Sanjukta CRPF First Woman IG

[ads1]

26 मिनिटांपूर्वी

कॉपी लिंक

आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-

आंतरराष्ट्रीय (राष्ट्रीय)

1. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर भूतानच्या दौऱ्यावर गेले

16 सप्टेंबर रोजी परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर भूतानच्या दोन दिवसीय दौऱ्यावर पोहोचले आहेत.

जयशंकर या दौऱ्यादरम्यान भूतानचे परराष्ट्र व्यापार मंत्री ल्योनपो डी.एन. धुंग्येल यांची भेट घेतील.

जयशंकर या दौऱ्यादरम्यान भूतानचे राजा नामग्याल वांगचुक यांची भेट घेतील, तसेच पंतप्रधान शेरिंग टोबगे यांचीही भेट घेतील.

जयशंकर यांचा हा दौरा भारत-भूतानमधील मजबूत आणि पारंपरिक मैत्रीपूर्ण संबंध आणि द्विपक्षीय सहकार्य पुढे नेण्यासाठी आहे.

भारत आणि भूतान दरम्यान विकास प्रकल्पांमध्ये सहकार्य सुरू आहे. ऑगस्ट 2026 मध्ये जेमगांगच्या पानबांग प्रदेशात तीन उच्च-प्रभावित समुदाय विकास प्रकल्पांचे (HICDPs) उद्घाटन करण्यात आले होते.

व्यापाराच्या क्षेत्रात भारत भूतानचा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार आहे. 2024-25 मध्ये दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय व्यापार 1.9 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त होता.

परराष्ट्र मंत्री सुब्रह्मण्यम जयशंकर यांनी थिम्फू येथे भूतानचे परराष्ट्र मंत्री ल्योन्पो डीएन धुंग्येल यांची भेट घेतली.

2. भारत-अमेरिका संयुक्त लष्करी ‘युद्ध अभ्यास 2026’ सुरू

16 सप्टेंबर रोजी भारत आणि अमेरिकेच्या भूदलांमध्ये वार्षिक संयुक्त लष्करी सराव ‘युद्ध अभ्यास 2026’ उत्तराखंडमधील औली येथे सुरू झाला.

हा सराव राजस्थानमधील महाजन फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये एकाच वेळी सुरू झाला. या लष्करी सरावात अमेरिकन सैन्याच्या ‘आर्कटिक एंजल्स’ या एलिट युनिटने भाग घेतला.

या युद्ध सरावाचा उद्देश माउंटेन वॉरफेअर म्हणजे डोंगराळ युद्धकला आणि वाळवंटी युद्धकौशल्य या दोन्ही गोष्टींना प्रोत्साहन देणे आहे.

हे या ‘युद्ध अभ्यासा’चे 22 वे संस्करण आहे. पहिल्यांदाच दोन वेगवेगळ्या थिएटरमध्ये, राजस्थानच्या वाळवंटात आणि उत्तराखंडच्या उच्च हिमालयीन प्रदेशात युद्ध सराव केला जात आहे.

या ‘युद्ध अभ्यासा’ची सुरुवात 2004 मध्ये झाली होती. 2026 चा सराव हा त्याच्या प्रकारचा एक विशेष संस्करण आहे.

या सरावात ड्रोन आणि काउंटर-ड्रोन ऑपरेशन्स, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध तसेच पाळत ठेवण्याच्या क्षमतांचाही सराव केला जाईल.

उंच पर्वतीय प्रदेशात वातावरणाशी जुळवून घेणे, लॉजिस्टिक्स आणि पायदळ ऑपरेशन्सचा सराव केला जात आहे.

याचा उद्देश दोन्ही देशांच्या सैन्यांमध्ये आंतरकार्यक्षमता आणि संयुक्त लष्करी क्षमता मजबूत करणे हा आहे.

नियुक्ती (APPOINTMENT)

3. संजुक्ता पराशर कोब्रा युनिटच्या पहिल्या महिला आयजी बनल्या

15 सप्टेंबर रोजी 2006 च्या बॅचच्या आयपीएस अधिकारी संजुक्ता पराशर सीआरपीएफच्या कोब्रा (CoBRA) युनिटच्या आयजी म्हणून नियुक्त झाल्या. CoBRA चे पूर्ण नाव कमांडो बटालियन फॉर रिजॉल्यूट ॲक्शन (Commando Battalion for Resolute Action) आहे.

संजुक्ता CoBRA युनिटमध्ये पोहोचणाऱ्या पहिल्या महिला अधिकारी आहेत. त्या 1996 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी दानेश राणा यांची जागा घेतील.

संजुक्ता पराशर आसाम-मेघालय कॅडरच्या आयपीएस अधिकारी आहेत. आसाममध्ये नक्षलवादाविरोधात मोहीम राबवण्यात त्यांची महत्त्वाची भूमिका होती.

संजुक्ता यापूर्वी राष्ट्रीय तपास यंत्रणा (NIA) मध्ये होत्या, त्यांना आसामच्या लेडी सिंघम असेही म्हटले जाते.

संजुक्ता यांनी 2006 साली यूपीएससी (UPSC) नागरी सेवा परीक्षा उत्तीर्ण केली आणि अखिल भारतीय स्तरावर 85 वा क्रमांक पटकावला.

संयुक्ताने IAS ऐवजी IPS बनणे निवडले. आसाममध्ये फील्ड पोलिसिंग, बोडो अतिरेकी आणि इतर अतिरेकी कारवायांविरुद्धच्या दहशतवादविरोधी मोहिमांमध्ये काम केले.

संयुक्ताने राष्ट्रीय तपास यंत्रणा (NIA) मध्ये काम केले आणि दहशतवादविरोधी तपासाशी संबंधित अनुभव मिळवला.

संयुक्ता NIA मध्ये उपमहानिरीक्षक (DIG) बनल्या. 2023 मध्ये पोलीस महानिरीक्षक (IGP) पदावर त्यांची पदोन्नती झाली.

कोब्रा युनिट

भारताच्या केंद्रीय राखीव पोलीस दलाची (CRPF) ही एक विशेष आणि अत्यंत धोकादायक कमांडो युनिट आहे. हे विशेषतः घनदाट जंगलात लढण्यासाठी आणि गनिमी काव्याच्या युद्धात पारंगत मानले जाते.

CRPF ने अनेक राज्यांमध्ये डाव्या विचारसरणीच्या अतिरेकीपणाचा (LWE) सामना करण्यासाठी 2008-09 मध्ये CoBRA ची स्थापना केली होती.

या युनिटला ईशान्येकडील काही राज्यांमध्ये दहशतवादाचा सामना करण्याची जबाबदारीही देण्यात आली होती. CRPF ने अलीकडेच मणिपूरमध्ये सशस्त्र हिंसाचार रोखण्यासाठी CoBRA च्या दोन युनिट्स तैनात केल्या आहेत.

CoBRA युनिटची 2008-09 साली डाव्या विचारसरणीच्या अतिरेकीपणाचा (LWE) आणि ईशान्येकडील दहशतवादाचा सामना करण्यासाठी स्थापना करण्यात आली होती.

संयुक्ता NIA मध्ये उपमहानिरीक्षक (DIG) देखील होत्या.

संकीर्ण

4. लडाखचे पहिले ‘हेरिटेज व्हिलेज’ घोषित

15 सप्टेंबर रोजी लडाखचे उपराज्यपाल विनय कुमार सक्सेना यांनी झांस्कर प्रदेशातील कुमिक गावाला लडाखचे पहिले ‘हेरिटेज व्हिलेज’ (वारसा गाव) म्हणून घोषित केले.

ही घोषणा 11व्या लडाख झांस्कर महोत्सवाच्या (2026) उद्घाटनादरम्यान करण्यात आली.

कुमिक गाव आपल्या पारंपरिक घरांसाठी, पवित्र स्थळांसाठी आणि पारंपरिक कृषी पद्धतींसाठी ओळखले जाते.

येथे पारंपरिक वास्तुकला, जल गिरणी (वॉटर मिल), जलाशय, स्तूप आणि मणि भिंतींसारखे सांस्कृतिक वारसा जतन केलेला आहे.

2025 मध्ये हिमालयन कल्चरल हेरिटेज फाउंडेशनचे डॉ. सोनम वांगचुक यांनी कुमिकला हेरिटेज व्हिलेज (वारसा गाव) घोषित करण्याची शिफारस केली होती.

कुमिक गावात कंजूर हस्तलिखितांसह तिबेटी बौद्ध साहित्याची समृद्ध परंपरा देखील आहे.

5. भारताने बोत्सवानाला 10 टन अँटी-रेट्रोव्हायरल (ARV) औषधे पाठवली

15 सप्टेंबर रोजी भारताने आफ्रिकन खंड बोत्सवानाच्या सार्वजनिक आरोग्य प्रणालीला पाठिंबा देण्यासाठी 10 टन अँटी-रेट्रोव्हायरल (ARV) औषधे पाठवली.

ARV औषधे एचआयव्ही संसर्ग नियंत्रित करण्यासाठी अँटीरेट्रोव्हायरल थेरपीचा भाग आहेत. या औषधांचा वापर एचआयव्ही/एड्सच्या उपचारांसाठी केला जाईल.

परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी याला ग्लोबल साउथच्या भागीदार देशांसोबत आरोग्य सहकार्य मजबूत करण्याच्या भारताच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक म्हटले.

नोव्हेंबर 2025 मध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या बोत्सवाना भेटीदरम्यान भारताने बोत्सवानाला आवश्यक ARV औषधे उपलब्ध करून देण्याचे वचन दिले होते.

दोन्ही देशांमध्ये आरोग्य, शिक्षण, कृषी, डिजिटल तंत्रज्ञान आणि इतर क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यावरही भर दिला गेला आहे.

आजचा इतिहास

1915 मध्ये भारताचे प्रसिद्ध आणि लोकप्रिय चित्रकार मकबूल फिदा हुसेन यांचा जन्म झाला.

1948 मध्ये हैदराबाद संस्थानाचे भारतात विलीनीकरण झाले.