यामी गौतम अभिनय सोडून शेती करणार होती:‘उरी’ चालला नसता तर हिमाचलला परत गेली असती; ‘आर्टिकल 370’ साठी राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला

टीव्हीपासून करिअरची सुरुवात करणाऱ्या यामी गौतमने २०१२ मध्ये ‘विकी डोनर’मधून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. पहिला चित्रपट हिट ठरला, मात्र पुढचा प्रवास सोपा राहिला नाही. ‘टोटल सियापा’, ‘अ‍ॅक्शन जॅक्सन’, ‘सनम रे’, ‘जुनूनियत’, ‘सरकार ३’ आणि ‘बत्ती गुल मीटर चालू’ यांच्या बॉक्स ऑफिसवरील निराशाजनक प्रदर्शनादरम्यान तिने अभिनय सोडून हिमाचल प्रदेशात शेती करण्याचा निर्णय घेतला होता. यामीने सांगितले की, तिने तिथे जमीन खरेदी केली होती. ‘उरी: द सर्जिकल स्ट्राइक’ यशस्वी ठरला नसता, तर ती बॅग पॅक करून घरी परतली असती. मात्र, ‘उरी’ आणि ‘बाला’च्या यशाने तिच्या करिअरला नवी दिशा मिळाली. त्यानंतर ‘ओएमजी २’ आणि ‘आर्टिकल ३७०’सारख्या चित्रपटांमधून तिने आपली अभिनयक्षमता सिद्ध केली. ‘आर्टिकल ३७०’मधील झूनी हक्सरच्या भूमिकेसाठी तिला ७२व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा सन्मान मिळाला. आजच्या सक्सेस स्टोरीमध्ये यामी गौतमच्या करिअरशी संबंधित काही खास गोष्टी. दूरदर्शनपासून बॉलिवूडपर्यंतचा प्रवास, पहिल्याच चित्रपटातून मिळाली ओळख यामी गौतमने आपल्या कारकिर्दीत अनेक चढ-उतार पाहिले. बॉलिवूडमध्ये पाऊल ठेवण्यापूर्वी तिने दूरदर्शनवर काम केले. ‘चाँद के पार चलो’ आणि ‘ये प्यार न होगा कम’ यांसारख्या मालिकांमधून तिला ओळख मिळाली. त्यानंतर तिने चित्रपटांकडे वळण्याचा निर्णय घेतला. यामीने २०१२ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘विकी डोनर’ या चित्रपटातून हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. शुजित सरकार यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या चित्रपटात तिच्यासोबत आयुष्मान खुराना होता. शुक्राणू दानासारख्या संवेदनशील विषयावर आधारित या विनोदी-नाट्यपटाला प्रेक्षकांनी पसंती दिली. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरला आणि यामीला ओळख मिळाली. पहिल्या चित्रपटाच्या यशानंतर यामीच्या कारकिर्दीने वेगाने भरारी घेण्याची अपेक्षा होती. मात्र, बॉलिवूडमध्ये एका हिट चित्रपटामुळे दीर्घकाळाची कारकीर्द निश्चित होत नाही. कलाकाराला सातत्याने चांगल्या भूमिका आणि यशस्वी चित्रपटांची गरज असते. यामीसोबतही असेच झाले. पदार्पणानंतर तिला अनेक चित्रपटांमध्ये काम मिळाले, मात्र त्यापैकी सर्वच चित्रपट प्रेक्षकांना चित्रपटगृहांपर्यंत खेचण्यात यशस्वी ठरले नाहीत. ‘विकी डोनर’नंतर चित्रपटांचे रिपोर्ट कार्ड असे राहिले यामी गौतमचा ‘विकी डोनर’ एप्रिल २०१२ मध्ये प्रदर्शित झाला, तर ‘उरी: द सर्जिकल स्ट्राइक’ जानेवारी २०१९ मध्ये प्रदर्शित झाला. दोन्ही चित्रपटांमध्ये जवळपास सात वर्षांचे अंतर होते. या काळात यामीने अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले. काही चित्रपटांनी बॉक्स ऑफिसवर चांगली कामगिरी केली, तर काही प्रेक्षकांच्या अपेक्षांवर खरे उतरले नाहीत. २०१४: ‘टोटल सियापा’ आणि ‘अ‍ॅक्शन जॅक्सन’ ठरले अपयशी ‘विकी डोनर’नंतर यामीचा पुढील प्रमुख हिंदी चित्रपट ‘टोटल सियापा’ हा होता. २०१४ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या या रोमँटिक कॉमेडी चित्रपटात तिच्यासोबत अली जफर होता. चित्रपटाला प्रेक्षकांचा अपेक्षित प्रतिसाद मिळाला नाही. बॉक्स ऑफिस इंडियाने त्याचा समावेश डिजास्टर श्रेणीत केला. याच वर्षी यामी अजय देवगण आणि सोनाक्षी सिन्हा यांच्यासोबत ‘अ‍ॅक्शन जॅक्सन’मध्ये दिसली. प्रभुदेवा यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या अॅक्शन चित्रपटाकडून मोठ्या अपेक्षा होत्या, मात्र बॉक्स ऑफिसवरील कामगिरी निराशाजनक ठरली. बॉक्स ऑफिस इंडियाच्या माहितीनुसार, हा चित्रपट फ्लॉप ठरला. या चित्रपटांमधून स्पष्ट झाले की ‘विकी डोनर’चे यश पुन्हा मिळवणे यामीसाठी सोपे नव्हते. मात्र, तिने काम सुरू ठेवले आणि वेगवेगळ्या प्रकारच्या भूमिका स्वीकारल्या. 2015: ‘बदलापूर’मधून मिळाला दिलासा 2015 मध्ये यामी गौतम वरुण धवन अभिनीत ‘बदलापूर’मध्ये दिसली. श्रीराम राघवन यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या क्राइम थ्रिलरमध्ये तिने मिशाची भूमिका साकारली होती. नवाजुद्दीन सिद्दीकी आणि हुमा कुरैशी हेदेखील महत्त्वाच्या भूमिकांमध्ये होते. ‘बदलापूर’मधील यामीची भूमिका तिच्या इतर चित्रपटांपेक्षा वेगळी होती. चित्रपटाची गंभीर कथा बदला, गुन्हेगारी आणि मानवी भावनांभोवती फिरत होती. या चित्रपटाला चांगला प्रतिसाद मिळाला आणि बॉक्स ऑफिस इंडियाने त्याला हिट ठरवले. या यशामुळे यामीला दिलासा मिळाला. यावरून हे स्पष्ट झाले की रोमँटिक कॉमेडीव्यतिरिक्त गंभीर आणि सखोल विषयांवरील कथांमध्येही त्या काम करू शकतात. 2016: ‘सनम रे’ आणि ‘जुनूनियत’मधून अपेक्षित फायदा मिळाला नाही 2016 हे वर्ष यामीसाठी पुन्हा आव्हानात्मक ठरले. त्या दिव्या खोसला कुमार दिग्दर्शित ‘सनम रे’मध्ये पुलकित सम्राटसोबत दिसल्या. हा चित्रपट रोमँटिक कथेवर आधारित होता आणि त्याच्या संगीताचीही चर्चा झाली. असे असूनही हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरला नाही. बॉक्स ऑफिस इंडियाने त्याला फ्लॉप ठरवले. याच वर्षी पुलकित सम्राटसोबतचा त्यांचा आणखी एक रोमँटिक चित्रपट ‘जुनूनियत’ प्रदर्शित झाला. तोही बॉक्स ऑफिसवर अपेक्षेप्रमाणे कामगिरी करू शकला नाही. बॉक्स ऑफिस इंडियाने त्याचा समावेश डिजास्टर श्रेणीत केला. सलग दोन चित्रपटांच्या अपयशामुळे यामीच्या कारकिर्दीतील संघर्षाचा काळ लांबला. मात्र, चित्रपट चालले नाहीत याचा अर्थ त्यांच्याकडे काम नव्हते, असा नव्हता. त्या सतत चित्रपटांमध्ये दिसत होत्या; परंतु प्रत्येक चित्रपट त्यांच्या कारकिर्दीला नवी उंची देऊ शकत नव्हता. 2017: ‘काबिल’ आणि ‘सरकार 3’चे वेगवेगळे निकाल 2017 मध्ये यामी हृतिक रोशनसोबत ‘काबिल’मध्ये झळकली. संजय गुप्ता यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या चित्रपटात तिने सुप्रिया भटनागरची भूमिका साकारली होती. हा चित्रपट अशा दाम्पत्याची कथा होता, ज्यांचे आयुष्य एका गुन्ह्यानंतर बदलून जाते. ‘काबिल’ने बॉक्स ऑफिसवर ठीकठाक कामगिरी केली, मात्र त्याच्या यशाबाबत ट्रेड वेबसाइट्सची मते वेगवेगळी होती. बॉक्स ऑफिस इंडियाने त्याला ‘सरासरीपेक्षा कमी’ ठरवले, तर काही इतर ट्रेड ट्रॅकर्सचे आकलन वेगळे होते. याच वर्षी यामी राम गोपाल वर्मा यांच्या ‘सरकार 3’मध्येही दिसली. अमिताभ बच्चन अभिनीत या राजकीय क्राइम ड्रामामध्ये तिने अनु करकरेची भूमिका साकारली. हा चित्रपट प्रेक्षकांवर विशेष प्रभाव पाडू शकला नाही. बॉक्स ऑफिस इंडियाने या चित्रपटाला डिझास्टर घोषित केले. 2017 मध्ये यामीच्या एका चित्रपटाने तुलनेने चांगली कामगिरी केली, तर दुसरा चित्रपट अपयशी ठरला. 2018: ‘बत्ती गुल मीटर चालू’ही करिअर वाचवू शकला नाही 2018 मध्ये यामी शाहिद कपूर आणि श्रद्धा कपूरसोबत ‘बत्ती गुल मीटर चालू’मध्ये दिसली. हा चित्रपट वाढत्या वीजदरांवर आणि वितरण व्यवस्थेशी संबंधित समस्यांवर आधारित होता. यामीने यात वकील गुलनार रिझवीची भूमिका साकारली. सामाजिक मुद्द्यावर आधारित असूनही हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरला नाही. बॉक्स ऑफिस इंडियाने त्याला फ्लॉप घोषित केले. या चित्रपटानंतर यामीसमोर पुन्हा प्रश्न उभा राहिला की पुढचा मार्ग काय असेल. ‘विकी डोनर’सारखी यशस्वी सुरुवात करूनही तिचे अनेक चित्रपट अपयशी ठरले होते. ‘बदलापूर’ आणि ‘काबिल’मुळे काहीसा दिलासा मिळाला होता, मात्र तिला सातत्याने यशस्वी चित्रपट देता आले नव्हते. याच काळात यामीने अभिनय सोडून हिमाचल प्रदेशात परतण्याचा गंभीरपणे विचार करण्यास सुरुवात केली होती. अभिनय सोडून हिमाचलमध्ये शेती करू इच्छित होत्या यामी गौतम यांनी द इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना सांगितले होते की, एका काळी त्या मुंबईतील करिअर सोडून हिमाचल प्रदेशात परतण्यास तयार होत्या. त्यांनी तिथे जमीन खरेदी केली होती. त्यांनी असा विचार केला होता की, पुढचा चित्रपट यशस्वी झाला नाही तर बॅग भरून घरी जातील आणि शेती करतील. यामी यांच्या वक्तव्यामुळे त्यांच्या करिअरमधील संघर्षाची दुसरी बाजू समोर येते. बाहेरून पाहता एखाद्या अभिनेत्रीने सतत चित्रपट करत राहणे सामान्य वाटू शकते; मात्र अनिश्चिततेच्या काळात यशाची वाट पाहणे सोपे नसते. यामी यांनी दूरदर्शनपासून सुरुवात करून बॉलिवूडमध्ये आपले स्थान निर्माण केले. त्यांचा पहिला चित्रपट यशस्वी ठरला, मात्र त्यानंतर त्यांना सातत्याने तशाच प्रकारचे यश मिळाले नाही. त्यांनी विविध भूमिका साकारल्या, परंतु बॉक्स ऑफिसचे निकाल नेहमीच त्यांच्या बाजूने राहिले नाहीत. अशा परिस्थितीत हिमाचलला परतून नव्याने आयुष्य सुरू करणे हा त्यांच्यासाठी एक पर्याय बनला होता. शेती हा केवळ छंद नव्हता, तर चित्रपटसृष्टीत पुढे जाणे कठीण वाटल्यास स्वीकारता येणारा पर्यायी मार्ग होता. मात्र, यामी यांनी त्यावेळी अभिनय सोडण्याचा अंतिम निर्णय घेतला नाही. त्यांच्या पुढील चित्रपटाने त्यांच्या कारकिर्दीची दिशाच बदलून टाकली. ‘उरी: द सर्जिकल स्ट्राइक’ने बदलले नशीब 11 जानेवारी 2019 रोजी प्रदर्शित झालेला ‘उरी: द सर्जिकल स्ट्राइक’ हा यामी गौतम यांच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाच्या चित्रपटांपैकी एक ठरला. आदित्य धर यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या चित्रपटात विकी कौशल मुख्य भूमिकेत होते. या चित्रपटाची कथा 2016 मधील उरी दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारतीय लष्कराने केलेल्या प्रत्युत्तराच्या कारवाईवर आधारित होती. यामीने चित्रपटात पल्लवी शर्माची भूमिका साकारली. चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर शानदार कामगिरी केली आणि यामीच्या कारकिर्दीलाही नवी गती मिळाली. बॉक्स ऑफिस इंडियाने ‘उरी’ला सुपर ब्लॉकबस्टर म्हटले. हे यश यामीसाठी विशेष होते, कारण यापूर्वी तिचे अनेक चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर अपयशी ठरले होते. हिमाचलला परतून शेती करण्याचा विचार करत असताना मिळालेल्या या यशामुळे तिच्यासाठी नव्या संधींचे दरवाजे खुले झाले. तिची अभिनय कारकीर्द सुरू राहिली आणि त्यानंतरच्या चित्रपटांनी तिची ओळख अधिक दृढ केली. ‘बाला’ने यशावर शिक्कामोर्तब केले ‘उरी’नंतर यामी गौतमने त्याच वर्षी ‘बाला’मध्ये काम केले. आयुष्मान खुराना आणि भूमी पेडणेकर यांच्या प्रमुख भूमिका असलेल्या या कॉमेडी-ड्रामामध्ये तिने परी मिश्रा ही व्यक्तिरेखा साकारली. चित्रपटाने सौंदर्य, सामाजिक धारणा आणि लोकांचा दृष्टिकोन यांसारखे विषय मनोरंजक पद्धतीने मांडले. ‘बाला’ बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरला. बॉक्स ऑफिस इंडियाने या चित्रपटाला सुपरहिट घोषित केले. ‘उरी’ आणि ‘बाला’च्या सलग यशामुळे यामीच्या कारकिर्दीला बळ मिळाले. त्यानंतर तिला वेगवेगळ्या प्रकारच्या कथांमध्ये काम करण्याच्या संधी मिळाल्या. अभिनयाची क्षमता दाखवण्यास वाव असलेल्या व्यक्तिरेखांना तिने प्राधान्य दिले. ‘ओएमजी २’ आणि ‘आर्टिकल ३७०’मधून अभिनयक्षमता सिद्ध केली २०२४ मध्ये प्रदर्शित झालेला ‘आर्टिकल ३७०’ हा चित्रपटही त्यांच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाच्या चित्रपटांमध्ये सामील झाला. आदित्य सुहास जांभळे यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या चित्रपटात यामीने एनआयए अधिकारी झूनी हक्सरची भूमिका साकारली. ही भूमिका त्यांच्या याआधीच्या अनेक भूमिकांपेक्षा वेगळी होती. यात अधिकाऱ्याची व्यावसायिक जबाबदारी, कठीण परिस्थितीत निर्णय घेण्याची क्षमता आणि सुरक्षेशी संबंधित कारवाईतील आव्हाने दाखवण्यात आली. यामीच्या अभिनयाचे कौतुक झाले आणि चित्रपटाने चांगली कामगिरी केली. २०२६ मध्ये घोषित करण्यात आलेल्या ७२व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये यामी गौतमला ‘आर्टिकल ३७०’साठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला. या चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मचा सन्मानही मिळाला. हा त्यांच्या कारकिर्दीतील एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. ‘धूम धाम’, ‘हक’ आणि ‘नई नवेली’मध्ये साकारल्या वेगवेगळ्या भूमिका 2025 मध्ये यामी ‘धूम धाम’ आणि ‘हक’मध्ये दिसली. ‘धूम धाम’मध्ये तिने विनोद आणि ॲक्शन यांचा मिलाफ असलेल्या कथेत काम केले, तर ‘हक’मध्ये शाझिया बानोची गंभीर भूमिका साकारली. ‘हक’मधील तिच्या व्यक्तिरेखेचा संघर्ष आणि न्यायाशी संबंधित बाजू हा कथेचा महत्त्वाचा भाग होता. दोन्ही चित्रपटांनी दाखवून दिले की, यामीला आपल्या भूमिका एकाच शैलीपुरत्या मर्यादित ठेवायच्या नाहीत. 2026 मध्ये यामी ‘धुरंधर: द रिवेंज’मध्ये कॅमिओ भूमिकेत दिसली. तिने शाझिया बानोच्या व्यक्तिरेखेने प्रेक्षकांना आश्चर्याचा धक्का दिला. त्याचवेळी, 16 ऑक्टोबरला प्रदर्शित झालेल्या ‘नई नवेली’मध्ये ती अगदी वेगळ्या अंदाजात दिसली.