दिल्लीच्या रस्त्यांवर २० जुलै रोजी झालेल्या एका राजकीय आंदोलनानंतर केवळ घोषणाबाजीच घुमली नाही, तर सोशल मीडियाच्या पडद्यावर एका नवीन वादाला तोंड फुटले. रॅपिड ॲक्शन फोर्स (RAF) मधील असिस्टंट कमांडंट सोनिया शेहरावत सध्या राष्ट्रीय चर्चेचा विषय बनल्या आहेत. एका बाजूला त्यांच्यावर आंदोलकांचा अपमान केल्याचा आरोप होत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला त्यांच्या वर्दीवरील नेम बॅज गायब असल्यावरून त्यांची ओळख लपवल्याचा दावा केला जात आहे. हे संपूर्ण प्रकरण केवळ एका वैयक्तिक वादापुरते मर्यादित नसून, सरकारी अधिकाऱ्यांची सोशल मीडियावरील वागणूक आणि कर्तव्यावरील पारदर्शकता यावर मोठे प्रश्नचिन्ह उभे करते.
वादाची ठिणगी आणि कॉकरोच पोस्ट या वादाची सुरुवात २० जुलै रोजी दिल्लीत कॉकरोच जनता पार्टी च्या संसद चलो मोर्चा दरम्यान झाली. या आंदोलनात पोलीस आणि आंदोलकांमध्ये मोठी चकमक झाली, ज्यामध्ये पोलिसांनी बळाचा वापर केल्याचा आरोप सीजेपीने केला. मात्र, खरा वाद आंदोलनाच्या दुसऱ्या दिवशी सुरू झाला, जेव्हा सोनिया शेहरावत यांच्या कथित इन्स्टाग्राम अकाउंटवरून एक स्टोरी व्हायरल झाली. या स्टोरीमध्ये एक मेलेला कॉकरोच दाखवण्यात आला होता आणि त्या खाली स्वतःला तर नीट करू शकत नाही आणि देशाला नीट करायला निघालेत असे वाक्य लिहिले होते.
सोशल मीडियावर असा दावा करण्यात आला की, ही पोस्ट सीजेपीच्या आंदोलकांची खिल्ली उडवण्यासाठी टाकण्यात आली होती. या कथित पोस्टमुळे राजकीय वर्तुळात तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या. तृणमूल काँग्रेसच्या खासदार महुआ मोइत्रा यांनी हा स्क्रीनशॉट शेअर करत, जर ही पोस्ट खरोखरच एका आरएएफ अधिकाऱ्याची असेल, तर ते अत्यंत आक्षेपार्ह असल्याचे म्हटले. त्यांनी अशा अधिकाऱ्यांच्या ओळखीवर आणि त्यांच्या आचारसंहितेवर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे.
नेम बॅज गायब असण्यावरून संशय या प्रकरणाला आणखी एक वळण तेव्हा मिळाले जेव्हा सोनिया शेहरावत यांचा एक व्हिडिओ समोर आला, ज्यामध्ये त्यांच्या वर्दीवर त्यांचा नेम बॅज (नावाची पाटी) दिसत नव्हता. आंदोलनासारख्या संवेदनशील वेळी जेव्हा पोलिसांवर अत्याचार केल्याचे आरोप होतात, तेव्हा ओळख लपवणे हे संशयाला वाव देते. आंदोलकांचा असा आरोप होता की, ओळख लपवण्यासाठी त्यांनी जाणूनबुजून बॅज काढला होता.
मात्र, सोनिया शेहरावत यांनी यावर आपली बाजू स्पष्ट केली आहे. त्यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना सांगितले की, बॅज जाणूनबुजून हटवलेला नव्हता. सततची ड्युटी, कडाक्याची उष्णता आणि वारंवार जॅकेट बदलावे लागल्यामुळे तो बॅज त्या वेळी दिसत नव्हता. माझी ओळख लपवण्याचा कोणताही हेतू नव्हता. त्यांनी हे आरोप पूर्णपणे फेटाळून लावले असले तरी, नियमांचे उल्लंघन झाले की नाही, हा प्रश्न अनुत्तरितच आहे.
कोण आहेत सोनिया शेहरावत? सोनिया शेहरावत या केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलातील (CRPF) २०२३ बॅचच्या असिस्टंट कमांडंट आहेत आणि सध्या रॅपिड ॲक्शन फोर्समध्ये कार्यरत आहेत. हरियाणातील बहादूरगड येथील रहिवासी असलेल्या सोनिया यांनी दिल्ली विद्यापीठातून शिक्षण पूर्ण केले आणि त्यानंतर यूपीएससी (CAPF) परीक्षा उत्तीर्ण केली.
त्यांच्या व्यावसायिक कारकिर्दीपेक्षा त्यांची सोशल मीडियावरील ओळख अधिक मोठी आहे. इन्स्टाग्रामवर त्यांचे ६ लाख २१ हजारांहून अधिक फॉलोअर्स आहेत. त्यांच्या प्रोफाइलवर फिटनेस व्हिडिओ, डान्स रील्स आणि वर्दीतील अनेक ग्लॅमरस व्हिडिओ पाहायला मिळतात. एका तरुण अधिकाऱ्याचे हे इन्फ्लुएन्सर रूप अनेकांसाठी प्रेरणादायी असले, तरी ताज्या वादामुळे वर्दीतील शिस्त आणि सोशल मीडियावरील प्रसिद्धीचा हव्यास यांच्यातील सीमारेषेवर चर्चा सुरू झाली आहे.
आंदोलकांचे आरोप आणि सुरक्षेचा प्रश्न सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांनी थेट सोनिया शेहरावत यांच्यावर निशाणा साधला आहे. त्यांनी असा प्रश्न विचारला की, एक महिला अधिकारी म्हणून तुम्ही महिला आंदोलकांवरील बळाच्या वापराचे समर्थन करता का? एका महिला आंदोलकाच्या छातीला दुखापत झाल्याचा आरोपही त्यांनी केला असून या प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.
दुसरीकडे, सीआरपीएफ किंवा आरएएफकडून अद्याप या कथित इन्स्टाग्राम पोस्टबाबत कोणतेही अधिकृत विधान आलेले नाही. सरकारी कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांसाठी असलेल्या आचारसंहितेनुसार, त्यांनी सार्वजनिक व्यासपीठावर राजकीय मते मांडणे किंवा कोणाचा अपमान करणे अपेक्षित नसते. जर ही पोस्ट खरोखरच सोनिया शेहरावत यांची असेल, तर त्यांच्या शिस्तीवर प्रश्नचिन्ह उभे राहणे स्वाभाविक आहे.
निष्कर्ष सोनिया शेहरावत यांचे प्रकरण हे आधुनिक काळातील एक मोठे उदाहरण आहे, जिथे सरकारी जबाबदारी आणि सोशल मीडियाची आभासी दुनिया एकमेकांत मिसळते. अधिकाऱ्यांनी सोशल मीडियावर असणे गैर नाही, पण जेव्हा त्या पदाचा वापर आंदोलकांचा अपमान करण्यासाठी किंवा वैयक्तिक अहंकार जोपासण्यासाठी केला जातो, तेव्हा लोकशाहीतील संस्थांवरील विश्वास कमी होऊ लागतो.
सध्या हा विषय सोशल मीडियावरील चर्चा, आरोप आणि प्रत्यारोपांच्या फेऱ्यात अडकलेला आहे. निष्पक्ष चौकशीनंतरच यातील सत्य बाहेर येईल, परंतु तोपर्यंत ही घटना सोशल मीडियावरील प्रसिद्धी ही कर्तव्यापेक्षा मोठी असू शकत नाही याची आठवण करून देणारी ठरली आहे.
