महिलांचा रोजगार 8 वर्षांत दुप्पट झाला:मात्र घरगुती कामाचे विभाजन झाले नाही; विश्रांतीसाठी पुरुषांपेक्षा 70 मिनिटे कमी मिळाली

[ads1]

देशात कामकाजाशी जोडलेल्या महिलांची संख्या आठ वर्षांत दुप्पट होऊन २० कोटींच्या पुढे पोहोचली आहे. मात्र त्यांचे जीवन सुकर होण्याऐवजी अधिक व्यस्त झाले आहे. बाहेर नोकरी आणि उपजीविकेची जबाबदारी वाढली, मात्र घर आणि मुलांची काळजी घेण्यात पुरुषांनी हातभार लावण्याची व्याप्ती वाढू शकली नाही. परिणामी महिलांवर दुहेरी ओझे आले आहे. घर आणि बाहेरील कामे पूर्ण करण्याच्या धावपळीत आता त्यांना आराम, झोप आणि स्वतःसाठी पुरुषांच्या तुलनेत दररोज ७० मिनिटे कमी वेळ मिळत आहे. शेतीमध्ये महिलांचा अधिक सहभाग शहरी भागांच्या तुलनेत गावांमध्ये कामकाजी महिलांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे. ग्रामीण भागात महिला कामगारांचा सहभाग 23.7% वरून वाढून 44.9% झाला आहे, तर शहरांमध्ये तो 18.2% वरून 25.9% पर्यंत पोहोचला. गावांमध्ये काम करणाऱ्या 73.3% महिला शेती-कृषी क्षेत्राशी संबंधित आहेत, तर या क्षेत्रातील पुरुषांचा वाटा केवळ 47.2% आहे.
विनावेतनाच्या कामांत वाढ कामाशी जोडल्या जाणाऱ्या महिलांची संख्या वाढली, मात्र त्यातील मोठा हिस्सा विनावेतन किंवा कौटुंबिक कामांचा आहे. विनावेतन काम करणाऱ्या महिलांची संख्या 1.39 कोटींवरून वाढून 5.60 कोटी झाली, तर कौटुंबिक कामांमध्ये ही संख्या 2.88 कोटींवरून 4.93 कोटींवर पोहोचली. दरम्यान, नियमित आणि सुरक्षित नोकरीच्या क्षेत्रातील महिलांचे प्रमाण 10.5% वरून घटून 9.3% राहिले आहे। कमाईत मोठी तफावत, पुरुषांपेक्षा महिलांना मिळतो खूपच कमी मेहनताना कामकाजात समानतेच्या प्रयत्नांनंतरही महिलांची कमाई पुरुषांच्या तुलनेत खूपच कमी आहे. ग्रामीण भागात महिलांना पुरुषांच्या तुलनेत सरासरी 45% आणि शहरी भागात केवळ 61% वेतन मिळते. याशिवाय, 60% महिलांनी मान्य केले की घर आणि मुलांची जबाबदारी असल्यामुळे त्यांना नियमित रोजगारापासून दूर राहण्यास भाग पाडले जाते, तर पुरुषांमध्ये असे म्हणणाऱ्यांचे प्रमाण केवळ 1% आहे.

[ads2]