S Jaishankar Visit UNGA New York

[ads1]

59 मिनिटांपूर्वी

कॉपी लिंक

आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-

आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)

1. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर न्यूयॉर्कमध्ये UNGA ला संबोधित करणार

22 सप्टेंबर रोजी परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर न्यूयॉर्क येथे होणाऱ्या संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या (UNGA) बैठकीत सहभागी होण्यासाठी अमेरिकेत पोहोचतील.

जयशंकर 26 सप्टेंबर रोजी UNGAच्या 81व्या अधिवेशनात भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व करतील आणि उच्चस्तरीय समितीला संबोधित करतील.

UNGAची ही वार्षिक बैठक आहे, ज्यामध्ये जगभरातील नेते उच्चस्तरीय ‘सामान्य चर्चेत’ सहभागी होतील.

UNGAमध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्व 193 सदस्य देशांचे राष्ट्रपती, पंतप्रधान आणि वरिष्ठ प्रतिनिधी सहभागी होतील.

UNGAमध्ये सर्व देश जागतिक संघर्ष, विकास, हवामान बदल, जागतिक शांतता यांसारख्या महत्त्वपूर्ण मुद्द्यांवरही चर्चा करतील.

UNGA च्या 81व्या अधिवेशनाची संकल्पना ‘विश्वास पुनर्स्थापित करणे, परिवर्तनाचे व्यवस्थापन करणे, संयुक्त राष्ट्रसंघ सर्वांसाठी परिणाम देतो’ अशी आहे.

UNGA ची सर्वसाधारण चर्चा 22 ते 26 सप्टेंबर आणि 28 सप्टेंबर 2026 रोजी होणार आहे. या अधिवेशनाचे अध्यक्षपद बांगलादेशचे खलीलुर रहमान भूषवत आहेत.

संयुक्त राष्ट्र महासभा (UNGA)

UNGA ची स्थापना १९४५ मध्ये दुसऱ्या महायुद्धानंतर झाली होती.

UNGA चे काम जगभरातील देशांसाठी धोरणे तयार करणे, संयुक्त राष्ट्रांचा अर्थसंकल्प मंजूर करणे, सुरक्षा परिषदेच्या अस्थायी सदस्यांची निवड करणे आणि महासचिवांच्या नियुक्तीची शिफारस करणे हे आहे.

याचे मुख्यालय न्यूयॉर्कमध्ये आहे आणि संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिव अँटोनियो गुटेरेस आहेत.

UNGA मध्ये १९३ सदस्य देशांचे समान प्रतिनिधित्व आहे. याला जगाची छोटी संसद असेही म्हटले जाते.

राष्ट्रीय (NATIONAL)

2. भारत-श्रीलंकेत SLINEX-26 संपन्न

21 सप्टेंबर रोजी भारत-श्रीलंका यांच्यातील संयुक्त लष्करी सराव SLINEX-26 पूर्ण झाला.

SLINEX-26 ची ही 13वी आवृत्ती असून, हा द्विपक्षीय सागरी सराव विशाखापट्टणम येथे आयोजित करण्यात आला होता.

भारतीय नौदलाच्या वतीने INS कवारत्ती आणि INS ज्योती यांनी सहभाग घेतला, तर श्रीलंकन नौदलाच्या वतीने SLNS सिंदूरला सहभागी झाले.

हा संयुक्त लष्करी सराव दोन टप्प्यांत पार पडला. पहिला टप्पा हार्बर फेज होता, म्हणजेच बंदर आणि जमिनीशी संबंधित सराव झाला; तर दुसऱ्या टप्प्यात समुद्री सराव करण्यात आला.

दोन्ही देशांनी हार्बर फेजमध्ये व्यावसायिक चर्चा, क्रॉस-डेक भेटी आणि सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण केली.

SLINEX ची सुरुवात 2005 मध्ये झाली होती. दोन्ही नौदलांमधील सागरी सहकार्य, परस्पर समज आणि कार्यक्षमतेला बळकटी देणे हा यामागील उद्देश आहे.

हा सराव भारताच्या MAHASAGAR उपक्रमाशी तसेच सुरक्षित, स्थिर आणि सर्वसमावेशक सागरी क्षेत्राच्या वचनबद्धतेशीही संबंधित आहे.

SLINEX ची सुरुवात 2005 मध्ये झाली होती.

क्रीडा (SPORTS)

3. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताने 6 पदके जिंकली

21 सप्टेंबर रोजी भारताने जपानमधील नागोया येथे सुरू असलेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत 6 पदके जिंकली.

सुचिका तारियालने 60 किलो वजनी गटातील मिश्र मार्शल आर्ट्समध्ये कांस्यपदक जिंकले.

10 मीटर रायफल प्रकारात हिमांशु ढिल्लोंने 252.4 गुणांसह रौप्यपदक, तर रुद्रांश पाटीलने 230.9 गुणांसह कांस्यपदक जिंकले.

चीनच्या शेंग लिहाओने 254.2 गुणांसह सुवर्णपदक जिंकले आणि सांघिक प्रकारात भारतीय संघ 1890.1 गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर राहिला.

चीन 1899.9 गुणांसह पहिल्या, तर कोरिया 1884.2 गुणांसह तिसऱ्या क्रमांकावर राहिला.

आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026 चे आयोजन जपानमधील आयची-नागोया शहरात होत आहे.

4. टोरंटो फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये प्रथमच नागा चित्रपटाला पुरस्कार

21 सप्टेंबर रोजी पहिल्यांदाच नागालँडचे चित्रपट निर्माते तेजा रियो यांच्या ‘अंग’ या चित्रपटाने टोरंटो इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (TIFF) मध्ये ‘प्लॅटफॉर्म प्राइज 2026’ पटकावला.

‘अंग’ हा यावर्षीच्या प्लॅटफॉर्म कार्यक्रमासाठी निवडण्यात आलेल्या 12 चित्रपटांपैकी एक होता. हा TIFF मधील एकमेव स्पर्धात्मक विभाग आहे.

आता नव्या नियमानुसार हा चित्रपट 2027 च्या अकादमी पुरस्कारांमधील सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय फीचर चित्रपटाच्या श्रेणीसाठी थेट पात्र ठरू शकतो.

या प्लॅटफॉर्म प्राइजमध्ये 20,000 कॅनेडियन डॉलरचे रोख पारितोषिक आणि एक ट्रॉफी दिली जाते.

ज्युरीचे अध्यक्ष पाब्लो ट्रॅपेरो यांनी ‘अंग’चे कौतुक करताना सांगितले की, त्याचा दृष्टिकोन नवा आहे आणि चित्रपटनिर्मिती दमदार आहे.

‘अंग’ प्लॅटफॉर्म कॉम्पिटिशनमध्ये सहभागी झालेला एकमेव भारतीय चित्रपट आहे.

उद्घाटन (INAUGURATION)

५. मॉरिशसमध्ये पहिले आयुर्वेद माहिती केंद्र सुरू

20 सप्टेंबर रोजी मॉरिशसमध्ये ‘आयुर्वेद माहिती केंद्रा’चे भव्य उद्घाटन करण्यात आले.

हे केंद्र लोकांना नैसर्गिक आणि पारंपरिक उपचारपद्धतींची माहिती देईल.

भारताच्या आयुष माहिती कक्ष आणि भारतीय उच्चायोगाच्या ‘आयुर्वेद जाणून घ्या’ या मोहिमेअंतर्गत याचे उद्घाटन करण्यात आले.

या कार्यक्रमाला मॉरिशसचे शिक्षणमंत्री, विज्ञान आणि संशोधनमंत्री डॉ. कविराज शर्मा तसेच मॉरिशसमधील भारताचे उच्चायुक्त अनुराग श्रीवास्तव उपस्थित होते.

या आयुर्वेद केंद्राचा उद्देश आयुर्वेदाचे शिक्षण, जनजागृती आणि संशोधनाला प्रोत्साहन देणे तसेच भारत-मॉरिशस सहकार्य मजबूत करणे हा आहे.

मॉरिशस विद्यापीठात एप्रिल २०२६ पासून आयुर्वेद चेअरचीही स्थापना करण्यात आली होती. ही चेअर आयुर्वेद, आधुनिक आरोग्य विज्ञान आणि तंत्रज्ञान यांच्यातील शैक्षणिक व संशोधनाला प्रोत्साहन देत आहे.

२३ सप्टेंबर रोजी आयुर्वेद दिन साजरा केला जाईल आणि त्याची संकल्पना ‘उज्ज्वल उद्यासाठी आयुर्वेद’ अशी आहे.

मॉरिशसमध्ये भारतीय वंशाची मोठी लोकसंख्या राहते आणि दोन्ही देशांमध्ये घनिष्ठ सांस्कृतिक संबंध आहेत.

प्रकल्प (PROJECT)

६. आसाममध्ये अल्ट्रा-सुपर क्रिटिकल औष्णिक वीज प्रकल्प सुरू होणार

20 सप्टेंबर रोजी आसामचे मुख्यमंत्री हिमंत बिस्वा सरमा यांनी धुबरी जिल्ह्यातील चापर येथे अदानी पॉवरच्या 3,200 मेगावॅट क्षमतेच्या अल्ट्रा-सुपरक्रिटिकल औष्णिक वीज प्रकल्पाची पायाभरणी केली.

धुबरी हा आसाममधील एक प्रमुख सीमावर्ती जिल्हा आहे, जो ब्रह्मपुत्रा नदीच्या काठावर वसलेला आहे. हा प्रकल्प ईशान्य भारतातील सर्वात मोठ्या वीज प्रकल्पांपैकी एक आहे.

48,000 कोटी रुपये खर्चाचा हा प्रकल्प डिसेंबर 2030 पर्यंत सुरू होण्याची शक्यता आहे.

यामध्ये 800 मेगावॅट क्षमतेची चार युनिट्स असतील. पर्यावरणाच्या संरक्षणाचा विचार करून याची रचना केली जाईल.

या प्रकल्पात आधुनिक आणि कमी उत्सर्जन करणाऱ्या सुपरक्रिटिकल तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाईल.

चापर औष्णिक वीज प्रकल्प, आसामच्या वीज क्षेत्रातील अदानी समूहाच्या 63,000 कोटी रुपयांच्या गुंतवणूक प्रकल्पाचा भाग आहे।

या प्रकल्पामुळे आसामची वीज निर्मिती क्षमता वाढेल आणि त्याचबरोबर मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधीही निर्माण होतील।

आजचा इतिहास

1539 मध्ये शीख समुदायाचे पहिले गुरु, गुरु नानक देवजी यांचे करतारपूर (आताचा पाकिस्तान) येथे निधन झाले होते.

1914 मध्ये पहिल्या महायुद्धादरम्यान जर्मन युद्धनौका ‘एम्डेन’ने भारतातील मद्रास (चेन्नई) बंदरावर बॉम्बहल्ला केला होता.

1965 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या पुढाकाराने भारत आणि पाकिस्तानदरम्यान सुरू असलेल्या युद्धात युद्धविराम झाला होता.

1994 मध्ये अमेरिकेतील लोकप्रिय विनोदी टीव्ही शो ‘फ्रेंड्स’ (Friends) चे प्रथमच प्रसारण झाले होते.