निधी शाळा-अंगणवाड्यांच्या विकासासाठी वळवणार, गुलाबराव पाटलांची घोषणा
राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती, शेतकऱ्यांचे नुकसान आणि पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर विकासकामांच्या प्राधान्यक्रमात बदल करण्याचा निर्णय सरकारने घेतला आहे. पुढील 3 वर्षे काँक्रिटच्या रस्त्यांची कामे न करता त्यासाठी उपलब्ध होणारा निधी शाळा आणि अंगणवाड्यांच्या विकासासाठी खर्च केला जाणार असल्याची माहिती राज्याचे मंत्री तथा जळगाव जिल्ह्याचे पालकमंत्री गुलाबराव पाटील यांनी दिली. जळगाव जिल्हाधिकारी कार्यालयात झालेल्या दुष्काळ आढावा बैठकीनंतर ते पत्रकारांशी बोलत होते. शैक्षणिक सुविधांचा दर्जा उंचावणे, शाळांच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करणे आणि अंगणवाड्यांचा विकास करणे, यावर आगामी काळात भर दिला जाणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. सविस्तर वाचा…